The Quarterly Journal of Philosophical Investigations

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی


1 استادیار گروه فلسفه هنر، دانشگاه هنر تهران

2 ;کارشناسی ارشد فلسفه هنر، دانشگاه هنر تهران


          به فلسفه لایب نیتس بسیار پرداخته شده اما درباره زیبایی‌شناسی وی مطالب اندکی گفته شده است. مطالبی که لایب نیتس درباره زیبایی‌شناسی نوشته در سرتاسر آثار او پراکنده‌اند و برای درک آراء او در این زمینه لازم است تا این تکه‌های از هم گسسته را کنار هم آورد و آنها را تشریح و تفسیر کرد. در این مقاله کوشیده شده است با تدقیق در آثار او آراء زیباشناختی وی استخراج شده و مجموعه آنها به مثابه نظریه زیبایی‌شناسی لایب نیتس معرفی شود و نیز نقش آن در معرفت‌شناسی وی مشخص گردد. نخست نظرات کلی وی درباره زیبایی‌شناسی مورد بحث قرار گرفته و سپس به واسطه اهمیت روانشناختی-معرفت شناختی ادراک حسی نزد او به طور جزئی تر به آن مهم پرداخته شده و نشان داده شده است که معرفت حسی (و زیبایی شناختی) از نظر لایب نیتس چه جایگاهی در معرفت بشری دارد. دست آخر کوشیده‌ایم تا رویکرد لایب نیتس به کیفیات حسی (و زیباشناختی) را به دو جنبه عینی و ذهنی تقسیم کنیم و اهمیت هریک را جداگانه مورد بررسی قرار دهیم.


عنوان مقاله [English]

Leibniz: The Birthplace of Modern Aesthetics

نویسندگان [English]

  • Masoud Olya 1
  • Mani Rashtipour 2

1 Assistant professor, Tehran University of Art

2 M.A in philosophy, Tehran University of Art

چکیده [English]

Leibniz’s philosophy has been subject to many studies, but few have addressed aesthetic aspects of his theory. What Leibniz has written concerning aesthetic issues is scattered all through his works, and were we to understand his aesthetic ideas we must bring these dispersed parts together for explanation and interpretation. In the present paper, I attempted to extract Leibniz ideas pertaining to aesthetics, and to introduce, on their basis, a unified aesthetic theory of his, and demonstrate the importance of this theory for his epistemology. First, I brought into light Leibniz’s general ideas concerning aesthetics, and then, due to the epistemological-psychological significance of sense perception in Leibniz’s philosophy, I inquired into it in detail and attempted to clarify the place of sense (and aesthetic) knowledge in human knowledge according to Leibniz. Finally, in the last part, I ventured to divide Leibniz’s approach to sense (and aesthetic) qualities into objective and subjective aspects and investigated each separately.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Leibniz
  • Aesthetic Intellectualism
  • Sense Qualities
  • “Je ne sais quoi”
  • poeographia
لایب نیتس، گوتفرید ویلهلم. (1375). مونادولوژی. یحیی مهدوی. تهران: انتشارات خوارزمی
Åhlberg, L. O. (2003). “The Invention of Modern Aesthetics: From Leibniz to Kant”. In Historicni seminar 4 (2001-2003) Slovenian Academy of Art and Science, 133-153.
Barnouw, J. (2008) “The Beginnings of ‘Aesthetics’ and The Leibnizian Conception of Sensation”. in Mattick, P. Eighteenth-Century Aesthetics and The Reconstruction of Art. Cambridge: Cambridge University Press, 52-95.
Beiser, F. C. (2010). Diotima’s Children: German Aesthetic Rationalism from Leibniz to Lessing. Oxford University Press.
Bolton, M. B. (2011).Primary and Secondary Qualities in The Phenomenalist Theory of Leibniz”, in Nolan, L. Primary and Secondary Qualities: The Historical and Ongoing Debate. Oxford University Press, 190-215.
Brown, C. (1967). “Leibniz and Aesthetic”. Philosophy and Phenomenological Research, 28(1), 70-80.
Husserl, E. (2001). Logical Investigations, Trans. J.N. Findley. Vol.1. London: Routledge
Kant, E. (2000). Critique of Pure Reason, trans. Paul Guyer & Allen W. Wood. Cambridge: Cambridge University Press.
Leduc, C. (2010). “Leibniz and Sensible Qualities”. British Journal for the History of Philosophy, 18(5), 797–819.
Leibniz, G. W. F. (1666). Dissertation on The Art of Combinations. in Loemker, L. E. (1989). Leibniz: Philosophical papers and letters. Vol.2. Dordrecht: Reidel
Leibniz, G. W. F. (1679). On Universal Synthesis and Analysis, or The Art of Discovery and Judgment. in Loemker, L. E. (1989). Leibniz: Philosophical Papers and Letters. Vol.2. Dordrecht: Reidel
Leibniz, G. W. F. (1684). Meditations on Knowledge, Truth, and Ideas. in Loemker, L. E. (1989). Leibniz: Philosophical Papers and Letters. Vol.2. Dordrecht: Reidel
Leibniz, G. W. F. (1697). On The Radical Origination of Things. in Loemker, L. E. (1989). Leibniz: Philosophical Papers and Letters. Vol.2. Dordrecht: Reidel
Leibniz, G. W. F. (1712). Remarks on The Three Volumes Entitled Characteristics of Men, Manners, Opinions, Times. in Loemker, L. E. (1989). Leibniz: Philosophical Papers and Letters. Vol.2. Dordrecht: Reidel
Leibniz, G. W. F. (1714). The Principles of Nature and of Grace Based on Reason. in Loemker, L. E. (1989). Leibniz: Philosophical Papers and Letters. Vol.2. Dordrecht: Reidel
Leibniz, G. W. F. (2000). Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716) On Art and Beauty. In Harrison, C., Wood, P. J., & Gaiger, J. Art in Theory 1648-1815: An Anthology of Changing Ideas. Blackwell.
Leibniz, G. W. F. (2006). The Shorter Leibniz Texts: a collection of new translations. London: Continuum.
Leibniz, G. W. F. (2007). Gottfried Wilhelm Leibniz: The Art of Controversies. Springer.
Leibniz, G. W. F. (2008). New Essays on Human Understanding. Jonathan Bennet. Self-authorized Digital Print
Nemoianu, V. (1985). “Under the Sign of Leibniz: The Growth of Aesthetic Power”. New Literary History, 16(3), 609-625.
Russo, E. (2007). Styles of Enlightenment: Taste, Politics, and Authorship in Eighteenth-Century France. Baltimore: The Johns Hopkins University Press.
Scholar, R. (2005). The Je-Ne-Sais-Quoi in Early Modern Europe: Encounters with a Certain Something. New York: Oxford University Press.
Simmons, A. (2001).“Changing The Cartesian Mind: Leibniz on Sensation, Representation and Consciousness”. The Philosophical Review, 110(1), 31-75.
Tatarkiewicz, W. (2005). History of Aesthetics. Vol.3. London: Continuum.
Wilson, K. (2005). “Confused Perceptions, Darkened Concepts: Some Features of Kant’s Leibniz-Critique”. in Ross, G. M., & McWalter, T. Kant and His Influence. London: Continuum, 73-103.