بداهت یقینی و آگاهی افقمند در پدیدارشناسی هوسرل: تأملی بر مسئلۀ دکارت‌گرایی هوسرل بر اساس کتاب ایده‌ها 1 و درسگفتارهای فلسفۀ اولی

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار گروه فلسفه، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

در آثار مختلف هوسرل، ملاک نهایی برای شناخت و نیز برای تأسیس پدیدارشناسی، بداهت یقینی عنوان شده است. تجربه‌ای که واجد بداهت یقینی است، متعلقش را به‌نحو تام و غیرقابل شک آشکار می‌کند. امکان آغاز فلسفه و شناخت بر مبنای یقینِ تغییرناپذیر، مورد نقد پدیدارشناسان بعدی قرارگرفته و هوسرل را -دست‌کم در دوره‌ای از اندیشه‌اش- متهم به دکارت‌گرایی نموده است. با درک و بسط مفهوم «افق» و افقمندی آگاهی، نه‌تنها ایدۀ دسترس‌پذیری بداهت یقینی در اندیشه‌های متقدم هوسرل، دچار تغییر شده، بلکه تفاسیر مختلفی را از روش پدیدارشناسی هوسرل پدید آورده است. در مقالۀ حاضر ضمن بررسی مفهوم افق در کتاب اول ایده‌ها و جلد دوم درسگفتارهای فلسفۀ اولی، به نقش این مفهوم در تغییر نگرش هوسرل نسبت به آغاز یقینی پدیدارشناسی می‌پردازیم و با بررسی تفسیر لاندگربه از دکارت‌گرایی هوسرل، نشان می‌دهیم که هوسرل ضمن تجدید نظر در تعریف بداهت یقینی، نهایتاً با کشف طریق روانشناختی و طریق زیست‌جهان در تحویل پدیدارشناختی، محدودیت‌های طریق دکارتی تحویل را دریافته است اما همچنان به آغاز مطلق فلسفه باورمند است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Apodictic Evidence and Horizonal Consciousness in Husserl’s Phenomenology: a reflection on the problem of Husserl’s cartesianism from Ideas I to First Philosophy

نویسندگان [English]

  • Mansour Kazembeyki 1
  • Ahmad Rajabi 2
1 PhD Candidate of Philosophy, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Philosophy, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

For Husserl, the ultimate criterion for knowledge and also for the establishment of phenomenology is apodicticity. An experience that has certain self-evidence reveals its object adequately and indubitably. The possibility of founding philosophy on the basis of apodictic evidence has been criticized by some later phenomenologists as “Cartesianism”. By understanding and expanding the concept of "horizon", not only has the idea of the accessibility of apodictic evidence in Husserl's earlier thoughts undergone a change, but also has made various interpretations of Husserl's phenomenological method. In this paper, by describing the concept of horizon in Ideas I and First Philosophy II, we will discuss the role of this concept in changing Husserl's attitude towards the apodictic beginning of phenomenology. By examining Landgerbe's interpretation of Husserl's Cartesianism, we will show that Husserl, revising the definition of apodicticity, finally, by discovering the psychological and life-world paths toward phenomenological reduction, understood the limitations of the Cartesian path of reduction, but he still believes in the absolute foundation of philosophy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Horizon
  • Horizonality of consciousness
  • Apodictic evidence
  • Husserl ‘s Cartesianism

مراجع

رجبی، احمد. (1398). تناهی استعلایی: پژوهشی دربارۀ هستی‌شناسی بنیادین هایدگر، تهران، هرمس.
رشیدیان، عبدالکریم. (1399). هوسرل در متن آثارش، تهران، نشر نی.
Drummond, J. J. (2007). Historical Dictionary of Husserl's Philosophy, Rowman & Littlefield Publishers.
Geniusas, S. (2012). The Origins of the Horizon in Husserl's Phenomenology, Springer Netherlands.
Heidegger, M. (2005). Introduction to Phenomenological Research, Trans. D. O. Dahlstrom, Indiana University Press.
Husserl, E. (1969). Formal and Transcendental Logic, Trans. D. Cairns, Martinus Nijhoff.
Husserl, E. (1970). The Crisis of European Sciences and Transcendental Phenomenology: An Introduction to Phenomenological Philosophy, Trans. D. Carr, Northwestern University Press.
Husserl, E. (1973). Cartesian Meditations: An Introduction to Phenomenology, Trans. D. Cairns, Martinus Nijhoff.
Husserl, E. (1983). Ideas Pertaining to a Pure Phenomenology and to a Phenomenological Philosophy, First Book: General Introduction to a Pure Phenomenology, Trans. F. Kerstern, Martinus Nijhoff.
Husserl, E. (2019). First Philosophy, Trans. S. Luft, & T. M. Naberhaus, Springer Netherlands.
Kern, I. (1962). Die Drei Wege Zur Transzendental-Phaenomenologischen Reduktion In Der Philosophie Edmund Husserls. Tijdschrift Voor Filosofie, 24(2), 303-49. From http://www.jstor.org/stable/40880851
Landgrebe, L. (2017). Husserl's departure from Cartesianism. In R. O. Elveton (Ed.), The Phenomenology of Husserl: Selected Critical Readings, Trans. R. O. Elveton, pp. 243-287, Routledge.
Luft, S. (2004). Husserl’s Theory Of The Phenomenological Reduction: Between Life-World And Cartesianism. Research in Phenomenology, 34(1), 198-234. http://www.jstor.org/stable/24654840.
Quepons, I. (2021). Horizons of Self-Reflection: Remarks on Ludwig Landgrebe’s Critique of Husserl’s Theory of Phenomenological Reflection, In D. D. Santis (Ed.), Edmund Husserl’s Cartesian Meditations: Commentary, Interpretations, Discussions (pp. 237-258), Nomos Verlagsgesellschaft.
Rajabi, A. (2019). Transcendental Finitude: An Investigation about Heidegger's fundamental ontology, Hermes. (in Persian)
Rashidian, A. K. (2021). Husserl in His Works, Nashr-e Ney. (in Persian)
Zahavi, D. (2003). Husserl's Phenomenology, Stanford University Press.
ارسال نظر در مورد این مقاله
CAPTCHA Image
مجله پژوهش های فلسفی
دوره 20، شماره 55 - شماره پیاپی 55
مقالات
شماره 55، تابستان 1405
تیر 1405
صفحه 729-746

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار