The Quarterly Journal of Philosophical Investigations

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه شاهد

چکیده

حیات انسان بر خلاف سایر موجودات واجد ساحتهای متفاوتی است که می‌توان آنها را به ساحتهای طولی و عرضی تقسیم کرد. فلاسفه اسلامی به طور سنتی و با بهره‌گیری از منابع فلسفی یونان از جمله اندیشه‌های افلاطون و ارسطو و همین طور منابع دینی از جمله آیات و روایات و مبانی فلسفی خود موفق به تبیین نظریه‌ای جامع در باب ساحتهای طولی حیات و نسبت آن با کمال انسانی شده‌اند. در اندیشه ایشان ساحات طولی حیات بشری تنها در پرتو تکامل وجودی و فردی انسان قابل تبیین و تفسیر است و این ساحات، ارتباطی تنگاتنگ با تکامل معرفتی انسان دارد. به رغم برخی تفاوتها در بین فلاسفه اسلامی، می‌توان ساحات طولی حیات انسان را به سه ساحت: حیات مادی، حیات مثالی و حیات عقلی تقسیم کرد. ملاصدرا با استفاده از مبانی فلسفی خود از جمله اصالت وجود، تشکیک وجود و حرکت جوهری، توانسته تا به درستی رابطه بین ساحات طولی حیات بشر و تکامل وجودی انسان را تبیین فلسفی نماید. اما حیات انسانی علاوه بر ساحات طولی، واجد ساحات عرضی نیز می‌باشد که از جمله آنها میتوان به ساحت حیات فردی، اجتماعی، حقیقی، مجازی و ... اشاره کرد. به نظر نگارنده بر اساس مبانی فسلفی ملاصدرا و نگاه طولی و اشتدادی وی به کمال انسان، نقش و جایگاه ساحات عرضی در روند تکامل انسان به درستی قابل تبیین نیست.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Studying and Analysis the Relationship between Human Perfection and Vertical and Horizontal Spheres of Life in Mulla Sadra's Philosophy

نویسنده [English]

  • Hossein Zamaniha

چکیده [English]

Human life, contrary to other beings, has different vertical and horizontal spheres. Muslim philosophers, traditionally using different sources such as those adopted from Greek philosophers, their contemplation on the Islamic sources, and their own philosophical innovations, introduced a special viewpoint about the vertical spheres of life and it's relation to the human perfection. Mulla Sadra as one of the most outstanding Muslim philosophers using his own philosophical bases such as primacy and gradation of being and trans-substantial motion, represents a profound explication of the vertical spheres of human life and identifies these spheres of life with vertical gradation of the existential perfection. He calls these vertical spheres sensible, imaginal and intelligible world. Although Mulla Sadra has been able to give a philosophical explication of the role of vertical spheres of human life in the pass of human perfection, according to his philosophical bases, one cannot make a plausible explication about the role of horizontal spheres of life in the existential perfection of human being.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Human Life
  • Human Perfection
  • Vertical Sphere
  • Horizontal Sphere
  • MullaSadra
·      ابن سینا (1376). الالهیات من کتاب االشفاء، تحقیق و تصحیح آیة الله حسن حسن زاده آملی، قم: دفتر تبلیغات حوزه علمیه.
·      ابن سینا (1375). اشارات و تنبیهات، با شرح خواجه نصیر الدین طوسی، ج 3، قم: نشر البلاغه.
·      اردبیلی، محمد مهدی (1390). آگاهی و خودآگاهی در پدیدارشناسی روح هگل، تهران: روزبهان.
·      ژیلسون، اتین (1378). عقل و وحی در قرون وسطی، مترجم شهرامپازوکی، تهران: گروس.
·      سبزواری، ملاهادی (1413ق). شرح المنظومه، با تصحیح و تعلیقه حسن حسن زاده آملی، 5ج، تهران: نشر ناب.
·      سهروردی،شهاب الدین (1380).مجموعه مصنفات، ج 2، تصحیح و تحقیق ه.کربن، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
·      طباطبایی، سید محمد حسین (1417). نهایة الحکمة، قم: مؤسسة النشر الاسلامی.
·      مطهری، مرتضی (1373). انسان کامل، صدرا: تهران.
·      ملاصدرا (1999). الحکمة المتعالیة فی الاسفار الاربعة العقلیة، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
·      ملاصدرا (1363). مفاتیح الغیب، تهران:مؤسسه علمی و فرهنگی.
·      ملاصدرا (1360). الشواهد الربوبیة، مشهد:انتشارات دانشگاه مشهد.
·      ملاصدرا (1361). العرشیة، تهران:مولی.
·      ملاصدرا (1354). المبدأ و المعاد، س.ج.آشتیانی, تهران،انجمن فلسفه ایران.
·      هگل (1386) . فنومنولوژی روح، مترجم ز.جبلی, تهران:انتشارات شفیعی.
·      Aristotle (1998). Metaphysics, Tr. H. L. Tancred, London: Penguin.
·      Dryfus. H (2009). On the Internet. New York: Routledge.
·      Habermas. J (1991). The structural trasformation of the publicsphere, Tr,T. Burger, Massachusets: MIT press.
·      Heidegger. M (1996). Letter On Humanism, In M. Heidegge, BasicWritings (pp. 193-242). New York: Harper and Row.
·      Heidegger. M (1988). Being and Time, Tr. J. Macquarrie, & E.Robinson, Basil: Blackwell.
·      Heidegger. M (1998). On the Essence of Truth, In: Pathmarks, Tr. John Sallis, New York: Cambridge University Press.
·      Inwood. M (1999). A Heidegger dictionary, USA: Blackwell.
·      Moran. D (2002). Introduction to Phenomenology, NY: Routledge.
·      Plato (1971). The Collected Dialogues of Plato, Eds. H. Edith, & C.Huntington, Princeton University Press.
CAPTCHA Image