بازاندیشی هرمنوتیکیِ گادامر در رابطه با ایدۀ دانشگاه

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

چکیده

بازاندیشی فلسفیِ ایدۀ دانشگاه و کارویژه‌های آن در غرب لزوماً مصادف با پاگرفتن دانشگاه‌ها نبوده، بلکه امری متأخر است و سرآغاز آن را می‌توان به تأملات فون همبولت در قرن نوزدهم بازگرداند. تلاش‌های فکری گادامر در خصوص ایدۀ دانشگاه و نیز نسبت مسأله‌آمیز آن با نهاد سیاست ریشه در همین سنت آلمانی دارد و به‌نحوی مکمل آن است، اما بی‌تردید نمی‌توان مبانی هرمنوتیک فلسفی او در نحوۀ نگریستنش به «ذات» دانشگاه را نادیده گرفت. ادعای محوری این نوشتار این است که نگرش گادامر در آثار مختلفش به ایدۀ بیلدونگ به‌نحو عام، کلیت منظر او در رابطه با ایدۀ دانشگاه را کم‌وبیش رقم زده است. ما در این نوشتار با روشی توصیفی- تحلیلی، ضمن مرور نگرش‌های هم‌عصران گادامر درخصوص ایدۀ دانشگاه، به زمینه‌های تاریخیِ آن به‌ویژه در بحبوحۀ قدرت‌گیری نازی‌ها در آلمان و دشواری تصمیم‌گیری نخبه‌های دانشگاهی و تحلیل گادامر از آن اشاره خواهیم کرد. هدف کلی ما به‌نحوی برجسته‌کردن وضعیت پروبلماتیک نخبگان دانشگاهی در شرایط بحرانیِ مشابه و ضرورت بازاندیشیِ فلسفی در ایدۀ دانشگاه و رسالت آن در چنین شرایطی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Gadamer's Hermeneutical Rethinking on the Idea of the University

نویسنده [English]

  • Abdollah Amini
Assistant professor, Department of Philosophy, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran
چکیده [English]

The philosophical rethinking on the idea of the university and its specific functions did not necessarily coincide with the establishment of universities, but rather is a later matter, and its beginnings can be traced back to von Humboldt’s reflections in the nineteenth century. Gadamer’s reflections regarding the idea of the university, as well as its problematic relationship with the institution of politics, are rooted in this German tradition and are complementary to it. However, one cannot undoubtedly ignore the principles of his philosophical hermeneutics in the way he views the “essence” of the university. The central claim of this article is that Gadamer’s attitude towards the idea of Bildung in his various works has more or less determined the totality of his perspective regarding the idea of the university. In this paper, we will use a descriptive-analytical method to review the views of Gadamer's contemporaries on the idea of the university, while also pointing out its historical context, especially in the midst of the Nazi rise in Germany, the difficulty of decision-making by academic elites, and Gadamer's analysis of it. Our overall goal is to highlight the problematic situation of academic elites in similar critical conditions and the necessity of philosophical rethinking of the idea of the university and its task in such conditions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The Idea of Bildung
  • The Idea of the University
  • Self-Education
  • University Independence
  • The Relationship Between the University and Politics

مراجع

اَپل، مایکل دبلیو. (1400). آموزش و پرورش و قدرت، ترجمۀ هادی جلیلی، تهران: نشر فرهنگ جاوید.
بدیو، آلن. (1397). فلسفه برای مبارزان، ترجمۀ فواد حبیبی و کمال خالق‌پناه، چاپ دوم، تهران: نشر نی.
بنیامین، والتر. (1402). متافیزیک جوانی و چند مقالۀ دیگر، ترجمۀ محسن ملکی، چاپ سوم، تهران: انتشارات ناهید.
خنجرخانی، مسعود؛ رضایی، رسول؛ طایری، مریم؛ باقری مجد، روح‌الله. (1401). استیلای شبه پرسشگری بجای پرسشگری در نظام‌های تعلیم و تربیت با استناد به اندیشه هانس گئورگ گادامر. پژوهش‌های فلسفی، 16(39): 282-269. http//doi.org/10.22034/jpiut.2022.52587.3301
دریدا، ژاک. (1983). اصل دلیل: دانشگاه در چشم شاگردانش، ترجمۀ جواد مؤمنی، در: مجموعۀ نویسندگان (1396). ایدۀ دانشگاه، گزینش و ویرایشِ میثم سفیدخوش، چاپ دوم، تهران: انتشارات حکمت.
رانسیر، ژاک. (1399). استاد نادان: پنج درس در باب رهایی فکر، ترجمۀ آرام قریب، چاپ پنجم، تهران: نشر شیرازۀ کتاب.
سفیدخوش، میثم. (1395). دیباچۀ دبیر مجموعه، در: ایدۀ دانشگاه، ترجمۀ جمعی از مترجمان، گزینش و ویرایشِ میثم سفیدخوش، چاپ دوم، تهران، انتشارات حکمت. 
شارع‌پور، محمود. (1394). جامعه‌شناسی آموزش و پرورش، چاپ سیزدهم، تهران: انتشارات سمت.
شوپنهاور، آرتور. (1394). متعلقات و ملحقات: مجموعه مقالات شوپنهاور، ترجمۀ رضا ولی‌یاری، تهران: نشر مرکز.
گادامر، هانس‌گئورگ. (1934). افلاطون و شاعران، ترجمۀ یوسف اباذری، مجلۀ ارغنون، زمستان 1377، شماره 4، 80-49.
گادامر، هانس‌گئورگ. (1992). ایدۀ دانشگاه؛ دیروز، امروز، فردا [سخنرانی]، ترجمۀ یحیی شعبانی، در: مجموعۀ نویسندگان (1396)، ایدۀ دانشگاه، گزینش و ویرایشِ میثم سفیدخوش، چاپ دوم، تهران: انتشارات حکمت.
گادامر، هانس‌گئورگ. (1995). بدون شاعران فلسفه وجود ندارد [مصاحبه]، فصلنامۀ فرهنگ و ادبیات باران، ترجمۀ علی لاله‌جینی، پاییز 1382، شماره 3، 84-77.
گادامر، هانس‌گئورگ. (1996). نگاهی به مجموعۀ آثار و تاریخ تأثیرشان [گفت‌وگو با ژان گروندن] در: گادامر، هانس‌گئورگ (1400)، گسترۀ هرمنوتیک فلسفی، ترجمۀ عبدالله امینی، تهران: پگاه روزگار نو.
فوکو، میشل. (1397). مراقبت و تنبیه: تولد زندان، ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، چاپ پانزدهم، تهران: نشر ماهی.
مصباحیان، حسین. (1401) ایده هایدگری دانشگاه: مبانی فلسفی مخالفت هایدگر با آزادی آکادمیک. پژوهش‌های فلسفی، 16 (39): 207-186.  http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2022.52591.3315
ماحوزی، رضا. (1399). آیا تغییری در الگوی دانشگاهی در راه است؟ درنگی فلسفی بر ایدۀ فلسفی دانشگاه در آیندۀ پساکروناییِ جهان، پژوهش‌های فلسفی، 14 (31)، 304-279.
وحدتی دانشمند، علی. (1401). «گسستن از» و «تعلّق به»: تأمّلی بر نسبت هرمنوتیک گادامر، پداگوژی انتقادی و سنّت، پژوهش‌های فلسفی، 16 (39): 330-317.  http//doi.org/10.22034/jpiut.2022.52671.3324
هابرماس، یورگن. (1987). ایدۀ دانشگاه- فرایندهای یادگیری، ترجمۀ روح‌الله رمضانی، در: مجموعۀ نویسندگان (1396)، ایدۀ دانشگاه، گزینش و ویرایشِ میثم سفیدخوش، چاپ دوم، تهران: انتشارات حکمت.
هایدگر، مارتین. (1395). پرسش از تکنولوژی، ترجمۀ شاپور اعتماد، ارغنون، چاپ چهارم، تهران: سازمان چاپ و انتشارات.
هایدگر، مارتین. (4/1933). خودابرازی دانشگاه آلمانی در: مجموعۀ نویسندگان (1396)، ایدۀ دانشگاه، گزینش و ویرایشِ میثم سفیدخوش، چاپ دوم، تهران: انتشارات حکمت.
یاسپرس، کارل. (1398). ایدۀ دانشگاه، ترجمۀ مهدی پارسا و مهرداد پارسا، چاپ سوم، تهران: انتشارات ققنوس.
Apel, M. (2021). Education and Power, trans. H. Jalili, Tehran: Farhang-e Javid (in Persian).
Badiou, A. (2018), Philosophy for Militans, trans. F. Hbibi & K. Khalighpanah, Tehran: Ney (in Persian). 
Benjamin, W. (2023). Metaphysics of Youth and Other Essays, trans. M. Maleki, Tehran: Nahid (in Persian).
Derrida, J. (1983). The Principle of Reason: The University in the Eyes of its Pupils, translated by J. Mo'meni, in The Idea of the University, Select & edit. M. Sefidkhosh, Tehran: Hekmat, pp 157-198 (in Persian). 
Foucault, M. (2018). Discipline and Panish: The Birth of the Prison, trans. N. Sakhosh & A. Jahandidah, Tehran: Mahi. (in Persian)
Gadamer, H-G. (1934). Plato and Poets, trans. Y. Abazari, Journal of Arghanon, (Atumn 1998), No. 4, 49-80. (in Persian).
Gadamer, H. G. (1942). Plato's Educational State, in Dialogue and Dialectic: Eight Hermeneutical Studies on Plato, Trans. & introduction by P. Christopher Smith, Yale University Press.
Gadamer, H. G. (1947). On the Primordiality of Science: A Rectoral, in: Gadamer on Education, Poetry and History (1992). Edit. D. Misgeld & G. Nicholson, trans. L. Schmidt & M. Rauss, State University of New York Press.
Gadamer, H. G. (1986). German University and German Politics: The Case of Heidegger (interview), in Gadamer on Education, Poetry and History (1992). Edit. D. Misgeld & G. Nicholson, trans. L. Schmidt & M. Rauss.
Gadamer, H. G. (1987). The University of Heidelberg and the Birth of Modern Science, in: Gadamer on Education, Poetry and History (1992). Edit. D. Misgeld & G. Nicholson, trans. L. Schmidt & M. Rauss, State University of New York Press.
Gadamer, H. G. (1992). The Idea of the University; Yasterday, Today, Tomarow, trans. Y. Shabani, in The Idea of the University, trans. translator's team, Tehran: Hekmat. (in Persian). 
Gadamer, H. G. (1995). Without Poets There Is No Philosophy, trans. A. Llecyny, Quarterly of Culture and Literature of Baran, (Autumn 2002), 3, 77-84 (in Persian). 
Gadamer, H. G. (1996). A Look Back over the Collected Works and Their Effective History, in Gostareye Hermeneutic-e Phalsafi, trans. A. Amini, (2001), Tehran: Pegah-e Rouzegar-e No, (in Persian)
Gadamer, H. G. (2004). Truth and Method, trans. J. Weinsheimer & D. G. Marshall, New York: Continuum Publishing Group (Second and Revised Edition).
Habermas, J. (1987). The Idea of the University: Processes of Learning, in The Idea of the University, trans. translator's team, Tehran: Hekmat. (in Persian).  
Heidegger, M. (1933/4). The Self-assertion of the German University, in The Idea of the University, trans. translator's team, Tehran: Hekmat. (in Persian).
Heidegger, M. (2016). The Question Concerning Technology, Arghanoon, Sazman-e Chap & Entesharat. (in Persian). 
Jaspers, K. (2019). The Idea of the University, trans. M. Parsa & M. Parsa, Tehran: Qoqnous. (in Persian).
Khanjarkhani, M.; Rezaei, R.; Tayeri, M.; Bagheri Majd, R. (2022). The Domination of Quasi-Questioning instead of Questioning in Education Systems Citing the Thought of Hans Georg Gadamer. Journal of Philosophical Investigations, 16(39), 269-282 (in Persian). http//doi.org/10.22034/jpiut.2022.52587.3301
Mesbahian, H. (2022). The Heideggerian Idea of University: the basics of Heidegger’s qualms with academic freedom. Journal of Philosophical Investigations, 16(39), 186-207 (in Persian). http://doi.org/10.22034/jpiut.2022.52591.3315 
Rancier, J. (2020). The Ignorant Schoolmaster, trans. A. Gharib, Tehran: Shirazah (in Persian).
Schopenhauer, A. (2014). Parerga and Paralipomena, trans. R. Valiyari, Tehran: Markaz (In Persian).
Shareapour, M. (2014). Sociology of Education, Tehran: Samt (in Persian).
Sefidkhosh, M. (2016). Inroduction, in The Idea of the University, trans. translator's team, Tehran: Hekmat, 9-18 (in Persian).
Vahdati Daneshmand, A. (2022). Belonging to and Distanciating from: reflections on Gadamer's hermeneutics, critical pedagogy, and the concept of tradition. Journal of Philosophical Investigations, 16(39), 317-330 (in Persian). http//doi.org/10.22034/jpiut.2022.52671.3324
ارسال نظر در مورد این مقاله
CAPTCHA Image
مجله پژوهش های فلسفی
دوره 20، شماره 55 - شماره پیاپی 55
مقالات
شماره 55، تابستان 1405
تیر 1405
صفحه 409-428

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار