The Quarterly Journal of Philosophical Investigations

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه پیام نور، ایران

چکیده

مسأله تأویل در منظومه اندیشه ابن­رشد جایگاه ویژه‌ای دارد، این مسأله کلید حل تعارض دین و فلسفه، نشان دهنده نادرستی نسبت کفر به فلاسفه و عامل فهم و تبیین نصوص دینی است. از نظر ابن­رشد تأویل گذر از معنای ظاهری و پی بردن به مقصود باطنی متن است. روش تأویلی ابن­رشد، براساس مذهب جمع است وی تلاش درجمع میان عقل و وحی و دین و فلسفه دارد. بر این اساس برای تأویل ضوابطی ارائه می­دهد و تصریح می­کند، فلاسفه که دارای روش برهانی هستند شایسته تأویل متون دینی هستند اما اجازه اشاعه آن را در میان مردم ندارند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Analysis of Averroes’s Hermeneutical Method

نویسنده [English]

  • Alireza Parsa

Associate Professor of Philosophy, Payam-e-Noor University, Iran

چکیده [English]

The problem of hermeneutic is an important component in Averroes’s thought and it is a key to resolve the contradiction between religion and philosophy, and to reject the claim that philosophers are pagan, as well as to understand religious texts and manuscripts. According to him, hermeneutic is to move from the exoteric meaning to esoteric one and to conceive internal target of the text. His hermeneutical method is based on the reconciliation procedure. He tries to reconcile reason and revealing, or religion and philosophy. Therefore, Averroes introduces certain rules for hermeneutic and asserts that as philosophers benefit of rational method, they have priority and allowance to hermeneutic, but they are not permitted to issue it

کلیدواژه‌ها [English]

  • Averroes
  • philosophy
  • hermeneutics
  • religion
  • reason
-           ابراهیمی دینانی، غلامحسین (1384)، درخشش ابن‌رشد در حکمت مشاء، تهران: انتشارات طرح نو.
- ابن­رشد، محمد ابن احمد (1999م)، فصل المقال فی تقریر مابین الشریعه و الحکمه من الاتصال او وجوب النظر العقلی و حدود التأویل (الدین و المجتمع)، مع مدخل و مقدمة تحلیلیه محمدعابد الجابری، بیروت: مرکز دراسات الوحده العربیه.
- ابن­رشد، محمد ابن احمد (1998م)، الکشف عن مناهج الادله فی عقائد المله أو نقد علم الکلام ضداً علی الترسیم الایدیو لوجی للعقیده و دفاعاً عن العلم و حریه الاختیار فی الفکر و الفعل، مع مدخل و مقدمه تحلیلیه، محمدعابد الجابری، بیروت: مرکز دراسات الوحده العربیه.
- ابن­رشد، محمد ابن احمد (1964م)، تهافت التهافت، تحقیق: سلیمان دینا، مصر: دارالمعارف.
- ابن­رشد، محمد ابن احمد (1377ش)، تفسیر مابعدالطبیعه، ج1، تهران: حکمت.
- ابن­رشد، محمد ابن احمد (1370ش)، بدایه المجتهد و نهایه المقتصد، قم: منشورات الرضی.
- ابن­عربی، محی­الدین (1405ق)، الفتوحات المکیه، مصر.
- الجابری، محمد عابد (1998م)، ابن­رشد سیره و فکر، بیروت: مرکز دراسات الوحده العربیه.
- الحدادی، عزیز (2000م)، صوره ابن­رشد فی الکتابات الاروبیه و العربیه، مغرب: مطبعه مابعدالحداثه.
- الخضیری، زینب محمود (1983م)، اثر ابن­رشد فی فلسفة العصور الوسطی، قاهره: دارالثقاقة للنشر و التوزیع.
- العراقی، محمد عاطف (بی تا)، النزعه العقلیه فی فلسفه ابن­رشد، مصر: دارالمعارف.
- اوروی، دمینیک (1375)، ابن­رشد، ترجمه فریدون فاطمی، تهران: نشر مرکز.
- زواوی، بغوره (1999م)، قرائات ابن­رشد، الجمعیه الفلسفیه المصریه، بی نا.
- ژیلسون، اتین (1371)، عقل و وحی در قرون وسطی، ترجمه شهرام پازوکی، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
- صلیبا، جمیل (1981م)، تاریخ الفلسفه العربیه، بیروت: دارالکتب للبنانی.
- عبدالمهیمن، احمد (2001م)، اشکالیه التأویل بین کل من الغزالی و ابن­رشد، اسکندریه: دارالوفاء.
- عبدالمهیمن، احمد (بی تا)، نظریه المعرفه بین ابن­رشد و ابن­العربی، اسکندریه: دارالوفاء.
- غزالی، ابوحامد محمد بن محمد (1992م)، فیصل التفرقه یبن الاسلام و الزندقه، قرأه و خرج احادیثه و علق علیه محمود بیجو، دمشق: المطبعه العلمیه، چاپ اول.
- غزالی، ابوحامد محمد بن محمد (1993م)، القسطاس المستقیم، الموازین الخمسه للمعرفه فی القرآن، قرأه و علق علیه، محمود بیجو، دمشق: المطبعه العلمیه، چاپ اول.
- غزالی، ابوحامد محمد بن محمد (1994م)، تهافت الفلاسفه، قرأه و علق علیه، محمود بیجو، دمشق: المطبعه العلمیه،
- غزالی، ابوحامد محمد بن محمد (بی‌تا)، مجموعة رسائل الامام الغزالی، راجعها و حققها، ابراهیم أمین محمد، قاهره: المکتبه التوفیقه.
- فوزی، حامد الهیتی (1426ق)، اشکالیه الفلسفیه فی فکر العربی الاسلامی، بیروت: بی نا.
- کربن، هانری (1373)، تاریخ فلسفه اسلامی، ترجمه جواد طباطبائی، تهران: انتشارات کویر.
CAPTCHA Image