دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 3 210 2009 08 23 The necessity of Self-Evident Perceptions in Islamic Philosophy and their Criterion ضرورت و ملاک بدیهیات در فلسفۀ اسلامی 27 46 2892 FA منصور ایمان پور دانشیار فلسفه اسلامی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان Journal Article 2014 12 17 The question of self-evident perceptions (both concepts and<br />judgments) is among the important and effective subjects in Islamic<br />philosophy that nowadays can be put forward as "epistemology". This<br />question, in spite of its great importance and unique role in Islamic<br />philosophers' epistemology, has not been discussed in detail by them.<br />And as a result of ambiguities lied behind the criterion by which the<br />self- evident perceptions can be distinguished from theoretical ones,<br />once in a while the former may be misplaced by the latter and<br />questioned, or the latter misplaced by the former and taken as<br />axiomatic.<br />The present paper, on the one hand, tries to explain the significance<br />of self-evident perceptions in Islamic philosophy, and to present and<br />assess the differentiae between them and theoretical ones, on the<br />other. The task is undertaken by the author as follow. Firstly, he seeks<br />to show that the self-evident data are the essence of all apodictic<br />knowledge, so that no certain and indubitable cognition can be<br />acquired without them. Secondly, the most principal criterion by<br />which self- evident data can be distinguished from the other ones,<br />among the many criteria cited in the works by Islamic thinkers, is the<br />simplicity as to concepts and the necessary, immediate rational<br />affirmability with no need to any other judgment or reasoning as to<br />judgments. یکی از مباحث مهم و تأثیرگذاری که در فلسفۀ اسلامی وجود دارد و امروزه، تحت<br />قابل طرح است، مسئلۀ بدیهیات در حوزة تصورات و « معرفت شناسی » عنوان<br />تصدیقات است . این مسئله با وجود اهمیت فراوان و نقش بی بدیلش در نظام<br />معرفتی فیلسوفان ما، از زوایای مختلف و به نحو کامل مورد بحث قرار نگرفته است<br />به گونه ای که به جهت ابهامات نهفته در ملاک تفکیک آنها از ادراکات نظری،<br />گاهی یک قضیۀ نظری به جای یک قضیۀ بدیهی می نشیند و گاهی یک قضیۀ<br />بدیهی در جای قضیۀ نظری قرار می گیرد و مورد چون و چرا واقع می شود.<br />تبیین جایگاه بدیهیات در نظام فکری فیلسوفان اسلامی و ارائه و تشریح و<br />ارزیابی ملاک های اصلی مرزبندی بدیهی ات از غیر بدیهیات، مسئله ای است که<br />این مقاله به عهده گرفته است.<br />پاسخ اجمالی این مقاله به مسئلۀ فوق آن است که اولاً، بدیهیات، اساس و<br />خمیرمایۀ نظام معرفت یقینی را تشکیل می دهند و در غیاب آنها هیچ<br />شناخت یقینی و قابل وثوقی حاصل نخواهد شد . ثانیاً، گرچه در زمین ۀ تفکیک<br />آنها از معارف غیربدیهی، ملاک هایی در کتب متفکران اسلامی مطرح شده<br />است، لکن اصلی ترین ملاک در تشخیص بدیهیات تصوری ، بساطت این<br />مفاهیم در حوزة بدیهیات عقلی است و اصلی ترین ملاک در تشخیص قضایای<br />بدیهی نیز ، تصدیق پذیری الزامی و بی درنگ آنها توسط عقل بدون نیاز به<br />تصدیقات و استدلال های خارجی است https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_2892_44501c6eb017ecb81cd923782ca607dd.pdf