دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Examining The Concept of Transcendental Freedom and Its Relationship with Moral Responsibility from Kant's Point of View Based on Other Concept by Lacan بررسی مفهوم آزادی استعلایی و نسبت آن با مسئولیت اخلاقی از منظر کانت براساس مفهوم دیگری نزد لکان 1 18 18969 10.22034/jpiut.2024.63953.3893 FA علیرضا ضمیری دانش آموخته دکتری فلسفه اخلاق، دانشگاه قم، قم، ایران. احمد فاضلی دانشیار گروه فلسفه اخلاق، دانشگاه قم، قم. ایران. حسن فتح زاده دانشیار گروه فلسفه اخلاق، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. Journal Article 2024 10 11 Non-intentional and immediate awareness has no already relationship with the other. While freedom is always related to others and not having a relationship with others does not fundamentally interfere with freedom. Therefore, freedom is never a question of knowledge. Consciousness in itself and for itself independently and unmediated by external objects internally projects its objectivity. This consciousness-based approach basically does not look outside itself, that is, it finds the origin and idea of truth inside and without the mediation of others. The other is a competitor of freedom in all its forms in the sense that it does not allow any linguistic articulation to form outside its limits and swallows all the illusory elements of self-foundation. At the same time, there is no other way than facing the other towards a kind of reflexive awareness and knowing oneself as an ego. In addition, the link between freedom and moral responsibility is one of the most fundamental and long-standing topics of ethics, which establishes a link between the subject, the other, and agency. Kant's transcendental freedom constructs space as a support for empirical freedom and as a condition for the possibility of experiencing freedom. From this point of view, transcendental and unconscious freedom play the same role in relation to moral responsibility. آگاهی غیرقصدی و بی‌واسطه پیشاپیش هیچ نسبتی با دیگری ندارد. در حالی که آزادی همواره با دیگری در نسبت است و نسبت نداشتن با دیگری اساسا پای آزادی را به میان نمی‌کشد. از این رو آزادی هیچ‌گاه مسئله آگاهی نمی‌شود. این رویکرد آگاهی محور اساسا نگاهی به بیرون از خود ندارد چه این‌که منشا و ایده حقیقت را در درون و بدون وساطت دیگری پی می‌گیرد. دیگری در تمام اشکال آن رقیب آزادی است به این مفهوم که اجازه نمی‌دهد هر گونه مفصل‌بندی زبانی خارج از محدوده آن شکل بگیرد و همه عناصرِ توهمی خودآیین را در خود فرو می‌بلعد. در عین حال نسبت به نوعی آگاهی بازتابی و شناخت خود به مثابه ایگو راهی جز مواجهه با دیگری نیست. مضافا پیوند آزادی و مسئولیت اخلاقی نیز یکی از بنیادی‌ترین و دیرینه‌ترین مباحث اخلاق است که پیوندی میان سوژه، دیگری و عاملیت برقرار می‌کند. آزادی استعلایی کانت فضایی را به مثابه پشتیبان آزادی تجربی و به عنوان شرایط امکان تجربه آزادی برمی‌سازد. آزادی استعلایی و ناخودآگاه از این منظر نقش یکسانی در نسبت با مسئولیت اخلاقی ایفا می‌کنند.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_18969_4419d081004e3d003ac8e4b8653e1a2b.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 On the Relation of Emotion and Moral Capacity in Artificial Intelligence Technologies رابطه عواطف و ظرفیت اخلاقی در فناوری‌های هوش مصنوعی 19 40 18972 10.22034/jpiut.2024.63626.3875 FA زهرا زرگر استادیار پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Journal Article 2024 09 21 The unpreceded abilities of AI technologies have led to the emergence of new ethical issues; among them is the possibility of the moral agency of AI artifacts. There are many questions around this subject, including what are the necessary and sufficient conditions of being a moral agent? How can we examine those conditions in artifacts? What levels and degrees of agency are possible for artifacts? And what level of moral agency is proper for allocating a certain task to AI artifacts? There are wide discussions about factors that figure in the moral capacities of AI artifacts, and emotions are one of the frequently referred factors. Emotions are directly or indirectly relevant for examining AI’s moral status. In this paper, we focus on the relation between emotions and moral capacities in AI technologies. Our main question is whether emotions play a positive role in the improvement of moral capacities or a negative role. We extract and articulate four arguments in defense of the positive role of emotions in the enhancement of AI moral capacities, including arguments from moral sensitivity, bounded rationality, risk assessment, and culpability. Then, we present other four arguments in defense of the negative role of emotions in moral capacities including arguments from emotional hijacking, deceptive emotions, anthropomorphism and dehumanization paradox, and moral deskilling. Finally, we analyze the debate by clarifying the point of contest between the two mentioned camps and discuss serious challenges of designing emotional AI. فناوری‌های هوش مصنوعی، در مقایسه با مصنوعات پیشین دارای قابلیت‌هایی جدید هستند که مسائل اخلاقی متفاوتی را مطرح می‌کند. از جمله این مسائل، بحث درباره عاملیت اخلاقی هوش مصنوعی است. مسئله عاملیت اخلاقی مصنوعی، پرسش‌های نظری و عملیاتی مختلفی را مطرح می‌سازد؛ مانند این که شروط لازم و کافی برای عاملیت اخلاقی چیست، چطور می‌توان برقراری این شروط را در مصنوعات بررسی کرد، عاملیت اخلاقی دارای چه سطوح و درجاتی است و هر سطح از عاملیت اخلاقی برای واگذاری چه نوع وظایفی مناسب است. یکی از موضوعات پرتکرار در بحث حول عاملیت اخلاقی مصنوعی، عواطف است. فیلسوفان مختلفی به عواطف به‌عنوان عاملی اشاره کرده‌‌اند که در وجود یا عدم و میزان ظرفیت اخلاقی مصنوعات مدخلیت دارد. در این مقاله به رابطه میان عواطف و ظرفیت اخلاقی هوش مصنوعی خواهیم پرداخت. پرسش اصلی این است که عواطف در ارتقاء ظرفیت اخلاقی فناوری‌های هوش مصنوعی نقشی مثبت دارند یا منفی؟ چهار استدلال از جانب موافقین نقش مثبت عواطف در ظرفیت اخلاقی استخراج و صورت‌بندی می‌شود که شامل استدلال از طریق «حساسیت اخلاقی»، «عقلانیت محدود»، «برآورد خطر» و «مجازات‌پذیری» می‌شود. همچنین چهار استدلال از جانب مخالفین نقش مثبت عواطف در ظرفیت اخلاقی هوش مصنوعی ارائه می‌شود که شامل استدلال از طریق «ربایش عاطفی»، «سراب عواطف»، «پارادوکس انسان‌انگاری و انسانیت‌زدایی همزمان» و «مهارت‌زدایی اخلاقی» است. در نهایت، با شفاف‌سازی نقاط نزاع دو طرف بحث، دیدگاه‌های فوق مورد تحلیل قرار گرفته و چالش‌های اخلاقی پیاده‌سازی عواطف در هوش مصنوعی شرح داده‌ می‌شود.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_18972_cd1f86a715e870696daefa8c9d5788e2.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 An Exploration of the Objects of Ethical Criticism in the World of Art کاوشی در متعلّقاتِ نقد اخلاقی در دنیای هنر 41 58 19439 10.22034/jpiut.2025.65266.3973 FA محسن کرمی استادیار، گروه هنرهای رسانه‌ای، دانشگاه صداو سیما، تهران، ایران Journal Article 2025 01 01 The primary aim of this study is to identify the objects of ethical criticism in the art world. It seeks to demonstrate that the scope of ethical critique extends beyond artworks, traditionally considered the most prominent subject of moral evaluation. Accordingly, the research explores additional objects of ethical criticism in the art world, elucidates the methods of critique for each domain, and highlights their significance, ultimately proposing a comprehensive framework for the ethical assessment of the entire art domain. Adopting a qualitative and analytical approach, the study employs conceptual analysis and inductive reasoning. Data is drawn from historical texts, philosophical theories, and case studies in art. This method integrates theoretical exploration with practical insights to establish a robust evaluative framework. The research identifies eleven core objects for ethical criticism in the art world and elaborates on how ethical critique applies to each through examples while explaining their importance: (1) artworks, (2) the process of artistic creation, (3) the artist, (4) the audience, (5) the process of artistic perception, (6) the products of art criticism, (7) the critic, (8) the process of art presentation, (9) art distributors and promoters, (10) the process of art education, and (11) art educators. By presenting a theoretical and practical framework, this study argues that extending ethical criticism to all these dimensions is essential for elevating ethical standards in both the art world and society. Conversely, neglecting these aspects risks limiting art’s potential to serve as a positive ethical force. هدف: موضوع اصلی جستار حاضر یافتن متعلّقات نقد اخلاقی در دنیای هنر است. این پژوهش می‌کوشد تا نشان دهد که دامنه نقد اخلاقی فراتر از آثار هنری است، که سنّتاً مهمّ‌ترین موضوع نقد اخلاقی بوده است. بنابراین، در پی کشف سایر متعلّقات نقد اخلاقی در دنیای هنر، تبیین چگونگی نقد در هر کدام از این حوزه‌ها، و اهمّیّت آن برمی‌آید، تا به طریقی چارچوبی جامع برای ارزیابیِ اخلاقیِ کلّ دنیای هنر عرضه کند. روش پژوهش: پژوهش با رویکردی کیفی و تحلیلی، از روش تحلیل مفهومی و استقرایی بهره می‌برد. داده‌ها از متون تاریخی، نظریه‌های فلسفی و مطالعات موردی در هنر استخراج شده است. این روش ترکیبی از بررسی‌های نظری و عملی را به کار می‌گیرد تا چارچوبی مستحکم ارائه دهد. یافته‌ها: پژوهش یازده متعلق اصلی برای نقد اخلاقی در دنیای هنر شناسایی می‌کند و در هر مورد به تبیین چگونگی نقد از طریق آوردن مثال‌هایی می‌پردازد و در نهایت توضیح می‌دهد که چرا نقد اخلاقیِ حیطة مذکور اهمّیّت دارد: (1) آثار هنری، (2) فرآیند هنرآفرینی، (3) هنرمند، (4) مخاطب، (5) فرآیند ادراک هنری، (6) فراوردة نقد هنری، (7) منتقد، (8) فرایند عرضة هنر، (9) عرضه‌کنندگان هنر، (10) فرآیند تعلیم ‌و تربیت هنری، (11) معلّمان و مربّیان هنر. نتیجه‌گیری: این جستار، با ارائة چارچوبی نظری و عملی، نشان می‌دهد که گسترش نقد اخلاقی به تمامی این ابعاد نه‌تنها ضروری است، بل نقشی اساسی در ارتقای استانداردهای اخلاقی در دنیای هنر و جامعه دارد. در مقابل، نادیده گرفتن این جنبه‌ها، فرصت هنر برای ایفای نقش مثبت اخلاقی را محدود خواهد کرد.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_19439_ffaf5ab43c47800f978d16305538067a.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 The Ontological Difference in Heidegger's Thought: A Solution to the Puzzle of the Relationship between Being, entities, and Dasein in Being and Time تمایز انتولوژیکال در اندیشه هایدگر: راه‌حلی برای معمای رابطه میان وجود، موجود و دازاین در کتاب وجود و زمان 59 78 18824 10.22034/jpiut.2024.64180.3901 FA نیره سادات میرموسی استادیار، گروه فلسفه، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2024 10 25 This paper examines three seemingly inconsistent passages in Martin Heidegger's Being and Time that pertain to the relationship between Being, entities, and Dasein. The apparent inconsistency arises from Heidegger's assertion that, on the one hand, entities are independent of Dasein, while on the other hand, Being is dependent on Dasein's understanding. This paper aims to resolve this apparent inconsistency by introducing and analyzing the ontological difference between Being and entities, which is a central concept in Heidegger's philosophy. By exploring Heidegger's critiques of traditional realist and idealist approaches and focusing on his analysis of Dasein as “being in the world” and relating to other entities, it is demonstrated that these three passages are entirely compatible within the framework of Heidegger's ontology. Since the mode of existence of Dasein as transcendence serves as the foundation of ontological difference, understanding all modes of being of entities (and not the entities themselves), including independence and dependence, is rooted in Dasein. این مقاله به بررسی سه گزاره ظاهراً متعارض در کتاب وجود و زمان می‌پردازد که به ارتباط میان موجودات، وجود و دازاین اشاره دارند. این تعارض از آنجا ناشی می‌شود که هایدگر از یک سو موجودات را مستقل از دازاین می‌داند و از سوی دیگر وجود را وابسته به فهم دازاین می‌پندارد. در این مقاله تلاش شده است تا با معرفی و تحلیل تمایز انتولوژیکال میان وجود و موجود که یکی از مفاهیم کلیدی در فلسفه هایدگر است، به رفع این تعارض ظاهری پرداخته شود. از طریق بررسی نقدهای هایدگر به رویکردهای رئالیستی و ایدئالیستی سنتی و با تکیه بر تحلیل فلسفی او از مفهوم دازاین، نشان داده می‌شود که این سه گزاره در چارچوب فلسفه وجودشناسانه هایدگر کاملاً سازگار هستند. از آنجا که نحوۀ وجودِ دازاین به مثابه فرارویِ بنیاد تمایز انتولوژیکال است، فهم همه انحاء وجودِ موجودات (و نه خودِ موجودات) من جمله مستقل بودن و وابسته بودن در دازاین ریشه دارد.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_18824_ed3cae7111afe3ce6b785ce615eabbc2.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Development of Husserl’s Thought about Time and Emergence of First Signs of Passing through Metaphysics of Presence سیر تطور اندیشه‌های هوسرل در باب زمان و ظهور نخستین نشانه‌های گذر از متافیزیک حضور 79 98 18876 10.22034/jpiut.2024.64037.3897 FA محسن جاپانی دانشجوی دکتری گروه فلسفه، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران مسعود سیف دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران محمدحسن حیدری دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران محمد رعایت جهرمی دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران Journal Article 2024 10 19 Brentano attempts to resolve the problems of perception of temporal things by postulating the “original association, but Husserl considers Brentano's thoughts inadequate and, with constant effort, tries to answer the problems of time in different stages of his thought. Before anything, he transforms the problem of time into the problem of time-consciousness, then tries to discover the deeper levels of time along with the development of his thought. First, he investigates our consciousness of temporal objects, then studies the temporal consciousness of this consciousness, and finally investigates the absolute stream of consciousness. Although he had not taken this path consciously, the process of Husserl’s thought about time moved toward the direction that challenges the dominance of the actual present now in the consciousness of time. Postulating concepts like "primary memory" and "primary expectation" and later "retention" and "protection," Husserl gets away from the centrality of “presence” and “now,” which are the basic elements of the metaphysics of presence. Despite taking a significant step towards passing through the metaphysics of presence, Husserl did not take the last step, namely bypassing absolutely present consciousness. برنتانو در تأملات خویش تلاش کرد تا با طرح «تداعی اولیه» مسائل مربوط به ادراک اشیای زمانی را حل کند، اما هوسرل با انتقاد از برنتانو تأملات او را ناکافی دانست و در تلاشی پیگیر سعی کرد تا در دوران‌های مختلف فکری خود پاسخی برای حل مسائل مربوط به زمان ارائه کند. او ابتدا مسئلۀ زمان را به مسئلۀ آگاهی از زمان تبدیل کرد و با پیشرفت اندیشه‌اش کوشید تا سطوح عمیق‌تر زمان را کشف کند. وی نخست به آگاهی ما از ابژه‌های زمانی پرداخت، سپس آگاهی زمانی از این آگاهی اخیر را بررسی کرد و درنهایت به جریان مطلق آگاهی پرداخت. سیر اندیشۀ هوسرل در باب زمان، علی‌رغم اینکه آگاهانه چنین سیری را در پیش نگرفته بود، در جهتی بود که تفوق اکنونِ بالفعل حاضر در فهم زمان را به چالش ‌کشید و با طرح مفاهیمی چون «حافظۀ اولیه» و «انتظار اولیه» و بعدها «بازیازی» و «پس‌یازی»، از حضورمحوری و اکنون‌محوری که اساس متافیزیک حضور است، فاصله گرفت. با‌این‌حال سیر او در جایی که به آگاهی مطلق ‌رسید متوقف شد. هوسرل علی‌رغم اینکه گام بزرگی برای گذر از متافیزیک حضور برداشت، در واپسین گام، یعنی در عبور از آگاهی مطلقاً حاضر، از حرکت بازایستاد.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_18876_a1a97c139b9b8a043babcd025252989c.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 The Relevance Logic Theory and the Truth-Functional System Theory; A Comparison and Evaluation Based on the Inference to the Best Explanation and Prest’s Quantitative Model ارزیابی و مقایسۀ دو نظریۀ منطق ربط و نظام تابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها بر اساس روش‌شناسی استنتاج بهترین تبیین و مدل کمّی پریست 99 118 17308 10.22034/jpiut.2023.58188.3595 FA مرتضی حاج حسینی استاد گروه فلسفه، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران مسعود الوند دانش آموختة دکتری منطق فلسفی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Journal Article 2023 09 03 Recent developments in non-classical logic have raised the question of rational choice in the field of logic. If logic is not an exception, a posterior methodology can be used for rational choice among logical theories. In choosing a logical theory, there are several criteria to consider, such as expressive power and separation of propositions, explanatory power and separation of inferences, consistency and internal coherence, compatibility with evidence, simplicity, and unification. To apply this methodology to logic, we will echo the views of Priest and Williamson and examine their opinions on logic and logical evidence. In this article, we consider, in Priest's opinion, the linguistic concept of "validity" as the subject of logic and partial inferences and our intuitions about their validity as evidence for logical theories. Based on these criteria, we compare Relevance Logic theory and Truth Functional System theory, then calculate the rationality index for each theory. Compared with Relevance Logic, the Truth Functional System theory has a higher rationality index and outperforms it many times over. ظهور منطق‌های غیرکلاسیک در چند دهۀ اخیر، مسأله گزینش معقول میان منطق‌ها را به میان کشیده است. در این مقاله با این فرض که نظریه‌های منطقی از نظریات علمی مستثنی نیستند و بر اساس روش‌شناسی پسینی استنتاج بهترین تبیین، نظریه‌ای به عنوان نظریة مرجح گزینش می‌شود که نسبت به بقیه نظریات علمی تبیین بهتری از شواهد ارایه ‌کند، به شناسایی معیارهای ترجیح یک نظریه علمی بر نظریه‌های علمی دیگر در وادی منطق پرداخته و معیارهای قدرت بیان و تفکیک جمله‌ها، قدرت تبیین و تفکیک استنتاج‌ها، سازگاری و انسجام درونی، سازگاری با شواهد (کفایت داده‌ها) وضوح و سادگی، وحدت‌بخشی را به عنوان معیار ترجیح یک نظریة منطقی بر نظریه‌های منطقی دیگر معرفی می‌شوند. سپس با توجه به اینکه در این روش، پذیرش یا رد نظریۀ منطقی فقط از طریق ارائه شواهد موافق یا مخالف انجام می‌شود، به بیان دیدگاه‌های گراهام پریست و تیموتی ویلیامسون منطق‌دانان معاصر دربارۀ موضوع و شاهد منطقی پرداخته و با این فرض که وفق نظر پریست، موضوع علم منطق، مفهوم زبانی «درستی و اعتبار استدلال» باشد و استنتاج‌های جزئی و شهودات ما دربارۀ درستی یا نادرستی این استنتاج‌ها، شواهد نظریات منطقی را تشکیل دهند، به مقایسة موردی نظریۀ منطق ربط و نظریۀ نظام تابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها بر اساس معیارهای فوق پرداخته و نمایۀ معقولیت هر نظریه را به دست می‌آوریم و نشان خواهیم داد که نظریة نظام تابع‌ارزشی منطق پایۀ گزاره‌ها نسبت به نظریة منطق ربط نمایۀ معقولیت بالاتری را کسب می‌کند و با فاصلة قابل توجهی از این منطق پیشی می‌گیرد..

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_17308_b0fc8d317c9ac24796a9547683077f8a.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Fodor's Causal Argument and Unwarranted Supervenience Assumption; Examining Egan's Argument استدلال علّی فودور و پیش‌فرض ناموجه ترتب؛ بررسی استدلال ایگن 119 134 18233 10.22034/jpiut.2024.58736.3612 FA عباس مهدوی استادیار، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران Journal Article 2023 10 06 In this essay, I examine Fodor's argument in favor of psychological individualism and Egan's response. According to Fodor's causal argument, every scientific theory individualizes states or identities according to their causal powers. Therefore, Common sense intentional psychology should individualize the states according to the narrow content. Fodor offers two counter-examples to the above argument. According to the second counter-example (2), the anti-individualist claims that since the behavior of twins is distinct in type, their mental states must also be distinct in type, and according to the causal powers of the distinct mental states of type, they are not identical. Fodor gives two responses to the second counter-example. According to (2a), Fodor wants to prove that we should not consider the behavior of twins as different. As a result, the mental states of twins are not distinct. In response to (2a), Egan claims that Fodor's argument is based on the assumption that behavioral types supervene on brain types. According to (2b), Fodor makes two similar arguments by likening "anti-individualist psychology" to "H and T particle theory." One is to distinguish a type of Oscar's mental state from his twin; The second is to distinguish between H-particles and T-particles. In response to (2b), Egan claims that Fodor presupposes an unwarranted supervenience assumption in both arguments without providing an argument for it. Finally, I conclude that if Fodor has no good argument for the doctrine of the supervenience, then he has no reason to distinguish between extensive contents and other relative properties. در این مقاله، استدلال فودور به نفع تفردگرایی روان‌شناختی و واکنش ایگن را بررسی می‌کنم. طبق استدلال علّی فودور روان‌شناسی التفاتی فهم‌عرفی، حالات ذهنی‌ را با توجه به محتوای وسیع متفرد می‌سازد. تفاوت در محتوای وسیع برای تفاوت در نیروهای علّی کافی نیست. بنابراین، روان‌شناسی التفاتی فهم‌عرفی باید حالات‌ را با توجه به محتوای محدود متفرد ‌سازد. فودور دو مثال نقض برای استدلال بالا طرح می‌کند. بروفق مثال نقض (2)، ضدتفردگرا مدعی است که از آن‌جایی‌که رفتار همزادها متمایز نوعی هستند، حالات ذهنی‌شان هم باید متمایز نوعی باشند و به‌تبع نیروهای علّی حالات‌ ذهنی متمایز نوعی، این‌همان نیستند. فودور دو پاسخ به مثال نقض (2) می‌دهد. بروفق (2الف)، فودور می‌‌خواهد اثبات کند که ما نباید رفتار همزادها را متمایز نوعی بینگاریم. در نتیجه، حالات‌ ذهنی همزادها متمایز نوعی نیستند. ایگان در پاسخ به (2 الف) مدعی است استدلال فودور، بر این فرض غیرموجه مبتنی است که نوع‌های رفتاری بر نوع‌های مغزی مترتب می‌شوند. بروفق (2ب)، فودور از طریق تشبیه «روان‌شناسی ضدتفردگرا» به «نظریۀ ذرۀ H و T»، دو استدلال مشابه به‌دست می‌دهد؛ یکی برای تمیز نوعی حالت ذهنی اسکار و همزاد اسکار؛ دومی برای تمیز نهادن بین ذر«ات-H» و «ذرات-T». ایگن در پاسخ به (2ب) مدعی است فودور در هر دو استدلال‌، آموزۀ ناموجه ترتب را از پیش فرض می‌کند، بی‌آن‌که برای این پیش‌فرض استدلالی به‌دست دهد. در نهایت، نتیجه گرفتم که اگر فودور هیچ استدلال خوبی برای آموزۀ ترتب نیروهای علّی روان‌شناختی ندارد، پس او هیچ دلیلی ندارد که بین محتواهای وسیع و سایر ویژگی‌های نسبت‌مند فرق بگذارد.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_18233_f8585ba65545267abd65a0092899e704.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 The Meanings and Functions of Contradiction in Simon Weil's Thought معانی و کارکردهای تناقض از نگاه سیمون وی 135 152 19456 10.22034/jpiut.2025.62230.3795 FA سید مصطفی موسوی اعظم استادیار، گروه فلسفه، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران Journal Article 2024 06 23 Philosophers' confrontation with contradiction is so fundamental and important that it has been a trend in the history of philosophy. Simone Weil is one of the philosophers who has a different view on the problem of contradiction. The main issue of this research is the concept of contradiction in Simon Weil's thought and explaining its role in her thought system. We can find three meanings of contradiction in Simon Way's thought. We can find three meanings of contradiction in Simon Weil's thought. First, The Contrary between things in such a way that the cognitive faculty confronts it, prompting a person to re-plan his thoughts. Second, Incommensurate between two things that do not have any common rational criteria. Third, where the most accurate application of intelligence leads to a dead end, which is named as a Mystery. Each of the meanings of contradiction can somehow play a constructive role in the growth and excellence of man and act as the logic of thinking and the gate to reach the truth. In the end, Simon considers contradiction as a mediator (metaxu) that connects the natural to the supernatural and leads to a harmony and coherence in the world. The purpose of this research is a systematic presentation of the concept and role of contradiction in Simon Weil's intellectual system with a descriptive and analytical perspective. نوع مواجهۀ فیلسوفان با تناقض آنچنان بنیادین و حائز اهمیت است که در تاریخ فلسفه جریان‌ساز بوده است. سیمون وی از جمله فیلسوفانی است که نگاه متفاوتی به مسئله تناقض دارد. مسئلۀ اصلی این پژوهش مفهوم‌شناسی تناقض در اندیشه فکری سیمون وی و تبیین جایگاه آن در سیستم فکری اوست. می‌توان سه معنا از تناقض را در اندیشه سیمون‌وی یافت. 1. «تضاد» میانِ امور به نحوی که مواجهۀ قوه ادراکی با آن، انسان را به طرح‌ریزی مجدد در افکارش وامی‌دارد. 2. «ناهمگونی» میان دو امری که هیچ معیارِ عقلانی مشترکی در میان نیست. 3. جایی که دقیق‌ترین کاربرد هوش منتهی به بن‌بست می‌شود که از آن به «سِرّ» تعبیر می‌شود. هریک از معانی تناقض به نحوی میتوانند نقش سازنده در رشد و تعالی انسان داشته باشند و به مثابۀ منطق تفکر و دروازۀ نیل به حقیقت نقش ایفاء کنند. در پایان سیمون وی تناقض را به‌مثابۀ یک واسطه (متاکسو) در نظر می‌گیرد که امر طبیعی را به امر فرا‌طبیعی پیوند می‌دهد و منجر به یک هارمونی و انسجام در عالم می‌شود. هدف این پژوهش، تقریر منسجم و نظام‌مند از مفهوم و جایگاه تناقض در نظام فکری سیمون وی با نگاهی توصیفی و تحلیلی است.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_19456_ae11886613d69eeabe089c8fd45cfc65.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Evaluation of Polkinghorne's Model Regarding the Mechanism of Divine Action ارزیابی الگوی پاکینگهورن درخصوص سازوکار فعل الهی در جهان طبیعی 153 172 19464 10.22034/jpiut.2024.58487.3599 FA محمدابراهیم مقصودی پژوهشگر مرکز علم و الهیات، پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران حسن حسینی سروری استاد، گروه فلسفه علم، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران Journal Article 2023 09 17 John C. Polkinghorne (1930-2021) was one of the leading figures in the field of science and theology, who had a distinctive approach to explaining the mechanism of divine action in the natural world. The aim of this article is to provide a clear examination of his approach. We will argue that many of the criticisms have either been responded to by Polkinghorne himself or can be answered based on his framework. In particular, we will show that his approach is not a revival of the notorious idea of the God of the Gap, contrary to what many people think. We will also acknowledge that some other criticisms point out some weaknesses or flaws in his approach, but these criticisms do not pose a serious challenge and only indicate the need for further development of his approach. For instance, his approach should be elevated to provide a unified mechanism for divine action at both macroscopic and microscopic (quantum) levels. Finally, we will criticize his approach based on the fact that he has taken top-down causality as the mechanism of divine agency, while this type of causality can be understood in a purely naturalistic way. A significant part of his approach is completely neutral toward accepting or rejecting naturalism, and the remaining part presupposes the rejection of naturalism. Therefore, although his model has great scientific-philosophical appeal, its theological significance is questionable. جان پاکینگهورن (1930-2021) از چهره‌های شاخص حوزۀ علم و الهیات است که رویکردی ویژه درخصوص تبیین سازوکار فعل الهی در جهان طبیعی دارد. هدف این نوشتار ارائۀ شرحی روشن از رویکرد او و بررسی برخی از مهم‌ترین نقدهای مطرح‌شده است. خواهیم گفت که برخی از این نقدها یا از سوی خود پاکینگهورن پاسخ داده شده‌ و یا با توجه به مبانی وی قابل پاسخگویی اند. به‌ویژه، برخلاف باور بسیاری، رویکرد او عقب‌گردی به مفهوم بدنام «خدای رخنه‌پوش» نیست. همچنین اشاره خواهیم کرد که گرچه برخی نقدها متوجه نقص یا کمبودی در رویکرد او است، این دسته از نقدها لزوماً رویکرد او را با مشکلی جدی مواجه نمی‌کند و تنها بر لزوم پیگیری بیشتر رویکرد او صحه می‌گذارد. به‌عنوان نمونه، طرح پژوهشی او باید به‌نحوی گسترش یابد که سازوکار واحدی را برای فعل الهی در دو حوزۀ بزرگ‌مقیاس و ریزمقیاس (کوانتومی) ارائه کند. در پایان نقد خود را به رویکرد او طرح خواهیم کرد؛ او علیّت بالابه‌پایین را سازوکار عاملیّت الهی درنظر گرفته است، در حالی که این نوع از علیّت می‌تواند تعبیری کاملاً طبیعی‌گرایانه داشته باشد. بخش مهمی از رویکرد او نسبت به پذیرش یا انکار طبیعی‌گرایی کاملاً خنثی است و بخش باقیمانده نیز انکار طبیعی‌گرایی را پیش‌فرض گرفته است. بنابراین، گرچه الگوی او از جذابیت علمی‌-فلسفی زیادی برخوردار است، اما اهمیت الهیاتی آن مناقشه‌پذیر است.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_19464_dfb1c64157ed2bb346b073afb5735562.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Identifying the Components of an Educated Person from a Philosophical Perspective شناسایی مؤلفه‌های انسان فرهیخته از منظر فلسفی 173 192 17730 10.22034/jpiut.2024.60288.3694 FA مظهر بابائی استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، ایران. پرستو صالحی دانشجوی کارشناسی آموزش کودکان استثنایی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان ایران. Journal Article 2024 01 27 The aim of the current research was to identify the philosophical components of an educated person. The research approach was qualitative with an interpretative paradigm, and the methods of documentary-library, descriptive-analytical research and the "philosophical analysis" research method of analytical analysis were used. The research field included 11 professors of Farhangian University of Kurdistan province in the academic year of 1402-1401, who were selected using criteria-based purposeful sampling. The research tool included an in-depth, semi-structured interview conducted by the researcher. The research findings were presented in three areas: knowledge components, moral components and personality components. The results showed that, in general, from a philosophical point of view, educated people have special, different, and outstanding characteristics compared to others in all three fields of knowledge, ethics and personality. So that any movement, speech or behavior of educated people shows their high level of education. However, it should be kept in mind that educated people are different from each other and have a plurality of attitudes, and despite having many commonalities, they are not all the same in all criteria; Therefore, it is difficult to find people who have all these characteristics together. هدف پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفه‌های فلسفی انسان فرهیخته بود. رویکرد پژوهش، کیفی با پارادایم تفسیری بود و از روش‌های پژوهش اسنادی - کتابخانه‌ای، توصیفی - تحلیلی و روش پژوهش «تحلیل فلسفی» از نوع تحلیل تجزیه‌ای، بهره برده شد. میدان پژوهش، شامل 11 نفر از اساتید دانشگاه فرهنگیان استان کردستان در سال تحصیلی 1402- 1401 بود که با استفاده از نمونه‌گیری هدف‌مند معیارمحور، انتخاب شدند. ابزار پژوهش، شامل مصاحبۀ عمیق نیمه‌ساخت‌یافته محقق‌ساخته بود. یافته‌های پژوهش در سه زمینۀ: مؤلفه‌های دانشی، مؤلفه‌های اخلاقی و مؤلفه‌های شخصیتی ارائه شد. نتایج نشان داد که به‌طورکلی، افراد فرهیخته از منظر فلسفی، در هر سه زمینۀ دانشی، اخلاقی و شخصیتی دارای ویژگی‌هایی خاص، متفاوت، برجسته و سرآمد، نسبت به دیگران‌اند. به‌طوری‌که هرگونه حرکت، گفتار یا رفتار افراد فرهیخته، سطح بالای فرهیختگی آنان را نشان می‌دهد. بااین‌حال، باید این نکته را در نظر داشت که افراد فرهیخته با یکدیگر متفاوت‌اند و کثرت نگرشی دارند و علی‌رغم داشتن اشتراکات زیاد، همه آنها در تمام معیارها یکسان نیستند؛ لذا به‌سختی می‌توان افرادی را یافت که تمامی این ویژگی‌ها را یکجا، دارا باشند.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_17730_02d5b52228c73053215181edeced944c.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Consequence of Kant's Theory on Mind based on Correspondence Theory پیامد ذهن‌شناسی کانت با تکیه بر نظریه مطابقت 193 204 18248 10.22034/jpiut.2024.61635.3765 FA رمضان مهدوی آزادبنی دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران Journal Article 2024 05 13 In the Modern age, dealing with epistemological issues was at the center of attention. For Kant, epistemology was also the main concern, but what distinguishes Kant from his predecessors in addressing epistemological issues is that before presenting his epistemological theory, he prioritized the knowledge of the mind and its functional structure. What distinguishes Kant about the mind is a theory that is referred to as the Copernican revolution. According to this theory, the relationship between mind and the object is different from what was inherited from the past, and the mind, as the agent of knowledge, affects the object. The central issue of the current research is to address the challenge of whether Kant, through his Copernican revolution regarding human understanding, served this concern in the framework of the epistemic assumptions of the modern era, which sought to display the mechanism of the possibility of knowledge by relying on "justified true belief." In this research, the aim is to investigate the mentioned problem with a descriptive-analytical method. With a critical approach and focusing on Kant's works, the author has come to the conclusion that Kant's view of the mind has not served the epistemological concern of the modern era and the possibility of knowledge, which has been prevalent in epistemology from the era of Plato to the twentieth century, and in fact suffers from a kind of internal inconsistency and, in a way, leads to giving up and ignoring the inherent human desire to know. در عصر جدید پرداختن به مسائل معرفت‌شناسی در کانون توجه قرارداشت. برای کانت نیز معرفت‌شناسی دغدغه اصلی بود اما تمایز کانت در پرداختن به مسائل معرفت‌شناختی نسبت به گذشتگان در این نکته قرار‌‌‌دارد که او قبل از ارائه نظریه معرفتی خود، شناخت ذهن و ساختار عملکرد آن را در الویت قرار می‌دهد. آنچه کانت را درباره ذهن و شناخت آن متمایز می‌سازد نظریه‌ای است که از آن به عنوان انقلاب کپرنیکی یاد می‌شود. بر اساس این نظریه جای ذهن و عین عوض می‌شود و ذهن به عنوان عامل معرفت، بر روی عین تاثیر می‌گذارد. مساله محوری پژوهش حاضر، پرداختن به این چالش است که آیا کانت بواسطه انقلاب کپرنیکی خود در ذهن‌شناسی در چهارچوب فضای معرفتی عصر مدرن که به دنبال نشان‌دادن ساز و کار امکان معرفت با تکیه بر «باور صادق موجه» بودند چه خدمتی به این دغدغه محوری عصر جدید نموده‌‌است. در این پژوهش هدف، بررسی مساله یاد شده با روش توصیفی – تحلیلی است. نویسنده با رویکرد انتقادی و با محور قرار‌دادن آثار کانت به این نتیجه رسیده‌است که ذهن‌شناسی کانت به دغدغه معرفتی عصر جدید و امکان معرفت بر اساس نظریه مطابقت که از عصر افلاطون تا قرن بیستم در معرفت‌‌شناسی رایج بوده است خدمتی نکرده‌است و بلکه دچار نوعی ناسازگاری درونی می‌گردد و از جهتی منجر به دست کشیدن از میل ذاتی انسان در شوق به دانستن و نادیده انگاشتن آن می‌گردد.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_18248_d7be1565a066763303fb83055906cf44.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Investigating Marcus Aurelius' Stoic Opinions Based on Statistical Analysis of the Meditations Book بررسی آرای رواقی مارکوس اورلیوس مبتنی بر تحلیل آماری کتاب تأملات 205 224 18990 10.22034/jpiut.2024.63641.3876 FA مجتبی لطیفیان دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه فلسفه اخلاق، دانشگاه قم، قم، ایران. مریم اردشیر لاریجانی استادیار، گروه فلسفه اخلاق، دانشگاه قم، قم، ایران. Journal Article 2024 09 22 In recent years, the Stoic school, which has a moral nature, has been considered as a way of life. The opinions and beliefs of Marcus Aurelius, who is one of the most important Stoic philosophers, can be extracted from his only remaining work, the Meditations. In this article, an attempt has been made to determine the importance and emphasis of various Stoic beliefs and opinions by examining and analyzing the beliefs of Aurelius. With this method, you can get a better picture of Aurelius' beliefs and ideas. His views and thoughts are divided into different sections, including cosmology, anthropology, epistemology, and ethics. Each of his beliefs is documented with precise reference to his own sentences, and the relationship between his different beliefs is well-defined in this way. Looking statistically at the book of meditations, it should be said that Aurelius was not a philosopher of death, but a philosopher of ethics and life, and Stoicism was not a philosophy of isolation and political passivity, which is an incentive for altruism and social responsibility. It is also clear that the book of reflections can be called treatises on the relief of suffering and anger, and Stoicism can be considered a philosophy for peace, not a philosophy for loneliness and withdrawal. در سال‌های اخیر مکتب رواقی که ماهیتی اخلاقی دارد، به‌عنوان نوعی شیوه زندگی مورد توجه قرار گرفته است. آراء و باورهای مارکوس‌‌اورلیوس که از مهمترین فلاسفه رواقی است از تنها اثر باقیمانده او یعنی تأملات قابل استخراج است. در این مقاله تلاش شده است تا با بررسی و تحلیل آماری باورهای اورلیوس، میزان اهمیت و تأکید وی بر باورها و عقاید مختلف رواقی معین گردد. با این شیوه می‌توان تصویری بهتر از باورها و عقاید اورلیوس داشت. آراء و اندیشه‌های وی در بخش‌های مختلف شامل جهان‌شناسی، انسان‌شناسی، معرفت‌شناسی و اخلاق تقسیم‌بندی شده است. هر یک از باورهای او با ارجاع دقیق به جملات خود وی مستند شده و ارتباط میان باورهای مختلف وی از این طریق به خوبی مشخص شده است. با نگاه آماری به کتاب تأملات باید گفت که اورلیوس نه فیلسوف مرگ، بلکه فیلسوف اخلاق و زندگی بودهاست و رواقیگری نه فلسفه عزلت و انفعال سیاسی، بلکه مشوقی برای دگردوستی و مسئولیت اجتماعی می‌باشد. همچنین مشخص می‌شود که میتوان کتاب تأملات را رساله‌ای در باب تسکین رنج و خشم نام نهاد و رواقی‌گری را فلسفه‌ای برای آرامش دانست؛ نه فلسفه‌ای برای تنهایی و کنارهگیری.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_18990_00099ac4856c585d8fc599baa9b6bcb9.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Hermeneutic Phenomenology of Great Art; Heidegger's Attempt to Transcend Aesthetics پدیدارشناسی هرمنوتیکی هنر بزرگ؛ تلاش هایدگر برای عبور از زیبایی‌شناسی 225 244 19499 10.22034/jpiut.2025.63494.3865 FA حامد طونی دکتری فلسفه غرب، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2024 09 13 Heidegger believes that metaphysical understanding of art and aesthetic theories have a fundamental influence on our relationship with art and works of art. This issue has spread both to the field of understanding of works of art (as an audience) and to the field of creation of works of art (as a creator). The path that Heidegger offers to go beyond aesthetics and even beyond subjectivism is the "hermeneutic phenomenology of great works of art". This path, from his viewpoint, is the only way to approach the essence of art. In this phenomenological path, he reaches a circle. A circle where one side is the truth of art and the other side is the work of art. This paper seeks to examine how Heidegger, through a phenomenological-hermeneutical analysis of some great works of art, shows that it is possible to phenomenologically investigate the essence of art and take a step towards discovering the truth of art. In this regard, this paper tries to recognize some inherent elements of art. "The happening of truth in the work of art" and "set up the world as a result of the work of art" are among these inherent elements. هایدگر معتقد است فهم متافیزیکی از هنر و نظریه‌های زیبایی‌شناسانه سایه‌ای سنگین بر نسبت ما با هنر و آثار هنری انداخته است. این موضوع هم به ساحت فهم و درک آثار هنری (در مقام مخاطب) و هم به ساحت ابداع آثار هنری (در مقام هنرمند) تسری یافته است. راهی که هایدگر برای برگذشتن از زیبایی‌شناسی و حتی فراتر از آن برای عبور از سوبژکتیویسم ارائه می‌کند، «پدیدارشناسی هرمنوتیکی آثار هنری بزرگ» است. این راه از نظر او یگانه راه نزدیک‌شدن به ذات هنر است. او در این مسیر پدیدارشناختی به یک دور می‌رسد. دوری که یک‌سوی آن حقیقت هنر است و سوی دیگر آن اثر هنری. این مقاله درصدد بررسی این موضوع است که هایدگر چگونه با تحلیل پدیدارشناختی - هرمنوتیکی برخی آثار هنری بزرگ نشان می‌دهد که می‌توان پلی پدیدارشناسانه به ماهیت هنر زد و در مسیر کشف حقیقت هنر قدم برداشت. در همین راستا در تلاش است برخی مقومات ذاتی هنر را تشخیص دهد. «رخداد حقیقت در اثر هنری» و «برافراشتن عالم در پرتو اثر هنری» از جمله این مقومات ذاتی است.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_19499_76ec177bc8291c946342f176e7ca0069.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 The Process of Meaning Transfer in Translation from the Perspective of Paul Ricœur فرآیند انتقال معنا در ترجمه از منظر پُل ریکور 260 245 19176 10.22034/jpiut.2025.64926.3939 FA وحید نژاد محمد دانشیار، گروه زبان و ادبیات فرانسه، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران محمد محمدی‌آغداش دانشیار، گروه زبان و ادبیات فرانسه، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. ابوالفضل ابویسانی دانشجوی کارشناسی ارشد مترجمی زبان فرانسه، گروه زبان و ادبیات فرانسه، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. Journal Article 2024 12 08 Textual and linguistic considerations show the semantic and structural systems of the translated text. On the other hand, the interaction or non-interaction of the textual signs of the source language and the target language can challenge the meaning transfer process. The present article originates from the thought of Paul Ricoeur about the philosophy of translation. Ricoeur is one of the French philosophers of the 20th century, whose thinking had a significant impact on the human sciences. Identifying the complex relationships between translation and hermeneutics and the importance of knowledge prior to the text as a necessary background in the translation process answers many ambiguities in the field of text and translation. Referring to linguistic and cultural diversity, Ricoeur proposes the concept of "linguistic hospitality" as an ethical approach to translation that will lead to mutual understanding and acceptance of differences between languages and cultures. He pointed out the ethical and philosophical challenges faced by the translator and believes that no translation can be completely equivalent to the source text. In addition, Ricoeur mentions the concept of "mourning" in translation, which means letting go of some linguistic concepts and structures. In this regard, the article deals with the basic questions of whether translation is possible or impossible. And how to face ethical and philosophical challenges in the translation process? In this article, we intend to examine the linguistic, cultural and ethical dimensions of translation by relying on Ricoeur's opinions and show how the translation process can become a model for interpretation and help to create solidarity between people. ملاحظات متنی و زبانی نظام‌های معنایی و ساختاری متن ترجمه را نشان می‌دهند. از سوی دیگر، تعامل و یا عدم تعامل نشانه‌های متنی زبان مبدا و زبان مقصد می‌تواند فرآیند انتقال معنا را دچار چالش کند. نوشتار حاضر از اندیشۀ پل ریکور در باب فلسفۀ ترجمه نشأت می‌گیرد. ریکور یکی از فیلسوفان قرن بیستم فرانسه است که اندیشه‌ورزی‌اش تأثیر به‌سزایی بر علوم انسانی گذاشت. شناسایی روابط پیچیدۀ میان ترجمه و هرمنوتیک و اهمیت آگاهی مقدم بر متن به‌عنوان پیش‌زمینۀ ضروری در فرآیند ترجمه به بسیاری از ابهامات در حیطه متن و ترجمه پاسخ می‌دهد. ریکور با اشاره به تنوع زبانی و فرهنگی، مفهوم «مهمان‌نوازی زبانی» را به‌ مثابه رویکردی اخلاقی برای ترجمه مطرح می‌کند که منجر به درکی دوسویه و پذیرش تفاوت‌ها میان زبان‌ها و فرهنگ‌ها خواهد شد. وی به چالش‌های اخلاقی و فلسفی که مترجم با آن‌ها مواجه می‌شود، اشاره کرده و بر این باور است که هیچ ترجمه‌ای نمی‌تواند به‌طور کامل معادل متن مبدا باشد. علاوه بر این، ریکور به مفهوم «سوگ» در ترجمه اشاره می‌کند که به معنای رها کردن برخی مفاهیم و ساختارهای زبانی است. در این راستا، مقاله به این پرسش‌های اساسی می‌پردازد که آیا ترجمه ممکن است یا ناممکن؟ چگونه می‌توان با چالش‌های اخلاقی و فلسفی در فرآیند ترجمه مواجه شد؟ مقاومت زبانی چگونه عمل خواهد کرد؟ مفهوم خیانت زبانی و یا مهمان‌نوازی زبانی در امر برگردان روایت چگونه است؟ در این مقاله برآنیم تا با تکیه بر آراء ریکور به بررسی ابعاد زبانی، فرهنگی و اخلاقی ترجمه بپردازیم و نشان دهیم که فرایند ترجمه چگونه می‌تواند الگویی برای تفسیر واقع شود و به ایجاد همبستگی میان انسان‌ها کمک کند.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_19176_47fd6bf472ae1389eb79c6c8c5e10ef5.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Plato's Arguments for Unity of Intelligent and Intelligible براهین اتحاد عاقل و معقول در فلسفه‌ افلاطون 261 282 14296 10.22034/jpiut.2022.49399.3078 FA علی اولنج دانشجوی دکتری، گروه فلسفه، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران سعید بینای مطلق استاد گروه فلسفه، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. علی کرباسی زاده دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2021 12 14 Unity of intelligent and intelligible has its supreme formation in philosophy of Mulla-Sadra. But this fact according to many philosophical texts is rooted in the philosophy of ancient Greek. For instance, it is recognizable in Plato, Aristotle and even Parmenides. Plotinus’s Enneads are ample of arguments about union of intelligent and intelligible and explanations and applications of this important philosophical principle. This essay tries to trace this principle in Plato by investigating his own texts. Of course, this is not going to be a kind of imposing Sadra’s philosophical views on Plato but rather to unveil common fundamental weltanschauungs and to show innate correlations and beyond-historical kinship of this philosophies. This essay tries to achieve this kinship in Plato by reconstructing his arguments for union of intelligent and intelligible and by this means contributes to study the historical development of this idea. To accept or deny the union of intelligent and intelligible makes important and meaningful divergences on reading and understanding Plato. The conclusions of Unity of intelligent and intelligible in interpreting plato’s Doctrines are discussing at the end with some instances. اتحاد عاقل و معقول آموزه‌ای است که بیان صورت نهایی فلسفی خود را در فلسفه ملاصدرا بازیافته است؛ اما این اصل به بیان خودِ ملاصدرا و به شهادت متون فلسفی، ریشه در سنت فلسفی یونان باستان دارد. به عنوان نمونه اصل اتحاد عاقل و معقول را می‌توان نزد افلاطون، ارسطو و حتی پارمنیدس بازشناخت. انئادهای افلوطین سرشار از مباحث مرتبط با اتحاد عاقل و معقول و تبیین و کاربرد این اصل مهم فلسفی هستند. ادبیات پژوهشی در خصوص پیشینه یونانی این نظریه هم‌اکنون بسیار فقیر است. از آنجا که بررسی سیر تحول تاریخی ایده‌های فلسفی نقشی مهم در تعمیق شناخت فلسفی و روشن ساختن نسبت‌های درونی میان نحله‌های فلسفی دارد، این مقاله تلاش می‌کند تا مساهمتی در جهت بررسی سیر تطور این اندیشه مهم فلسفی باشد و گام نخست در این راستا، مبرهن ساختن وجود چنین اندیشه‌ای نزد متفکران پیشین و در این مورد خاص افلاطون، است. بنابراین ابتدا با واکاوی متون مکتوب افلاطون‏، دلایل و براهین وی بر این اصل مورد بررسی قرار می‌گیرند و پس از به دستدادن صورت‌بندی کلی وی از این اصل، به بررسی این مسئله پرداخته می‌شود که پذیرش یا عدم پذیرش اتحاد عاقل و معقول چگونه تفاوت‌های مهم و معناداری در تفسیر و فهم فلسفه افلاطون و نیز دستیابی به فهمی کامل‌تر از نسبت فلسفه وی با فلسفه ارسطو و فلسفه اسلامی ایجاد خواهد کرد.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_14296_fb2f429c70a1cc8672699b6d3883f699.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Critical Reading of Ghazali's Perspective on the Destiny of Man by Himself خوانش انتقادی دیدگاه غزالی در سرنوشت سازی انسان توسط خویش 283 300 18539 10.22034/jpiut.2024.61670.3768 FA فرانک بهمنی استادیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران علی حسینی استادیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران. Journal Article 2024 05 14 Explaining the extent of human influence on existence and his role in determining and changing his destiny is one of the most important theological topics that has always been the focus of thinkers and scholars of various schools of Islamic philosophy and theology. In order to explain this problem in terms of proof, three general views of determinism, delegation, and inter-commands have been formed. Mu'tazili and Imamiyya theologians, due to the defense of man's responsibility against the actions issued by him and the meaning of punishment and reward, have accepted the relative independence of man in determining his destiny in the sense of having free will. Ghazali's view that accepting free will for humans violates the Unity of Actions and, by implying commitment, limits the power and will of God Almighty, believes in predestination and acquisition. After explaining the concept of free will and human predestination, the present essay examines the validity of this claim by referring to Ghazali's works through the descriptive-analytical method. Findings: Ghazali does not believe in the system of causality between the phenomena of existence, and considers the repetition of existing relationships and order to be caused by God's custom. Fate and Fortuity determine all the events and phenomena of the world, and all the actions of existence are God's voluntary and optional actions. Results: Ghazali does not assign a role to man in determining his destiny, with the exclusiveness of will and authority to the Almighty God and the prior determination of events in Fate and fortune. His appeal to the idea of "business" in line with the responsibility of man for his actions has not been able to solve the paradox of determinism and punishment and reduce the intellectual problems of determinism. تبیین میزان تأثیر انسان در هستی و نقش او در تعیین و تغییر سرنوشت خویش، از مهمترین مباحث کلامی است که در فلسفه و کلام اسلامی، هماره مورد توجه اندیشمندان و دانشمندان مکاتب گوناگون فلسفه و کلام اسلامی بوده است. در جهت تبیین این مساله در مقام ثبوت، سه دیدگاه کلی جبرگرایی، تفویض و امرٌ بین الأمرین شکل گرفته است. متکلمان معتزلی و امامیه، به سبب دفاع از مسئولیت انسان در برابر افعال صادره از وی و معناداری جزا و پاداش، استقلال نسبی انسان را در سرنوشت‌سازی خویش به معنای برخورداری آزادانه از اختیار پذیرفته اند. غزالی با این دیدگاه که پذیرش اختیار برای انسان، ناقض توحید افعالی است و به دلالت التزامی، قدرت و ارادۀ خداوند متعال را محدود می نماید قائل به جبر و کسب شده است. جستار حاضر با روش توصیفی-تحلیلی پس از تبیین مفهوم اختیار و جبر انسان، با مراجعـه به آثار غزالی، صحت و سقم این نسبت و ادعا را بررسـی می کند. یافته ها: غزالی معتقد به نظام علیّت میان پدیده‌های هستی نمی‌باشد و تکرار روابط و نظم موجود را ناشی از عاده الله می‌داند. قضا و قدر تعیین‌کننده تمام حوادث و پدیدارهای جهان هستند و تمام افعال هستی، فعل ارادی و اختیاری خداوند است. نتایج: غزالی با انحصار اراده و اختیار به خداوند متعال، و تعیین پیشینی حوادث و رویدادها با قضا و قدر، برای انسان نقشی در سرنوشت‌سازی خویش قائل‌نیست. توسل او به ایدۀ «کسب» در راستای مسئولیت انسان در برابر اعمال خویش نیز نتوانسته است پارادوکس جبر و جزا را حل نماید و از مشکلات عقلی جبرگرایی بکاهد.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_18539_a9123daaa9671ad0ddeb0ef4f06ff2fd.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 A Critical Study of ʿAllāmih Ṭabāṭabāʾī's Objections against Mullā Ṣadrā's Opinion about the Essential Nature of the Soul Attachment to the Body بررسی انتقادی رویکرد علّامه طباطبائی درباره تعلّق ذاتی نفس به بدن در دیدگاه ملّاصدرا 301 314 18871 10.22034/jpiut.2024.63358.3862 FA حمیدرضا خادمی دانشیار گروه فلسفه و کلام، پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی (سمت)، تهران، ایران Journal Article 2024 09 07 The essential (ḏātī) nature of the soul's attachment to the body is one of the innovative and new views expressed by Mullā Ṣadrā. Considering that the views of philosophers such as Plato, Aristotle and Ibn Sīnā are incomplete, he expressed his innovative theory, namely, "the physical nature of the human soul." Among the consequences of this theory is the essential attachment of the soul to the body, emphasized by Mullā Ṣadrā. In fact, based on this point, he tried to consider the famous definition of the soul as its true definition while showing the shortcomings of the peripatetic (Mašāʾī) perspective. Mullā Ṣadrā raised two objections against the Peripatetic philosophers: (1) the incorrectness of combining an abstract being with a material being; and (2) immutability in the nature of the soul. ʿAllāmih Ṭabāṭabāʾī tried to answer the two objections with a critical view. In this article, the author aims to show the shortcomings of ʿAllāmih Ṭabāṭabāʾī's point of view by using the analytical-comparative method, while presenting and explaining in detail the views of Mullā Ṣadrā and the criticisms of ʿAllāmih Ṭabāṭabāʾī. «ذاتی بودن تعلّق نفس به بدن» از جمله‌ دیدگاه‌های بدیع ملّاصدرا است. وی با ناتمام دانستن دیدگاه فیلسوفانی همانند افلاطون، ارسطو و ابن‌سینا در این موضوع، نظریّۀ ابتکاری خود یعنی جسمانیّة الحدوث بودن نفس انسانی را بیان نموده است. از جمله لوازم و پیامدهای این نظریّه، «ذاتی بودن تعلّق نفس به بدن» است که ملّاصدرا بر آن تأکید کرده است. در واقع، وی براساس این مطلب، کوشیده است که ضمن نشان دادن کاستی موجود در دیدگاه مشائیان، تعریف مشهور نفس را تعریف حقیقی آن بداند. دو انتقاد ملّاصدرا بر دیدگاه فیلسوفان مشاء عبارت‌اند از: (1) نادرست بودن ترکیب یک شیء از حقیقتی مجرّد و مادّی؛ و (2) عدم تغییر ذاتیّات نفس. علّامه طباطبائی با نگاه انتقادی سعی کرده است که به این دو انتقاد پاسخ دهد. نگارنده در این نوشتار برآن است که با بهره‌گیری از روش تحلیلی ـ تطبیقی، ضمن تقریر و تبیین دقیق دیدگاه ملّاصدرا و انتقادات علّامه طباطبائی، کاستی‌های موجود در آراء علّامه طباطبائی را نشان دهد.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_18871_e1c41e5169b72f0a4f4bb055f40e73bf.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 The Concept of “Perception” in Islamic Philosophy مفهوم «ادراک» در فلسفه اسلامی 315 334 19501 10.22034/jpiut.2025.65869.4001 FA سید ابراهیم آقازاده استادیار گروه الهیات و معارف اسلامی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Journal Article 2025 02 12 This article explores the concept of "perception" (idrāk) in Islamic philosophy, particularly analyzing the contributions of renowned philosophers such as Avicenna (Ibn Sīnā), Suhrawardi (Shaykh al-Ishrāq), and Mulla Sadra in this field. From the perspective of these philosophers, perception is defined as a means of attaining truth, and its methods establish a profound connection between the material and immaterial worlds. Avicenna views perception as a layered process that begins with sensory inputs and culminates in intellectual comprehension. He emphasizes abstraction in perception, whereby individuals, through their rational faculties, can access higher truths. Suhrawardi introduces the concept of "light" (nūr) and "illumination" (ishrāq) as central to perception, asserting that light inherently enables the human soul to directly access truths, rooted in the intrinsic mediation of the epistemic apparatus. Mulla Sadra proposes a dynamic structure of perception, employing the theories of "the primacy of Being" (aṣālat al-wujūd), "the unity of Being" (waḥdat al-wujūd), and "gradation of Being" (tashkīk al-wujūd). This article divides perception into four stages: sensory perception, imaginative perception, estimative perception, and intellectual perception. Ultimately, the article presents perception as a dynamic synthesis of the soul and reality, inviting the reader to reconsider human cognition beyond material limitations. The significance of perception in the advancement of knowledge and the emphasis on metaphysical Being are illuminated through the analyses of Mulla Sadra and the rich tradition of Islamic philosophy. These investigations greatly contribute to understanding the depth of human interaction with the world and provide a deeper comprehension of Being and understanding. این مقاله به بررسی مفهوم «ادراک» در فلسفه اسلامی می‌پردازد و به ویژه تأثیر فیلسوفان معروفی چون ابن‌سینا، شیخ اشراق و ملاصدرا را در این زمینه مورد تحلیل قرار می‌دهد. ادراک از دیدگاه این فیلسوفان به عنوان ابزاری برای دستیابی به حقیقت تعریف می‌شود و شیوه‌های آن ارتباطی عمیق میان جهان مادی و غیرمادی را برقرار می‌سازد. ابن‌سینا ادراک را فرآیندی لایه‌ای می‌داند که از ورودی‌های حسی آغاز شده و به درک عقلانی ختم می‌شود. او بر ابستراکسیون در ادراک تأکید می‌کند، به طوری که افراد از طریق قوای عقلانی می‌توانند به حقایق بالاتر دست پیدا کنند. شیخ اشراق مفهوم «نور» و «اشراق» را به‌عنوان مرکز ادراک معرفی می‌کند و بیان می‌دارد که نور ذاتاً به روح بشر امکان دسترسی مستقیم به حقایق را فراهم می‌آورد، که این امر ریشه در میان‌واری‌ ذاتی دستگاه معرفتی دارد. ملاصدرا ساختار دینامیک ادراک را مطرح می‌کند، نظریه «اصالت وجود»، «وحدت وجود» و «درجه وجود» را به کار می‌گیرد. این مقاله ادراک را به چهار مرحله تقسیم می‌کند: ادراک حسی، ادراک خیالی، ادراک وهمی و ادراک عقلی. در نهایت، مقاله ادراک را به‌عنوان ترکیبی دینامیک از روح و واقعیت معرفی کرده و خواننده را به بازنگری در شناخت انسانی فراتر از محدودیت‌های مادی دعوت می‌کند. اهمیت ادراک در پیشرفت دانش و تأکید بر وجود متافیزیکی از طریق تحلیل‌های ملاصدرا و گنجینه فلسفی اسلامی روشن می‌گردد. این بررسی‌ها به عمق تعامل انسان با جهان کمک شایانی می‌کند و درک بهتری از وجود و فهم را به دست می‌دهد.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_19501_1fd66aab926bdc1fc9d0d5ec36251795.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 The Effect of Religion on Individual and Social Identity from the Perspective of Al-Farabi and Kierkegaard تأثیر دین بر هویت فردی و اجتماعی از نگاه فارابی و کیرکگور 335 346 19502 10.22034/jpiut.2025.65112.3959 FA جلیل جلیلی استادیار، گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Journal Article 2024 12 21 This research examines and compares the views of Al-Farabi, an Islamic philosopher, and Søren Kierkegaard, a Danish philosopher and pioneer of Christian existentialism, on the role of religion in the formation of individual and social identity. The main goal of this research is a comparative analysis of the effects of religion on identity from two different perspectives. The research method is a comparative content analysis based on reliable sources and the main texts of philosophers. Al-Farabi sees religion as a social institution that strengthens the unity and cohesion of society and helps to educate virtuous people. He emphasizes the importance of religious and philosophical leaders in guiding society towards perfection, and believes that religion and reason complement each other. In contrast, Kierkegaard emphasizes the personal and inner experience of religion and considers religion a path to finding the meaning of life and facing existential anxieties. He believes that religion must be experienced individually and directly in order to form a meaningful and authentic identity. The results of this study show that both philosophers emphasize the fundamental importance of religion in the formation of individual and social identity, but they have different approaches and analyses on this issue. Al-Farabi's views are more focused on the social and political role of religion and the upbringing of virtuous people, while Kierkegaard's views are focused on the individual and inner experience of religion and dealing with existential challenges. These differences indicate that both views give a high status to the role of religion in determining human identity. این پژوهش به بررسی و مقایسه نظرات فارابی، فیلسوف اسلامی، و سورن‌ کیرکگور، فیلسوف دانمارکی و پیشگام اگزیستانسیالیسم مسیحی، در مورد نقش دین در شکل‌گیری هویت فردی و اجتماعی پرداخته است. هدف اصلی این پژوهش تحلیل تطبیقی تأثیرات دین بر هویت از دو دیدگاه متفاوت است. روش تحقیق تحلیل محتوای تطبیقی است که بر اساس منابع معتبر و متون اصلی این فیلسوفان انجام شده است. فارابی دین را نهادی اجتماعی می‌بیند که وحدت و انسجام جامعه را تقویت کرده و به تربیت انسان‌های فضیلت‌مند کمک می‌کند. او بر اهمیت رهبران دینی و فلسفی در هدایت جامعه به سوی کمال تأکید دارد و معتقد است که دین و عقل مکمل یکدیگر هستند. در مقابل،‌ کیرکگور بر تجربه شخصی و درونی دین تأکید دارد و دین را مسیری برای یافتن معنای زندگی و مواجهه با اضطراب‌های وجودی می‌داند. او باور دارد که دین باید به‌صورت فردی و مستقیم تجربه شود تا هویتی معنادار و اصیل شکل گیرد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که هر دو فیلسوف به اهمیت بنیادین دین در شکل‌گیری هویت فردی و اجتماعی تأکید دارند، اما رویکردها و تحلیل‌های متفاوتی نسبت به این موضوع دارند. دیدگاه‌های فارابی بیشتر به نقش اجتماعی و سیاسی دین و تربیت انسان‌های فضیلت‌مند معطوف است، در حالی که دیدگاه‌های‌ کیرکگور بر تجربه فردی و درونی دین و مقابله با چالش‌های وجودی متمرکز است. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که هر دو دیدگاه به نقش دین در تعیین هویت انسانی جایگاه والایی قائل هستند.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_19502_34d3c0dd97484b874de6c41e0029f5bd.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Analyzing the Thoughts of Aristotle and the Sophists about Good Government واکاوی تفکرات ارسطو و سوفسطائیان درباره حکومت‌ مطلوب 347 364 18155 10.22034/jpiut.2024.59746.3653 FA آیت مولائی دانشیار، گروه حقوق، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران پریا رام دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. Journal Article 2023 12 24 Determining good government and explaining its most important components has always been one of the most important and challenging issues for lawyers, politicians and philosophers. Today, various definitions of good government have been presented, and in them, important indicators such as rule of law and equality of people have been mentioned. The criteria for determining good government have been one of the most important intellectual challenges of philosophers and sophists in the previous centuries, this conflict of views needs analysis. Aristotle believed in a mixed government in achieving good government, and in this regard, he considered the greatest degree of compliance with the civil nature of a person to be the most comprehensive condition for the continuation of good government; But on the other hand, despite the lack of a single point of view about good government in the thought of the sophists, they always emphasized the pluralistic interests of people and the maximum benefit of the available facilities. In this article, along with the detailed explanation of Aristotle's view on the division of governments and the determination of the desired type of government, the views of the sophists and their intellectual conflict with the philosophers have also been examined. تعیین حکومت مطلوب و تبیین مهمترین مؤلفه‌های آن، همواره یکی از موضوعات مهم و چالش برانگیز حقوقدانان، سیاستمداران و فیلسوفان بوده است. امروزه، تعریف‌های مختلفی از حکومت مطلوب ارائه شده و در آنها، به شاخص‌های مهمی چون مشارکت عمومی، قانون‌گرایی و برابری افراد اشاره شده است. معیارهای تعیین حکومت مطلوب، یکی از مهم‌ترین چالشهای فکری فیلسوفان و سوفیست‌‌ها در سده‌های پیشین بوده است که این تزاحم دیدگاه‌ها نیازمند واکاوی و بررسی می‌باشد. ارسطو به یک حکومت ترکیبی در دست‌یابی به حکومت مطلوب معتقد بود و در این راستا، بیشترین میزان انطباق با طبیعت مدنی آدمی را، جامع‌ترین شرط استمرار و بقاء حکومت مطلوب می‌دانست؛ اما در مقابل، علی‌رغم فقدان دیدگاه واحد درباره حکومت مطلوب در اندیشه سوفیست‌ها، آنها همواره در بیان آراء خود، به منافع متکثر افراد و بیشترین میزان بهره‌مندی از امکانات موجود تاکید می‌کردند. در این نوشتار، ضمن تبیین تفصیلی دیدگاه ارسطو نسبت به قسم‌بندی حکومت‌ها و به ویژه تعیین نوع حکومت مطلوب، دیدگاه‌های سوفیست‌ها در این باره و نزاع فکری آنان با فیلسوفان نیز بررسی شده است.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_18155_dab9a957a1afec5c24d2e0d02e70284e.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 The Role and Influence of Karl Marx in the Emergence of Welfare State Theory نقش و تأثیر کارل مارکس در شکل‌گیری مفهوم دولت رفاه 365 382 19254 10.22034/jpiut.2025.65417.3985 FA محمد مظهری دانشیار گروه حقوق، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران نصرت‌اله نبیل رحیمی دانشجوی دکتری گروه حقوق، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران، Journal Article 2025 01 11 The welfare state theory is one of the key concepts of public law and it is considered one of the bases of modern governance. Although some scholars state that the era of the welfare state is over, and they claim that the world has entered the era of the post-regulatory state. Doubtless, regulatory and post-regulatory states are highly connected with the welfare state. If we study the foundations and history of the formation of the welfare state, we find that the economic crises caused by the classical economy obliged Western States to consider the theory of the welfare state as a response to the crisis. Meanwhile, it is clear that Marx had pondered and warned about the drawbacks of classical economics. To this end, the main question of this article is what is the role of Karl Marx's criticisms of the liberal economy on the emergence of welfare state theory? The results of this research show that the concept of the welfare state emerged after Marx, and the ideas of this philosopher regarding welfare have a lot of differences with the welfare state theory. This research is doctrinal research, and the descriptive-analytical method has also been used to analyze the data. دولت رفاه یکی از مفاهیم مهم حقوق عمومی بوده و اساس حکومت‌داری مدرن تلقی می‌شود. هرچند امروزه برخی، دوره دولت رفاه را پایان‌یافته می‌دانند و ادعا دارند که جهان وارد عصر دولت فرا تنظیم‌گر شده است اما واقعیت این است که حتی در دولت‌های پسا‌تنظیم‌گر نیز شاخص‌هایی از دولت رفاه دیده می‌شود. بنابراین آشنایی با مفهوم دولت رفاه، مقدمه آشنایی با مفهوم دولت پساتنظیم‌گر می‌باشد. اگر به بسترهای شکل‌گیری دولت رفاه نگریسته شود درمی‌یابیم که بحران‌های برخاسته از اقتصاد کلاسیک، کشورهای غربی را واداشت تا مفهوم دولت رفاه را به‌عنوان راه‌حلی در سیاست‌ لحاظ کنند. این در حالی است که مارکس سال‌ها قبل، پیرامون آسیب‌های اقتصاد کلاسیک تأمل نموده و در این خصوص هشدار داده بود. پرسش اصلی مقاله حاضر این است که انتقادات مارکس از جوامع لیبرال، چه تأثیری در ظهور مفهوم دولت رفاه داشته است؟ نتایج پژوهش حاضر نشانگر آن است که مفهوم دولت رفاه پس از مرگ مارکس زاده شده و نظریات این اندیشمند در خصوص رفاه با مفهوم دولت رفاه تفاوت‌‌هایی دارد اما به نحوی، انتقادات مارکس از جامعه لیبرال، در این روند نقش بسترساز داشته است. این پژوهش به ‌لحاظ هدف بنیادی بوده و ازلحاظ جمع‌آوری اسناد کتابخانه‌ای می‌باشد.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_19254_4d4215622ec7fe9c8dccf3a6684eb53d.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Depiction of Space-Time Ontological Geometry Based on Mulla Sadra and Einstein’s Epistemological Bases ترسیم هندسه هستی‌شناسی فضا-زمان براساس مبانی معرفت‌شناختی ملاصدرا و انیشتین 383 404 17754 10.22034/jpiut.2024.59948.3669 FA میثم مزکاء دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران مهدی دهباشی استاد گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. محمدرضا شمشیری دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Journal Article 2024 01 06 The purpose of this article is to explain the quality of creation and examine the essence of space-time based on Sadra'i philosophy and its comparison with physical propositions. The present descriptive-analytical article explores two issues. One is from an epistemological point of view, and the other is from an ontological point of view. The first looks at the true essence of space-time from Mulla Sadra and Einstein’s point of view in terms of ontology. The second explains their opinions on the essence and objectivity of space-time from an epistemological perspective. Finally, findings showed they believed scientific propositions are not practical and perceptible in terms of epistemology. Indeed, having good mathematical and rational perceptions of space-time is necessary to explain its structure and essence. According to this research, space-time is created from primary matter and is a kind of secondary monster or fundamental particle, and the reason for its expansion rate is its intrinsic movement. So, dark energy is the essence of space and time. Because, in the first place, space-time is imperceptible in nature, and secondly, imagination-driven mathematical perceptions and rational perceptions resulted from cognitive faculty are more accurate than sense perceptions. However, when it comes to ontology, cosmologists have not yet developed any justified priori or posteriori model about the true nature of space-time. Though, according to Mulla Sadra’s bases, space-time is a type of secondary matter completed from the primary matter mode; furthermore, he believed space-time has its origin in the cosmic primary matter. هدف از این نوشتار، تبیین کیفیت ایجاد و بررسی ذاتیات فضازمان بر اساس فلسفه صدرایی و قیاس آن با گزارههای فیزیکال است. در این مقاله به‌نحو توصیفی تحلیلی دو مسئله مورد کنکاش قرار گرفت، یکی از حیث معرفتشناسی و دیگر هستیشناختی است. مسئله اولی که بررسی شد از حیث معرفت‌شناسی است که به چگونگی مطالعه ماهیت حقیقی فضازمان از منظر ملاصدرا و انیشتین پرداخته و دیگری از منظر هستیشناختی است که به تبیین ذات و ذاتیات فضازمان از دیدگاه ملاصدرا و انیشتین میپردازد و درنهایت از حیث معرفت‌شناختی دانستیم که ملاصدرا و انیشتین معتقداند گزارههای علمی صرفاً گزارههای تجربی و محسوس نیستند بلکه برای توضیح ساختار و ماهیت فضازمان نیازمند ادراکات ریاضیاتی و عقلی از فضازمان هستیم. بر اساس این پژوهش، فضازمان از ماده اولیه ایجاد شده و نوعی هیولای ثانویه یا ذره بنیادین است و علت تند شوندگی نرخ انبساط آن به حرکت درون ذاتی آن باز میگردد، پس انرژی تاریک همان جوهر فضازمان است. بر این اساس اولاَ ماهیت فضازمان ماهیتی غیرمحسوس است و ادراک محسوس آن ممکن نیست و ثانیاً ادراکات ریاضیاتی برآمده از قوه خیال و ادراکات عقلیه منبعث از قوای عقلیه، دقیق‌تر از ادراکات حسیه هستند، اما از حیث هستی‌شناختی کیهان‌شناسان مدلی پیشینی یا پسینی موجهی در چگونگی و یا چیستی ماهیت حقیقی فضازمان مطرح نکردهاند اما طبق مبانی ملاصدرا، فضازمان نوعی از انواع هیولاهای ثانویهای است که صورت کامل شده اطوار هیولای اولی میباشد، ضمن اینکه کیهان‌شناسان نیز چون ملاصدرا معتقداند فضازمان مأخر از ماده اولیه کیهانی بوده است.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_17754_ab2fec4112199767836ae76776344857.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Evaluation and Analysis of the Embodied Mind Perspective ارزیابی و تحلیل دیدگاه ذهنِ بدن‌مند 405 436 19278 10.22034/jpiut.2025.65178.3968 FA محمدمهدی مقدس دانشجوی دکتری فلسفۀ معاصر، دانشگاه بین‎المللی امام خمینی، قزوین، ایران علی فتح طاهری استاد گروه فلسفۀ دانشگاه بین‎المللی امام خمینی، قزوین، ایران عبدالرزاق حسامی فر استاد گروه فلسفۀ دانشگاه بین‎المللی امام خمینی، قزوین، ایران شیرزاد پیک حرفه دانشیار گروه فلسفۀ دانشگاه بین‎المللی امام خمینی، قزوین، ایران Journal Article 2024 12 29 This paper evaluates the embodied mind perspective in light of disembodied approaches to the mind. According to disembodied approaches, the body plays no fundamental role in constituting the mind. Mind and body are considered two distinct entities. This distinction is sometimes ontological and sometimes based on properties or characteristics. In these approaches, the body is described as a substrate, tool, neural realization, or container. In contrast, the embodied mind perspective argues that the mind is inherently embodied. The body constitutes the mind. Mind and body are not two distinct entities, but rather a single entity. Concepts, thoughts, emotions, and in sum, mental states and processes are fundamentally embodied. This means that the body plays a pivotal role in their formation. In this perspective, the body is the constitutive, not the substrate or tool. What supports this approach is a collection of empirical and cognitive findings. Based on these findings, the brain, body, and the surrounding environment together form a dynamic system, and mind and cognition are the consequences of this dynamic system. This approach is not merely about description or explanation; rather, the embodied mind is the outcome of an interdisciplinary approach that is supported by numerous empirical findings. However, this approach is not without its criticisms. The most prominent critiques highlight several key issues, including ambiguities in its fundamental principles, a lack of empirical evidence, insufficient consideration of higher-order cognitive processes, and the reductionist tendency to reduce all mental states to physical states. In this paper, we seek to critically analyze and evaluate this perspective, examining its theoretical underpinnings within the broader academic discourse. این مقاله با نگاهی به رویکردهای نابدن‎مند به ذهن، به بررسی دیدگاه ذهنِ بدن‎مند می‎پردازد. برپایۀ رویکردهای نابدن‎مند به ذهن، بدن در شکل‎گیری ذهن هیچ نقش بنیادینی ندارد. ذهن و بدن دو چیز متفاوت هستند. این تفاوت گاه هستی‎شناختی و گاه مبتنی بر ویژگی و خصلت است. در این رویکردها، بدن به‎عنوان بستر، ابزار، تحقق‎دهندۀ عصبی، و ظرف نگریسته می‎شود. دربرابر چنین رویکردی، بدن‎مندیِ ذهن بر این نظر است که ذهن، ذاتاً بدن‎مند است. بدن، ذهن را شکل می‎دهد. ذهن و بدن دو چیز نیستند، بلکه یک چیزاند. مفاهیم، افکار، عواطف و روی‎هم‎رفته، حالات و فرآیندهای ذهنی، ازاساس بدن‎مند هستند. بدین‎معنی که بدن در شکل‎گیری آن‎ها نقش محوری دارد. در این رویکرد، بدن شکل‎دهنده است و نه بستر یا ابزار. آنچه موید این دیدگاه است، دسته‎ای از یافته‎های تجربی و علوم شناختی است. برپایۀ این یافته‎ها، مغز، بدن، و محیط پیرامون، باهم سامانه‎ای پویا را شکل می‎دهند که ذهن و شناخت پیامدی از این سامانۀ پویا هستند. این رویکرد تنها بر توضیح یا تبیین صرف مبتنی نیست، بلکه ذهن بدن‎مند، پیامد رویکردی میان‎رشته‎ای است که توسط شواهد و یافته‎های متعدد تجربی پشتیبانی می‎شود. باوجوداین، انتقاداتی به این رویکرد نیز وجود دارد. مهمترین انتقادات به ابهام در اصول اساسی، ناکافی بودن شواهد تجربی، عدم توجه به فرایندهای شناختیِ سطح بالا، و تقلیل تمام حالات ذهنی به حالات بدنی، اشاره دارند. در این مقاله می‎کوشیم تا این دیدگاه را مورد تحلیل و ارزیابی قرار دهیم.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_19278_0fa9d08712df5d1edb90d837707d334f.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 The Importance of an Education-Oriented Approach to Neo-Sadrian Logic and Epistemology in Defining Scientific Terms: a case study on 'Technology' اهمیت روش آموزش‌محور دانش منطق و معرفت‌شناسی نوصدرایی برای تعریف اصطلاحات علمی؛ موردپژوهی تعریف اصطلاح «تکنولوژی» 437 464 19308 10.22034/jpiut.2025.65527.3987 FA مهدی گراشی کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سلمان فارسی، کازرون، ایران احمد خلیفه استادیار، گروه زبان، واحد گناوه، دانشگاه آزاد اسلامی، گناوه، ایران Journal Article 2025 01 18 Objective: The Academic Community Has Long Been Grappling with The Chronic Issue of Establishing a Precise, Comprehensive, And Cohesive Definition of Technology and Some Scholars Even Consider Achieving Such a Definition Impracticable or Futile. The Purpose of This Study Was to Address This Challenge and Generate New Insights for Defining Technology. This Issue Has Prompted the Formulation of Three Research Questions: The Main Question:"Is It Possible to Come Up with A Precise, All-Encompassing, And Unified Definition of Technology?" And The Sub-Questions Are "How Does Logic Pinpoint and Evaluate the Deficiencies in Previous and Current Definitions of Technology?" And "How Can Logic Contribute to The Formulation of a Precise, Comprehensive, And Unified Definition of Technology?”. Methods: At First, A Systematic Review of Relevant Research Was Carried Out Via the Internet. Subsequently, various definitions of technology were evaluated based on the principles of definition in the disciplines of logic and epistemology within the Neo-Sadrian Twelver Shia Islamic tradition, employing deductive reasoning, and the responses were determined. In The End, A New Definition, Which Addressed the Shortcomings of Previous Definitions and Conformed to Logical and Epistemological Standards, Was Proposed. Results: The Study Indicated That achieving a precise, comprehensive, and unified definition of technology is possible through foundationalism. Conclusions: The Findings Can Bring About Positive Changes in The Attitudes, Social Behaviors, Educational Practices, And Learning of All Stakeholders Involved in Technology, Once They Acknowledge that technology is not separate from human existence, such insights can promote unity and facilitate positive utilization of technology. هدف: جامعه دانشگاهیان پدیده تکنولوژی با این مسئله مزمن مواجه هستند که از تکنولوژی تعریف دقیق، جامع و واحدی نشده است و حتی برخی‌شان دستیابی به چنین تعریفی را غیرممکن یا بی‌فایده دانسته‌اند. هدف این پژوهش انتخاب راهی برای حل این مسئله و تولید دانش جدید در مبحث تعریف تکنولوژی است. برای دستیابی به این هدف از این مسئله سه پرسش مطرح شد: پرسش اصلی: «آیا می‌توان به تعریف دقیق، جامع و واحدی از تکنولوژی دست یافت؟». پرسش‌های فرعی: 1) «دانش منطق چگونه نواقص تعاریف قبلی و فعلی تکنولوژی را کشف و ارزیابی می‌کند‌؟» 2) «دانش منطق چگونه به تعریف دقیق، جامع و واحدی از تکنولوژی دست ‌‌می‌یابد؟». روش: ابتدا با پیمایش‌های اینترنتی پژوهش‌های مناسب انتخاب شدند. سپس تعاریف مختلف تکنولوژی با قواعد تعریف در دانش منطق و معرفت‌شناسی اسلامی شیعی اثنی‌عشری نوصدرایی و استدلال قیاسی، ارزیابی و ارزشیابی شده و پاسخ‌ها معلوم گردید. در آخر تعریف جدیدی ارائه شد که فاقد نواقص تعاریف قبلی و منطبق با ضوابط دانش مذکور است. یافته‌ها: اثبات شد که امکان رسیدن به تعریف دقیق، جامع و واحد تکنولوژی از راه مبناگرایی وجود دارد. نتیجه‌گیری: این یافته‌ها می‌توانند در رفتار نگرشی، اجتماعی، آموزشی و یادگیری تمام ذی‌نفعان تکنولوژی پس از فهمیدن این نکته که پدیده تکنولوژی چیزی جدای از وجود خود انسان نیست، تغییرات مثبتی در جهت وحدت‌گرایی و بهره‌برداری‌های مثبت، ایجاد کند.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_19308_2eaf700d91c109861751176ca1bf7a36.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Examining and Comparing the Concept of Experience According to Hegel and Whitehead مفهوم تجربه نزد هگل و وایتهد: شناخت و فراشناخت 465 488 15685 10.22034/jpiut.2022.52427.3279 FA سید مختار مومنی دانشجوی دکتری، گروه فلسفه، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2022 07 07 The discussion of experience by Hegel and Whitehead is based on a basic and similar basis, but it develops in two completely different directions. The basis of these two philosophers is about the experience of tying the discussion from it to what is existence; Although this topic is also different despite the similarities between them. Hegel sees the reality in becoming so that the soul reaches its final stage. Whitehead also respects the form but not the soul and considers whatever he experiences as reality. This is why, in examining and analyzing the experience between these two, although we can find the presence of this common basis everywhere, we see that in most cases these two are distinguished from each other. In the current research, we have tried to show these aspects of "similarity" and "difference" between these two philosophers by placing the concept and characteristics of experience between Hegel and Whitehead as the basis and using the works that we were able to study. بحث از تجربه نزد هگل و وایتهد با یک مبنای اساسی و شبیه به‌هم، مطرح اما در دو مسیر کاملاً متفاوت بسط مییابد. مبنای این دو فیلسوف در مورد تجربه گره زدن بحث از آن به چیستی هستی است؛ هر چند این موضوع نیز به‌رغم شباهت‌هایی که میانشان هست، متفاوت می‌نماید. هگل واقعیت را در صیرورت می‌داند تا روح به مرحلۀ نهایی خود برسد. بنابراین تجربه را در این ساختار مورد توجه قرار داده و معنا و مفهومی در حوزۀ شناخت برای آن قائل می‌شود. وایتهد نیز به صیرورت قائل است اما به روح قائل نیست و هر چه به تجربه دربیاید را واقعیت می‌داند. بنابراین مفهوم تجربه نزد او از حوزۀ شناخت بیرون می‌رود. ما در بررسی و تحلیل تجربه میان این دو فیلسوف با اینکه حضور مبنای مشترک را همه‌جا می‌توانیم دریابیم، اما می‌بینیم در بیشتر موارد این دو از هم متمایز میشوند و این موضوع به علت فهم متفاوت هر یک از تجربه است. ما در تحقیق حاضر سعی کرده‌ایم با مبنا قرار دادن مفهوم و ویژگیهای تجربه میان هگل و وایتهد و با استفاده از آثاری که توانستیم مطالعه کنیم، در پاسخ به این پرسش که: «اگر آنچه از تجربه نزد هگل و وایتهد می‌توانیم دریابیم را در برابر هم قرار دهیم، چه چیزی به‌دست خواهیم آورد؟» ضمن نشان دادن وجوه «شباهت» و «تفاوت» را میان این دو فیلسوف به این نتیجه برسیم که «وایتهد در بحث تجربه از هگل عبور کرده است».

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_15685_0baacc04efd53c5ce06586f2e0f740ba.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Analysis and Examination of the Influence of Whitehead's Process Philosophy on Theological Transformation, Focusing on the Issue of "Becoming" تحلیل و بررسی تأثیر فلسفۀ پویشی وایتهد در تحوّل الهیاتی با تمرکز بر مسألۀ «شدن» 489 506 19186 10.22034/jpiut.2025.65101.3957 FA مهدی منزه استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. محمد مهدوی دانشیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران محمد عظیمی استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. Journal Article 2024 12 20 Alfred North Whitehead's "process philosophy," a novel and influential perspective in contemporary philosophy, examines the organic and interconnected relationships between the various elements of existence and processes. This approach, stemming from philosophical and scientific insights, posits that reality is not understood as a static and fixed collection of entities, but rather as a dynamic and interwoven network of events and endless change. These continuous changes represent a perpetual transformation in the nature of being. In this context, the concept of "becoming" is depicted as the most fundamental principle in Whitehead's organismic thought. The importance of this is particularly evident in understanding the continuous changes in existence and the interactions between events and entities. Furthermore, the impact of these changes on theological viewpoints and human conceptions of God and the world in general is highly noteworthy. This research aims to utilize an analytical method to investigate the influence of process philosophy on the formation and development of "process theology." From the perspective of process theology, conceptions and viewpoints regarding God as a being undergoing "process" and transformation are clearly incompatible with the traditional approach that identifies God as a static and unchanging being. This contradiction can lead to significant consequences and transformations in contemporary religious thought and in our understanding of the relationship between humanity and God, and generally create new areas and serious challenges for traditional faith. «فلسفه پویشی» وایتهد به‌عنوان یک نگرش نوین و تأثیرگذار در حوزه فلسفه معاصر، به بررسی روابط اندام‌وار و پیوسته میان عناصر مختلف هستی و فرآیندها می‌پردازد. این رویکرد، که برخاسته از بینش‌های فلسفی و علمی است، معتقد است که واقعیت، به‌هیچ وجه به عنوان یک مجموعه ثابت و ایستا از موجودات قابل درک نیست، بلکه به‌عنوان شبکه‌ای درهم تنیده و پویا از رویدادها و تغییرات بی‌پایان درک می‌شود. این تغییرات مداوم نشان‌دهنده یک دگرگونی دائمی در طبیعت هستی است. در این راستا، مفهومِ «شدن» به‌عنوان بنیادی‌ترین اصل در تفکر ارگانیسمی وایتهد به تصویر کشیده می‌شود. اهمیت این موضوع به‌ویژه در فهم تغییرات پیوسته در هستی و تعاملات میان رویدادها و موجودات به وضوح قابل مشاهده است و همچنین تأثیر این تغییرات بر دیدگاه‌های الهیاتی و تصورات انسان از خداوند و جهان به‌طور کلی بسیار قابل تأمل است. پژوهش حاضر به‌دنبال آن است که با استفاده از روش تحلیلی، تأثیر فلسفه پویشی را در شکل‌گیری و گسترش الهیات پویشی مورد بررسی قرار دهد. از منظر الهیات پویشی، تصورات و دیدگاه‌های مربوط به خداوند به‌عنوان موجودی که در حال پویش و دگرگونی است، به وضوح با رویکرد سنتی که خدا را به‌عنوان موجودی ثابت و غیرقابل تغییر می‌شناسد، ناسازگار است. این تناقض می‌تواند تبعات و تحولات مهمی در اندیشه دینی معاصر و در فهم ما از روابط بین انسان و خداوند به همراه داشته باشد و به‌طور کلی، عرصه‌های جدید و چالش‌های جدی برای ایمان سنّتی به وجود آورد.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_19186_7ab925167a8de38c1a96015357246ebe.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Philosophical Intellectual Games of Philosophy for Children; the nature, characteristics and functions بازی‌های فکری-فلسفی فبک؛ چیستی، ویژگی‌ها و کارکردها 506 528 19543 10.22034/jpiut.2025.61070.3734 FA سعید ناجی استادیار، گروه پژوهشی مطالعات فکرپروری کودک و نوجوان، پژوهشکده اخلاق و تربیت، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. سمانه عسکری نودهی کارشناس ارشد فلسفه و حکمت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2024 04 02 The necessity of introducing games in educational content of schools has been clarified recently. There are known features in games that can facilitate education and encourage students to participate in educational activities. The philosophy for children program is one of the leading programs in this field, which tries to provide educational content to teach and develop various skills necessary for the current life, and also for the development of students in terms of attitude, identity and meaning of life. The games considered in this program are fundamentally different from other fun or sports games. In this article, an attempt was made to identify the characteristics of these games and their function in improving intellectual and social skills. Two methods were considered to identify these features. The first method is to extract the features by inductively examining the games provided by the founders. The second method, which study of "p4c's considered games", is the conceptual and content analysis of the role and purpose of philosophical games in p4c. Finally, by comparing and combining the features obtained from these two ways, five features were found that separate intellectual-philosophical games from ordinary games. These games, in addition to having psychological fitness and play characteristics, should strengthen three skills, including logical, emotional, and social skills, and three types of creative, caring, and critical thinking, and provide the conditions for philosophical exploration. ضرورت ورود بازی‌ها به محتواهای آموزشی در مدارس، اخیراً روشن شده است. قابلیت‌هایی در بازی‌ها شناخته شده که می‌تواند موجب تسهیل آموزش و ترغیب دانش‌آموزان به مشارکت در فعالیت‌های آموزشی شود. برنامه فلسفه برای کودکان یکی از برنامه‌های پیشرو در این زمینه است که تلاش می‌کند محتواهای آموزشی را در راستای آموزش‌وپرورش مهارت‌های مختلفِ لازم برای زندگی حاضر و نیز رشد دانش‌آموزان به لحاظ نگرش و هویت و معنای زندگی به کار برد. بازی‌های مدنظر این برنامه تفاوتی اساسی با سایر بازی‌های سرگرمکننده یا ورزشی دارد. در این مقاله تلاش شد ویژگی این بازی‌ها و نیز کارکرد مهارتی آنها شناسایی شود و برای شناسایی این ویژگی‌ها دو گام برداشته شده است. در گام اول استخراج ویژگی‌ها با روش بررسی استقراییِ بازیهای ارائه شده توسط بنیان‌گذاران فبک صورت‌گرفته است. در گام دوم که تحت عنوان «بازی‌های مدنظر فبک» ارائه می‌شود، با روش تحلیل مفهومی و محتوایی به استخراج بایدها و نبایدهای فبک (نقش و هدف از بازی‌های فلسفی در فبک) برای بازیهای فلسفی پرداخته شده است. نهایتاً با مقایسه و تلفیق ویژگی‌هایی حاصل از دو طریق پنج ویژگی استخراج شد که بازی‌های فکری - فلسفی را از بازی‌های معمولی جدا می‌کند. این بازی‌ها علاوه بر اینکه باید تناسب روان‌شناختی و ویژگی بازیایی داشته باشند، باید مهارت‌های سه‌گانه شامل مهارت‌های منطقی، هیجانی و اجتماعی و سه نوع تفکر خلاق، مراقبتی و انتقادی را تقویت کرده و شرایط کندوکاو فلسفی را مهیا کنند.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_19543_4ec1a7e86a90e6ca0f122f33a91e5503.pdf

دانشگاه تبریز مجله پژوهش های فلسفی 2251-7960 19 50 2025 03 21 Transition from Moral Justice to Right Justice and a New Definition of the Political State in Aristotle's Philosophy گذار از عدالت اخلاقی به عدالت حقوقی و تعریف جدیدی از دولت سیاسی در فلسفه ارسطو 529 549 19465 10.22034/jpiut.2025.65828.3999 FA محسن باقرزاده مشکی باف استادیار، گروه فلسفه، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران Journal Article 2025 02 07 In this article, the author attempts to explain something that is rarely seen in Aristotle's ethical and political thought, which is the legal dimension that Aristotle incidentally stated between ethics and politics in order to link the two in the fifth chapter of the Nicomachean Ethics. In this chapter, Aristotle distances himself from justice in the moral sense and, by introducing another into his theory, enters justice in the legal sense under the theory of natural law, which itself is based on the Greek theory of nature. With this chapter of the aforementioned book, Aristotle completely transforms the meaning of law, citizenship, and life under the political state. In a way, politics is completely influenced by the non-subjective right or rights of man from this moment on, and here Aristotle makes a difference between household management, the relationship of gods and servitude, and the political situation, and makes politics a place for realizing the acquisition of moral virtues and ensuring laws based on distributive and corrective justice and other natural rights of citizens. در این مقاله نگارنده سعی در توضیح امری کمتر دیده شده در اندیشه اخلاقی و سیاسی ارسطو را دارد که همان بعد حقوقی است که ارسطو اتفاقاً بین اخلاق و سیاست در جهت پیوند این دو در فصل پنجم کتاب اخلاق نیکوماخوس بیان کرده است. ارسطو در این فصل از عدالت به معنای اخلاقی فاصله می‌گیرد و با وارد کردن دیگری در نظریه خود به عدالت به معنای حقوقی تحت نظریه حق طبیعی که خود مبتنی بر نظریه طبیعت یونانی است وارد می‌شود. با این فصل از کتاب مذکور ارسطو معنای قانون، شهروندی و زندگی ذیل دولت سیاسی را کاملا متحول می‌کند. به نوعی که کاملا سیاست از این لحظه تحت تأثیر حق یا حقوق غیر سوبژکتیو انسان قرار می‌گیرد و در اینجا ارسطو میان تدبیر منزل، نسبت خدایگانی و بندگی و وضع سیاسی تفاوت ایجاد می‌کند و سیاست را مکانی برای تحقق بخشی کسب فضایل اخلاقی و تضمین قوانین مبتنی بر عدالت توزیعی و تصحیحی و سایر حقوق طبیعی شهروندان قرار می‌دهد.

https://philosophy.tabrizu.ac.ir/article_19465_d64e54bea546130801f815daff5711ef.pdf