The Quarterly Journal of Philosophical Investigations

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه دانشگاه اصفهان

چکیده

بر اساس روش تاریخی کوهن اکتشاف و داده­ی تجربی در تحقق پارادایم علمی و توسعه­ی علمی عادی نقشی قاطع ندارند. اکتشاف رویدادی فردی و دفعی نیست. بلکه میراثی جمعی است که از اختراع جدا نیست. داده­ی تجربی نیز مانند اکتشاف متأثر از پارادایم و آموزش جمعی است. از سوی دیگر کوهن تعین نظریه به واسطه­ی تجربه را ناممکن می‌داند و استدلال می‌کند که برای تبیین هر مشاهده‌ای نظریه‌های متعددی قابل­ فرض است که همگی به یک اندازه با آن سازگارند. ولی خواهیم دید که اگر مشاهده متأثر از نظریه­ی خاصی باشد، آنگاه نمی‌تواند به طور هم­زمان با نظریه‌های رقیب سازگار باشد. در نهایت اینکه کوهن پارادایم را پیش‌شرط ادراک می‌داند و تمایز مشاهده- نظریه و تمایز اکتشاف- اختراع را انکار می‌کند، زمینه‌ساز نوعی نسبی‌گرایی ‍است که تا حوزه­ی وجود‌شناسی امتداد دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The role of experience in Kuhn’s paradigm

نویسنده [English]

  • Reza Sadeghi

چکیده [English]

According to the Kuhn’s historical method, one the one hand, there is no a distinctive role for discovery and empiric data to emergence of scientific paradigm and development of normal science. Discovery is not an individual and unexpected event, but it is a social legacy and has no distinctive border with invention. The empiric data, like discovery, is determined by paradigm and social education. On the other hand, Kuhn thinks that theory cannot be determined by the observation, and that, for each observation a variety of theories are imaginable which all of them are consistent with that experience. In this essay, I will argue that if an observation is theory-laden, it cannot be consistent with inconsistent theories, and then, Kuhn’s view that paradigm is the precondition of any perception, and his denying of observation-theory and discovery-invention distinctions is a main background for a kind of relativism that extends to the domain of ontology.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Kuhn
  • Paradigm
  • Empiricism
  • Empiric Data
  • Discovery
  • relativism
  • دکارت، رنه.(1367)، گفتار در روش راه بردن عقل، ترجمه­ی محمدعلی فروغی، چاپ در فروغی، محمدعلی، سیر حکمت در اروپا، تهران، انتشارات زوار، صص. 211-288.

  • راسل، رابرت و دیگران.(1384) ، فیزیک، فلسفه و الهیات، ترجمه­ی همایون همتی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه­ی اسلامی،‌تهران.

  • زیباکلام، سعید.(1384) ، معرفت‌شناسی اجتماعی: طرح و نقد مکتب ادینبورا، تهران، سمت.

  • کلارک، و. ن.، «آیا الهیاتی طبیعی امروز نیز امکان‌پذیر است؟‌در راسل، رابرت و دیگران، 1384، فیزیک، فلسفه و الهیات، ترجمه­ی همایون همتی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه­ی اسلامی،‌تهران، صص. 193-234.

  • کوهن،‌ تامس.(1390) ، ساختار انقلاب­های علمی، ترجمه سعید زیباکلام، تهران، سمت.

  • کوهن،‌ تامس.(1392)، تنش جوهری: جستارهایی درباره­ی دگرگونی و سنت علمی، ترجمه علی اردستانی، تهران، نشر رخداد نو.

  • لازی، جان.(1385)، درآمدی تاریخی به فلسفه­ی علم، ترجمه­ی دکتر علی پایا، تهران، سمت.

    • Gattei, Stefano,(2008), Thomas Kuhn’s “Linguistic Turn” and the Legacy of Logical Empiricism: Incommensurability, Rationality and the Search for Truth, Ashgate ebooks

    • Grandy, Richarde,(2003), “Kuhn’s World Changes” in Nickles, Thomas(ed.), 2003, Thomas Kuhn, Cambridge, Cambridge University press,(ed.) pp. 246-260.

    • Kuhn, Thomas S.,(1963), The Structure of Scientific Revolutions, Chicago: University of Chicago Press.

    • Kuhn, Thomas S.,(1970), “Reflections on my Critics”, in Lakatos, Musgrave(eds) Criticism and the Growth of Knowledge, Cambridge: Cambridge UniversityPress, pp. 231–278.

    • Kuhn, Thomas S,(2000), the Road sinceStructure. Philosophical Essays, 1970–1993, with an Autobiographical Interview, edited by James Conant and John Haugeland, Chicago–London: University of Chicago Press

    • Lakatos, Imre, and Alan Musgrave, eds.(1970). Criticism and the Growth of Knowledge. Cambridge: Cambridge University Press.

    • Lakatos, Imre, Falsification and the methodology of scientific research programmes, in Lakatos, Imre, and Alan Musgrave, eds. 1970, pp. 91-197.

    • Psillos, stathis and curd, martin,(2008), The Routledge Companion to Philosophy of Science, Routledge, New York.

    • Quine, W. V., On Empirically Equivalent Systems of the World , Erkenntnis, 9(1975) p.313-328

    • Sankey, Howard,(1993), “Kuhn's Changing Concept of Incommensurability”, The British Journal for the Philosophy of Science, Vol. 44, No. 4.(Dec., 1993), pp. 759-774.

CAPTCHA Image