The Quarterly Journal of Philosophical Investigations

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

پروتاگوراس در یونان باستان و نلسون گودمن در دورۀ جدید دو تن از برجسته­ترین مدافعان نسبی­گرایی به شمار می­روند. گاه ممکن است نثر آن دو فریبنده بنماید، و چه بسا این امر شرح و تفسیر منظور و مراد حقیقی آنها را دشوار سازد. پروتاگوراس و گودمن، با وجود برخی تفاوتها، به دفاع از این دیدگاه به ظاهر افراطی می­پردازند که همه وقایع، به معنای حقیقی کلمه، وابسته به دیدگاه انسان است. هدف این مقاله شرح و بررسی رویکردهای نسبی­گرایانه این دو اندیشمند برجستۀ نسبی­گراست. ابتدا به اجمال برخی از چهره­های نسبی­گرایی تعریف و توصیف می­شود .سپس به ترتیب  نسبی­گرایی پروتاگوراس( یا صادق- برای- من) و نسبی­گرایی افراطی گودمن مورد بررسی و ارزیابی قرار می­گیرد. استدلال کرده­ام که هر دو قسم نسبی­گرایی مورد بحث دچار مشکلات اساسی بوده و این مشکلات، به باور فیلسوف واقع­گرا، هر دو آنها را غیر قابل دفاع می­سازد. بی تردید، این دو شکل از نسبی­گرایی زمینه را برای رویکرد ضد واقع­گرایی هموار کرده است؛ ولی در نهایت آشکار می­شود که نسبی­گرایی افراطی گودمن و بنابر این نظریۀ جهان­سازی او همچون نسبی­­گرایی صادق -برای- من پروتاگوراس مشتمل بر نقصی ویرانگرند و نمی­توانند از اثر براهین ضد نسبی­گرایی­ای که از منظر واقع­گرایانه اقامه شده است در امان باشند. با این حال باید پذیرفت که متهم کردن نسبی­گرایی به خودشکن بودن و عدم انسجام درونی از شیوع و محبوبیت آن نکاسته است.                                                    

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Relativism: Protagoras and Nelson Goodman

نویسنده [English]

  • Esmail Saadati Khamseh

Assistant Professor in philosophy, Mohaqqeq Ardebili University

چکیده [English]

Discussion of the many faces of relativism occupies a highly prominent place in the epistemological literature. Protagoras in ancient Greece and Nelson Goodman in the modern period are two most notable proponent of relativism. In the present article, I discuss and explain relativistic approaches of this two important relativist. I will first briefly define and review some faces of relativism. Then I will discuss and elaborate Protagorean or true-for-me relativism and Goodman’s radical relativism in turn. I will argue that there are crucial difficulties in Protagorean and radical relativism, and that these difficulties, as the realist philosophers insist, make these two faces of relativism be undefensible. No doubt, these two shapes of relativism have paved the way for anti-realism. In the end, it will appear that Goodman’s radical relativism and so the theory of worldmaking, like Protagorean relativism, suffers from a fatal flaw: the flaw of self-refuting.        

کلیدواژه‌ها [English]

  • Protagoras
  • Nelson Goodman
  • relativism
  • true-for-me
  • worldmaking
Aristotle (1908), Metaphysics, in the works of Aristotle Translated into English, vol.8, ed. W. D. Ross, trans. J. A. Smith and W.D. Ross, Oxford: Clarendon press.
Baghramian, Maria (2004), Relativism, London: Routledge.
Baranes, J. (1988) ‘Scepticism and Realativity’, Philosophical studies, 32: 1-31.
Burnyeat, M. F. (1976), ‘Protagoras and self-refutation in Plato’s Theaetetus’, The philosophical Review, 85(2):172-95.
Goodman, N. (1996), ‘On Starmaking’, in P. J. McCormik (ed.) Starmaking: Realism, Anti-Realism, and Irrealism, Cambridge, MA: MIT Press: 143-50.
Goodman, N. (1972), ‘The way the world Is’, in Problems and Projects, New York: Bobbs-Merrill.
Goodman, N. (1978), ways of worldmakings, Indianapolis: Hackett Publishing Company.
Guthrie, W. K. C. (1971), The Sophists, Cambridge: Cambridge University press.
Harris, J. F. (1992), Against Relativism, Illinois: Open Court.
Kant, I. (1933), Critique of Pure Reason, trans. N. Kemp Smith, London: Macmillan.
Kirk, R. (1999), Relativism and Reality, London: Routledge.
Nietzsche, F. (1968), TheWill to Power, trans. W. Kaufman and R. J. Hollingdale. New York: Vintage.
Nietzsche, F. (1999), 'On Truth and Lies in an Extra-Moral Sense', trans. R. Speirs', in R. Guess and R. Speirs (Eds) The Birth of Tragedy and Writings, Cambridge: Cambridge University Press: 139-53.
Niiniluoto, I. (1999), Critical Scientific Realism, Oxford: Oxford University Press.
Plato (1997), Plato: Complete works, ed. John M.Cooper and D.S.Hutchinson, Cambridge: Hackett Publishing Co.
Searle, J. R. (1997), 'Does the Real Worlds Exist?' in C. B. Kulp(Ed). Realism/Antirealism and Epistemology, Maryland: Rowman and Littlefield Publishers, Inc.
Siegel, H. (1987), Relativism Refuted: A Critique of Contemporary Epistemological Relativism, Dordrecht: Riedel.
CAPTCHA Image