فلسفه و هرمنوتیک از نظر رضا داوری اردکانی

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 استاد جامعه‌شناسی نظری، پژوهشکده علوم اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.

چکیده

این مقاله از منظر نظریه انتقادی اجتماعی به تحلیل نقش بنیادین و انتقادی هرمنوتیک و نسبت آن با فلسفه در منظومه فکری رضا داوری اردکانی می‌پردازد. هرمنوتیک در اندیشه‌ داوری، نه یک رشته‌ آکادمیک یا روش تفسیری، بلکه خود فلسفه در مقام مواجهه با بحران دوران معاصر است. داوری با هم‌سخنی انتقادی با هایدگر و با بهره‌گیری از ابزارهای هرمنوتیک پدیدارشناسانه، به تشخیص و نقد تفسیر مدرن از جهان و انسان می‌پردازد. این مقاله نشان می‌دهد که داوری چگونه با شالوده‌شکنی مولفه‌هایی چون عقلانیت ابزاری و سیطره‌ روش، بحران هویت در علوم انسانی را به پذیرش ناآگاهانه‌ همین تفسیر مدرن نسبت می‌دهد و مفهوم غرب‌زدگی را نه یک پدیده‌ اجتماعی، بلکه یک بیماری هرمنوتیکی صورت‌بندی می‌کند. در مقابل این بن‌بست، او با قرابت فکری به گادامر، راه برون‌رفت را نه در ارائه‌ یک ایدئولوژی جدید، بلکه در ممارست فکری مبتنی بر گفتگو و امتزاج افق‌ها با سنت خودی و تجدد غربی می‌داند. هدف نهایی مقاله، پاسداری از امکان تفکر اصیل و تبدیل هرمنوتیک به یک فلسفه‌ سیاسی بنیادین است که به شروط امکان زیستن مسئولانه در وضعیت تاریخی کنونی می‌اندیشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Hermeneutics and Philosophy in the Thought of Reza Davari Ardakani

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Ahmadi 1
  • Seyed Javad Miri 2
1 Assistant Professor, Department of Philosophy and Islamic Theology, Lorestan University, Khorramabad, Iran
2 Professor of Theoretical Sociology, Social Sciences Research Institute, Research Instituter Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran
چکیده [English]

This article examines the foundational and critical role of hermeneutics and its relation to philosophy in the intellectual framework of Reza Davari Ardakani from the perspective of social critical theory. In Davari’s thought, hermeneutics is not merely an academic discipline or an interpretive method; rather, it is philosophy itself insofar as it confronts the crisis of the contemporary age. Through a critical dialogue with Heidegger and by employing phenomenological–hermeneutic tools, Davari seeks to diagnose and critique the modern interpretation of the world and the human being. The article demonstrates how Davari, by deconstructing key elements such as instrumental rationality and the dominance of method, attributes the identity crisis of the humanities to the unreflective acceptance of this very modern interpretation. Within this framework, he conceptualizes Westoxification not as a social phenomenon, but as a hermeneutical pathology. In response to this impasse, and drawing on his intellectual affinity with Gadamer, Davari does not propose a new ideology as a solution; instead, he advocates a sustained intellectual practice grounded in dialogue and the fusion of horizons between indigenous tradition and Western modernity. The ultimate aim of the article is to safeguard the possibility of authentic thinking and to articulate hermeneutics as a fundamental political philosophy concerned with the conditions of possibility for responsible existence in the present historical situation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Philosophical Hermeneutics
  • Critique of Modernity
  • Historical Condition
  • Philosophy of The Humanities
  • Westoxification
  • Possibility of Thinking

مراجع

پالمر، ریچارد. (۱۳۷۷). علم هرمنوتیک. ترجمه محمدسعید حنایی کاشانی. چاپ اول. تهران: هرمس.
داوری اردکانی، رضا. (۱۳۷۳الف). فلسفه در بحران. چاپ دوم. تهران: امیرکبیر.
داوری اردکانی، رضا. (۱۳۷۳ ب). زبان و تفکر. تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
داوری اردکانی، رضا. (۱۳۷۶ الف). فلسفه چیست؟ تهران: انتشارات سخن.
داوری اردکانی، رضا. (۱۳۷۶ب). ما و راه دشوار تجدد. چاپ اول. تهران: ساقی.
داوری اردکانی، رضا (1379 الف). قدرت، عقل، معنویت (مجموعه آثار، جلدهای ۲ و ۳). تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
داوری اردکانی، رضا. (۱۳۷۹ب). درباره غرب. چاپ اول. تهران: هرمس.
داوری اردکانی، رضا. (۱۳۸۱). فرهنگ، خرد و آزادی. تهران: نشر ساقی.
داوری اردکانی، رضا. (1382الف). پرسش از تکنولوژی. تهران: انتشارات هرمس.
داوری اردکانی، رضا. (1382ب). فارابی، مؤسس فلسفه اسلامی. چاپ سوم. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
داوری اردکانی، رضا. (۱۳۸۶). هرمنوتیک و فلسفه. منتشر شده در وب‌سایت رسمی رضا داوری اردکانی.
داوری اردکانی، رضا. (1387). فرهنگ، علم، فلسفه. نشر سخن.
داوری اردکانی، رضا. (۱۳۸۹). دین و دانش. تهران: انتشارات سخن.
داوری اردکانی، رضا. (۱۳۹۰ الف). من و فلسفه دین، نامه فرهنگستان علوم. 2، 9-45
داوری اردکانی، رضا. (1390ب). هایدگر و پرسش از تکنولوژی. موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
داوری اردکانی، رضا. (1393الف). گفت‌وگو با فلسفه. تهران: انتشارات سخن.
داوری اردکانی، رضا. (1393ب). شعر و همزبانی. تهران: نشر رستا.
داوری اردکانی، رضا. (1394الف). تأملی در غرب‌شناسی. تهران: انتشارات سخن.
داوری اردکانی، رضا. (1394ب). درباره غرب. تهران: نشر هرمس.
داوری اردکانی، رضا. (۱۳۹۵). ما و تاریخ فلسفه اسلامی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
داوری اردکانی، رضا. (1398). فلسفه و شعر و سیاست. تهران: نشر لوگوس.
سروش، عبدالکریم. (۱۳۷۲). نهاد ناآرام جهان. تهران: انتشارات صراط.
سروش، عبدالکریم. (۱۳۷۵). قبض و بسط تئوریک شریعت. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
صادقی، رسول. (۱۴۰۰). نقد زبان‌محوری در اندیشه داوری اردکانی، فصلنامه قبسات. 5(3)، 43-16
عبدالکریمی، بیژن. (۱۴۰۱). داوری اردکانی و امکان فلسفه در ایران معاصر. تهران: نشر نقد فرهنگ.
علمداری، فرهاد. (۱۳۹۹). خوانش انتقادی فلسفه معاصر ایران؛ از سروش تا داوری. تهران: انتشارات نگاه معاصر.
گادامر، هانس گئورگ. (۱۳۸۴) .حقیقت و روش: مبانی یک هرمنوتیک فلسفی. ترجمه فرهنگ رجایی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
مصلح، موسی. (۱۳۹۸). در جست‌وجوی هویت فلسفی ایرانی. تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
نصر، سیدحسین. (۱۳۷۷). دانش و مقدس. ترجمه احمد آرام. تهران: انتشارات سروش.
نصر، سیدحسین. (۱۳۸۰). اسلام و تنگنای انسان متجدد. ترجمه انشاءالله رحمتی. تهران: نشر نی.
هایدگر، مارتین. (1394). مفهوم زمان و چند اثر دیگر، ترجمه علی عبداللهی، تهران: نشر مرکز، کتاب ماد، کتاب مریم.
Abdolkarimi, B. (2022). Davari Ardakani and the Possibility of Philosophy in Contemporary Iran. Tehran: Naqd-e Farhang Publications. (in Persian)
Alamdari, F. (2020). Critical Reading of Contemporary Iranian Philosophy; From Soroush to Davari. Tehran: Moaser-e Negah Publications. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (1994a). Language and thought. Tehran: Institute for Research in Philosophy and Wisdom of Iran. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (1994b). Philosophy in Crisis (2nd ed.). Tehran: Amirkabir Publications. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (1997a). What is Philosophy? Tehran: Sokhan Publications. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (1997b). We and the Difficult Path of Modernity (1st ed.). Tehran: Saghí Publications. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2000a). Power, Reason, Spirituality (Collected Works, Vols. 2 & 3). Tehran: Institute for Research in Philosophy and Wisdom of Iran. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2000b). Concerning the West (1st ed.). Tehran: Hermes Publications. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2002). Culture, Reason, and Freedom. Tehran: Saghí Publications. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2003a). The Question Concerning Technology. Tehran: Hermes Publications. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2003b). Farabi, the Founder of Islamic Philosophy (3rd ed.). Tehran: University Publishing Center. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2007). Hermeneutics and Philosophy. Published on the official website of Reza Davari Ardakani. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2008). Culture, Science, Philosophy. Tehran: Sokhan Publications. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2010). Religion and Knowledge. Tehran: Sokhan Publications. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2011a). "Me and Philosophy of Religion". Nameh-e Farhangestan-e Olum, (2), 9-45. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2011b). Heidegger and the Question Concerning Technology. Tehran: Institute for Research in Philosophy and Wisdom of Iran. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2014a). Dialogue with Philosophy. Tehran: Sokhan Publications. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2014b). Poetry and Common Language. Tehran: Rasta Publications. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2015a). A Reflection on Westernology. Tehran: Sokhan Publications. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2015b). Concerning the West. Tehran: Hermes Publications. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2016). We and the History of Islamic Philosophy. Tehran: Institute for Islamic Culture and Thought. (in Persian)
Davari Ardakani, R. (2019a). Philosophy, Poetry, and Politics. Tehran: Logos Publications. (in Persian)
Gadamer, H. G. (2004). Truth and Method. Translated by Joel Weinsheimer & Donald G. Marshall. London: Continuum.
Gadamer, H. G. (2005). Truth and Method: Foundations of a Philosophical Hermeneutics (F. Rajaei, Trans.). Tehran: Scientific and Cultural Publications Company. (in Persian)
Heidegger, Martin. (2015). The Concept of Time and Several Other Works, translated by Ali Abdollahi, Tehran: Markaz Publishing House, Book Mad, Book Maryam. (in Persian)
Mosleh, M. (2019b). In Search of Iranian Philosophical Identity. Tehran: Institute for Humanities and Cultural Studies Publications. (in Persian)
Nasr, S. H. (1998b). Knowledge and the Sacred (A. Aram, Trans.). Tehran: Soroush Publications. (in Persian)
Nasr, S. H. (2001). Islam and the Predicament of Modern Man (E. Rahmati, Trans.). Tehran: Ney Publishing. (in Persian)
Palmer, R. (1998a). The Science of Hermeneutics (M. S. Hanaei Kashani, Trans.). (1st ed.). Tehran: Hermes Publications. (in Persian)
Sadeghi, R. (2021). "Critique of Linguicentrism in Davari Ardakani's Thought". Qabasat Quarterly, 5(3), 16-43. (in Persian)
Soroush, A. (1993). The Restless Nature of the World. Tehran: Serat Publications. (in Persian)
Soroush, A. (1996). The Theoretical Contraction and Expansion of Sharia. Tehran: Scientific and Cultural Publications Company. (in Persian)
ارسال نظر در مورد این مقاله
CAPTCHA Image
مجله پژوهش های فلسفی
دوره 20، شماره 55 - شماره پیاپی 55
مقالات
شماره 55، تابستان 1405
تیر 1405
صفحه 353-374

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار