شک و یقین در ویتگنشتاین متأخر

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار فلسفه دانشگاه بین المللی امام خمینی

2 کارشناس ارشد فلسفه وحکمت اسلامی

چکیده

در معرفت‌شناسی کلاسیک، شکاکیت در مقابل معرفت قرار داشته و روشهای مختلفی برای پاسخ به شکاکان ارایه می‌شود. ویتگنشتاین متأخر با تمایز نهادن میان معرفت و یقین رویکرد جدیدی را در نقد شکاکیت مطرح کرده است. او یقین را امری مقدم بر معرفت می‌داند که ریشه در عمل و نه معرفت دارد. به باور وی صورت ابتدایی بازی زبانی، یقین است که در عین معقولیّت‌ بی‌نیاز از هرگونه توجیه و دلیل است. به زعم وی برخی از گزاره‌ها وجود دارند که در عین این که تردید در آنها محال است ادعای معرفت به آنها نیز مهمل است. ویتگنشتاین، این گزاره‌ها را گزاره‌‌های محوری می‌نامد و معتقد است تصویر ما از جهان با تکیه بر آنها ساخته می‌شود. این گزاره‌‌های محوری از آن جهت که مبنای بازی‌های زبانی ما و اساس هرگونه تحقیق و پژوهشی هستند که به دست ما انجام می‌گیرد قطعی و یقینی‌اند. او قطعیت و یقینی بودن این گزاره‌ها را به منزله خطاناپذیر بودن یا مطابقت آنها با واقع نمی‌داند، بلکه یه یاور وی یقین به آنها ناشی از طرز تلقی افراد است که لزومی ندارد با واقعیت مطابقت داشته باشد. به باور وی، مبانی معرفت آدمی نه بر توجیه، که بر حوزه‌ای ورای آن یعنی عرصه عمل و نحوه معیشت وی متکی است. در این مقاله دیدگاه ویتگنشتاین دربارۀ یقین را تبیین خواهیم کرد و در نهایت دربارۀ این که آیا نظریۀ وی توانسته است معضل شکاکیت در فلسفه را حل کند داوری خواهیم نمود.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Later Wittgenstein on Doubt and Certainty

نویسندگان [English]

  • Mohammadsadegh Zahedi 1
  • Khadijeh Asli bage 2
چکیده [English]

Later Wittgenstein, by making a distinction between knowledge and certainty, gives a new approach to criticize skepticism. According to him, certainty is prior to doubt and knowledge. He believes that certainty is something different from knowledge on which it is based in practice and not in belief and knowledge. According to later Wittgenstein, certainty is the primary form of language game which does not need to be justified. He believes that there are some propositions which could not be said that we know them and could not be doubted. He calls them, “hinge propositions” and maintains that our world- picture is made by those propositions. These propositions are the foundation of our language games and researches. Wittgenstein believes that although these are certain propositions, but it does not follow that they are incorrigible and correspond to reality.  This kind of certainty is based on our attitudes towards reality.  In this paper we are going to explain later Wittgenstein's theory of certainty and show that whether his theory could solve the problem of skepticism in epistemology.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Later Wittgenstein
  • certainty
  • Doubt
  • knowledge
  • Justification
  • Skepticism
ویتگنشتاین، لودویگ. (1384)، برگه‌ها، ترجمه‌ی مالک حسینی، چاپ اول، تهران، انتشارات هرمس.
-----------. (1387)، در باب یقین، ترجمه‌ی مالک حسینی، چاپ اول، تهران، انتشارات هرمس.
مور، جرج ادوارد. (1374)، برهان عالم خارج، ترجمه‌ی منوچهر بدیعی، ارغنون شمارۀ 7-8.
Baker, G. P. and Hacker, P.M.S. (1984)'' Skepticism, Rules and Language,'' Oxford, Blackwell, London, First Published.
Bonjour, L. (1985) Structure of Empirical Knowledge, Cambridge: Harvard University Press.
Cavell S. ''Knowing and knowledge'', in Must we Mean what we say? Cambridge: Cambridge University Press.1969
Colby, Mark (1998),"The Epistemological Foundations of Practical Reason", Inquiry, 42
Hanfling, O. (1989) Wittgenstein’s Later Philosophy, (New York: State University of New York Press.)
Hudson, W.D. (1997),"The Light Wittgenstein Sheds on Religion" ,In Ludwig Wittgenstein: Critical Assessments, by Stuart Shanker, Routledge
Klein, P. D. (2000) "Certainty", in A Companion to Epistemology,(eds) Jonathan, Dancy, And Ernest, Sosa, Oxford, Blackwell.
Kober, Michael, (1996),"Certainty of a World-Picture: The Epistemological Investigations of "on Certainty", in Hans Sluga and David G. Stern, eds., the Cambridge Companion to Wittgenstein, Cambridge University Press.
Malcolm, N. (1988) Wittgenstein's Skepticism in on Certainty, Inquiry, 31.pp.277-93.
Moor, G.E. (1959) "Four Forms of skepticism”, Essay in His Philosophical Papers (London, George Allen & Unwin).
Morawetz, T. (1978) Wittgenstein and Knowledge: The Importance of On Certainty (Amherst: University of Massachusetts Press).
Rush, R, (2003) Wittgenstein’s on certainty, D.Z. Phillips (ed.), Oxford, Blackwell.
Scotland, Frederick (1998), "Wittgenstein: on Certainty and Truth", Philosophical Investigations, 21, 203-221.
Stroll, A. (1994) Moore and Wittgenstein on Certainty, (Oxford: Oxford University Press.)
----, (2002), ‘Understanding On Certainty: Entry 194’, in Haller, R. and Puhl, K. (eds) Wittgenstein and the Future of Philosophy A Reassessment after 50 years.‌‌ Volume 30, Proceedings of the  International Wittgenstein Symposium, Kirchberg am Wechsel, 2001. Vienna.
-----, (2002) Wittgenstein, Oxford, one World Publication.
Von Wright, G.H.‌‌ (1982) Wittgenstein, Oxford: Basil Blackwell.
Wittgenstein, L. (1993) Philosophical Occasion's, (Indianapolis: Hackett.)
------------ (2009) Philosophical Investigations, 4th Ed., Hacker & Schulte (eds), Blackwell, Oxford.
 
CAPTCHA Image