تخیل از منظر جامباتیستا ویکو و دلالت‌های تربیتی آن

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 استاد گروه علوم تربیتی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 استادیار گروه حکمت و کلام، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

چکیده

در سنت غالب فلسفی، تخیل عموماً به مثابه قوه‌ای فرعی و تابع خرد مفروض شده است. این مقاله به بررسی مفهوم تخیل در فلسفة جامباتیستا ویکو می‌پردازد و نشان می‌دهد که تخیل در اندیشة او نه قوه‌ای تبعی، بلکه بنیان امکان اندیشه، معرفت و حقیقت است. ویکو با نقد عقل‌محوری دکارتی، تخیل را عنصری بنیادی در طبیعت بشر و شرط امکان یادگیری، خودشناسی و حیات اجتماعی می‌داند. مقاله حاضر نشان می‌دهد که بر اساس اصل «حقیقت ساخته می‌شود»، دانش نه حاصل انباشت مفاهیم انتزاعی، بلکه محصول کنش خلاقه انسان در زبان، اسطوره، استعاره و روایت است. از این منظر، شعر، تاریخ، ادبیات و فصاحت جایگاهی محوری در تربیت اخلاقی و فکری معاصر می‌یابند. ویکو صور خیالی را خاستگاه اولیة تفکر و فرهنگ بشری معرفی می‌کند. از منظر وی استعاره، اسطوره و زبان شاعرانه نه ابزارهای تزئینی و ادبی صرف، بلکه مکانیسم‌های شناختی اولیه‌اند که امکان فهم جهان و معرفت نفس را فراهم می‌آورند. تحلیل پیوند تخیل و فصاحت در اندیشة ویکو آشکار می‌سازد که آموزشِ مؤثر مستلزم ترکیب خرد و تخیل و توجه به ابعاد عاطفی، نمادین و زبانی تجربة انسانی است. مقاله استدلال می‌کند که حذف تخیل از فرآیند آموزشی به فروکاستن آموزش به انتقال اطلاعات می‌انجامد، در حالی که هدف تربیت، دگرگونی شخصیت و پرورش توان قضاوت و حکمت است. در نهایت، این پژوهش بر ضرورت بازاندیشی در نظام‌های آموزشی با الهام از رویکرد تخیل‌محور و انسان‌گرایانة ویکو تأکید می‌کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Giambattista Vico's Conception of Imagination and Its Educational Implications

نویسندگان [English]

  • Ashkan Karimi 1
  • Seyyed Mahdi Sajadi 2
  • Meisam Sefidkhosh 3
  • Mohsen Imani 4
1 PhD Candidate in Philosophy of Education, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Educational Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Theology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
4 Associate Professor, Department of Educational Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

In the dominant philosophical tradition, imagination has generally been regarded as subordinate and ancillary to reason. This article examines the concept of imagination in the philosophy of Giambattista Vico and demonstrates that, in his thought, imagination is not a secondary faculty but rather the foundational basis for the possibility of thought, knowledge, and truth. Criticizing Cartesian rationalism, Vico considers imagination a fundamental element of human nature and a necessary condition for learning, self-knowledge, and social life. The present study shows that, according to Vico’s principle that “truth is made” (verum factum), knowledge is not the mere accumulation of abstract concepts but the product of human creative activity manifested in language, myth, metaphor, and narrative. From this perspective, poetry, history, literature, and rhetoric acquire a central role in contemporary moral and intellectual education. Vico presents imaginary forms as the primary origin of human thought and culture. In his view, metaphor, myth, and poetic language are not merely ornamental or literary devices; rather, they constitute primary cognitive mechanisms that enable the understanding of the world and self-knowledge. Analysis of the interconnection between imagination and rhetoric in Vico’s thought reveals that effective education requires the integration of reason and imagination, as well as attention to the emotional, symbolic, and linguistic dimensions of human experience. The article argues that the exclusion of imagination from the educational process reduces education to the mere transmission of information, whereas the true aim of education is the transformation of character and the cultivation of sound judgment and wisdom. Ultimately, this study emphasizes the necessity of rethinking contemporary educational systems in light of Vico’s imagination-centered and humanistic approach.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Imagination
  • Education
  • Imaginative Universals
  • Eloquence
  • Vico

مراجع

ارسطو. (1337). بوطیقا. ترجمة فتح­الله مجتبائی. بنگاه نشر اندیشه.
فریدزاده، رائد. (1394). وجه استعاری فهم در هرمنوتیک ضد دکارتی ویکو. دو فصلنامة فلسفی شناخت. 72 (1)، 203-212. https://civilica.com/doc/1300047
Aristotle. (1958). Poetics, Translated by Fathollah Mojtabaei, Andisheh Publishing House. (In Persian).
Adams, H. P. (1935). The Life and Writings of Giambattista Vico, George Allen & Unwin Ltd.
Bongiorno, A. (1947). Poetry as an Educational Instrument. Bulletin of the American Association of University Professors, 33 (3), 500-509. https://doi.org/10.2307/40220702
Cicero, M. T. (1887). Ethical Writings, Little, Brown, and Company.
Croce, B. (1913). The Philosophy of Giambattista Vico, The Macmillan Company.
D'Alfonso, A. (1995). Metaphor and Language Learning: A Vichian Perspective in Giambattista Vico and Anglo-American Science, Marcel Danesi (Ed). Mouton de Gruyter.
D'Anna, G. (2016). "Genese" und "Komposition" in Vico's De uno. Laboratorio dell'ISPF, 13 (6), 1-9. http://dx.medra.org/10.12862/ispf16L503
Eliot, T. S. (1933). The Use of Poetry & The Use of Criticism, Faber and Faber.
Faridzadeh, R. (2015). The Metaphorical Aspect of Understanding in Vico's Anti-Cartesian Hermeneutics, Knowledge Quarterly, 72 (1), 203-212. (In Persian).
Gasset, J. O. Y. (1941). Toward a Philosophy of History, W. W. Norton & Company.
Gasset, J. O. Y. (1961). History as a System, W. W. Norton & Company.
Marcus, N. D. B. (2001). Vico and Plato, Peter Lang Publishing.
Mattson, C. E. (2004). Wisdom and Eloquence in the Tacit Dimension: Vico and Polanyi on Knowing and Making. Tradition and Discovery, 31, (2), 6-17. https://doi.org/10.5840/traddisc2004/200531224
Mazlish, B. (1966). The Riddle of History- the Great Speculators from Vico to Freud, Harper & Row.
McNamara, C. J. (2016). Quintilian's Theory of Certainty and Its Afterlife in Early Modern Italy, (PhD Dissertation), Columbia University, New York.
Pompa, L. (1990). Human Nature and Historical Knowledge, Cambridge University Press.
Schaeffer, J. (1997). From Natural Religion to Natural Law in Vico: Rhetoric, Poetic, and Vico's Imaginative Universals, Rhetorica: A Journal of the History of Rhetoric, 15 (1), 41-51. https://doi.org/10.1525/rh.1997.15.1.41
Streuver, N. (1976). Vico, Valla, and the Logic of Humanist Inquiry in Giambattista Vico's Science of Humanity, G. Tagliacozzo and D. P. Verene, (eds). Baltimore, pp. 173-185.
Trabant, J. (2004). Vico's New Science of Ancient Signs: A Study of Sematology, Trans. S. Ward. Routledge.
Verene, D. P. (1981). Vico's Science of Imagination, Cornell University Press.
Verene, D. P. (1995). Imaginative Universals in Giambattista Vico and Anglo-American Science, Marcel Danesi (Ed). Mouton de Gruyter.
Verene, D. P. (1999). Two Letters on Pedagogy, The Journal of Aesthetic Education, 33 (2), 19-32. https://doi.org/10.2307/3333684
Verene, D. P. (2003). Knowledge of Things Human and Divine: Vico's New Science and Finnegan's Wake, Yale University Press.
Vico, G. B. (1948). The New Science, Cornell University Press.
Vico, G. B. (1975). The Autobiography of Giambattista Vico, Cornell University Press.
Vico, G. B. (1990). On the Study Methods of Our Time & The Academies and the Relation between Philosophy and Eloquence. Cornell University Press: London.
Vico, G. B. (1993). On Humanistic Education (Six Inaugural Orations, 1699-1707). Cornell University Press: London.
Wellek, R & Warren, A. (1956). Theory of Literature. Harcourt, Brace & World.
ارسال نظر در مورد این مقاله
CAPTCHA Image
مجله پژوهش های فلسفی
دوره 20، شماره 55 - شماره پیاپی 55
مقالات
شماره 55، تابستان 1405
تیر 1405
صفحه 747-766

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار