(university of Tabriz)The Quarterly Journal of Philosophical Investigations

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه آزاداسلامی، واحدفسا، فسا، ایران

2 گروه فلسفه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحدفسا، فسا، ایران

3 گروه فلسفه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیراز، شیراز، ایران

10.22034/jpiut.2022.51096.3167

چکیده

برخی تعارضاتِ فلسفی - کلامی در مبحث علم پیشین، اراده و قدرت خداوند با مسالة جبر و اختیار انسان همچنان مورد نزاع و گفتگوی شارحان و صاحب نظران است. بازخوانی و تحلیل آراء ابن سینا درباره تأثیر اراده انسان در نظام علی و معلولی عالم و راهکار وی در حل پارادوکس اختیار و تقدیر الهی تحقیق در این مسأله را ضرورت می بخشد. ابن سینا نظام اراده و اختیار را ضمن علم عنایی خداوند به نظامِ احسن تبیین می کند. به نظر او انسان دارای نحوه ای اراده است که با اختیار آنچه که قوۀ ناطقه آن را خیر تشخیص می دهد مورد اراده و مشیت خداوند قرار گرفته است. اختیار و ارادة انسان می تواند قوۀ شوقیه یا عملی خود را - بجای آنکه تحتِ انگیزش قوای پست تر حیوانی نظیر قوای شهوانی یا غضبی باشد - در جهتِ تحقق صور عقلی متحقق سازد. در اخذ و التفات به چنین امکانی است که انسان در مسیر تقدیر یعنی اعطای اختیار به معنای گزینش خیر و زیبایی و خوبی ، از طریق قوۀ عاقله قرار می گیرد. از دیدگاه شیخ الرییس اختیار انسان ، به معنای قرار گرفتن در طول اراده الهی و عنایت او برای فعلیت و تحقق نظام احسن است. این جستار با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A study of the paradox of human free will and divine destiny in Ibn Sina's philosophy

نویسندگان [English]

  • Somye Heiran 1
  • Abas Ahmadi sadi 2
  • Mohammadali Akhgar 3

1 PhD student in Islamic Philosophy and Theology, Islamic Azad University, Fasa Branch, Fasa, Iran

2 Department of Philosophy, Islamic Azad University, Fasa Branch, Fasa, Iran

3 Department of Philosophy, Islamic Azad University, Shiraz Branch, Shiraz, Iran

چکیده [English]

Some philosophical-theological conflicts in the subject of prior science, the will and power of God with the issue of human destiny and free will are still disputed and discussed by commentators and experts. Reading and analyzing Ibn Sina's views on the effect of human will on the causal system of the universe and his strategy in resolving the paradox of authority in human and divine destiny, necessitate research on this issue. Ibn Sina explains the system of will and authority while knowing God's best system. According to him, man has a way of will that has been subjected to the will and providence of God by the will of what his rational power recognizes as good. Man's free will and power can be exercised in order to achieve rational forms, instead of being motivated by lower animal`soul powers such as sensuality or anger. It is in such a possibility that man is placed on the path of destiny, that is, the granting of authority, which means choosing goodness, beauty, and goodness, through the power of reason. According to Sheikh Al-Rais, human free will means being along the divine will and taking care of the actualization and realization of a good system. This research has been done by descriptive-analytical method.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ibn sina
  • authority
  • destiny
  • Causality
  • Will
  • knowledge
CAPTCHA Image