The Quarterly Journal of Philosophical Investigations

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی گروه فلسفه علم، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

2 استادیار گروه فلسفه علم، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

10.22034/jpiut.2021.43132.2728

چکیده

تبیینِ پیشرفت علم، یکی از مباحثی است که همواره در فلسفه علم مورد توجّه بوده و روایت­های مختلفی در خصوص اینکه پیشرفت چه زمانی حاصل شده و چه معیارهایی برای پیش­رونده بودن یک نظریه در نظر گرفته می­شود، ارائه شده است. از چالش­های مهم در مبحث پیشرفت، تغییرات ریشه­ای در نظریه­های علمی است که از آن با نام انقلاب­های علمی یاد می­شود. کوهن، این انقلاب­ها را گسست­هایی در تاریخ علم می­پندارد و اگرچه با اشاره به فعّالیّت جورچینیِ دانشمندان، به پیشرفت در دوره علم عادی اذعان دارد، امّا با مطرح کردن قیاس­ناپذیر بودن پارادایم­ها، از تبیینِ پیشرفت در انقلاب­های علمی ناتوان است. درمقابل، بسکار با توصیفِ لایه­مند بودن جهان، علم را فرایندی مداوم و پیوسته می­پندارد که با هدفِ دستیابی به مکانیزم­ها و ساختارهای علّی، به کشف و توصیفِ لایه­های جدید و عمیق­ می­پردازد که پایانی برای آن قابل­تصوّر نیست. او پیشرفت را بر همین مبنا تبیین کرده و معتقد است علم، در حرکت به سمتِ لایه­های زیرین، هم امکانِ پیشرفت دارد و هم تغییر. در این مقاله ضمنِ شرح نظریه پیشرفت کوهن و بسکار، به بررسی جنبه­های معرفت­شناختی و هستی­شناختی این دو دیدگاه پرداخته شده تا عدمِ توانایی کوهن در تبیین پیشرفت در انقلاب را در پرتو آراء بسکار، بررسی کنیم.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Scientific Revolutions and Progress: reflections on Kuhn's and Bhaskar's philosophy of science

نویسندگان [English]

  • Maryam Poostforush 1
  • Mostafa Taqavi 2

1 Master Student, Philosophy of Science Department, Sharif University of Technology, Tehran, Iran

2 Assistant Professor, philosophy of science Department, Sharif University of Technology, Tehran, Iran

چکیده [English]

Scientificprogress is one of the topics that has always been considered in the philosophy of science and various accounts have been presented as regards the occurrence of progress.One of the most important challenges in progress is the radical changes in scientific theories, i.e. scientific revolutions.Kuhn considers these revolutions to be discontinuities in the history of science. Although he acknowledges progress in the normal science period by referring to the puzzle solving, he fails to explain the progress in scientific revolutions by proposing the incommensurability of paradigms.In contrast, Bhaskar by describing the stratified world, considers science as a continuous process with the aim of achieving causal mechanisms and structures, discovers and describes new and deeper layers. He explains progress on this basis and believes that sciencehas the potentiality of both change and progress. The present essay discusses the progress theories offered by Bhaskar and Kuhn. Also we compare the epistemological and ontological aspects of these perspectives in order to investigate Khun's inability to explain progress during the revolution in the light of Bhaskar's views.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Roy Bhaskar
  • Thomas Kuhn
  • scientific progress
  • scientific revolution
-       Archer, M.; Bhaskar, R.; Collier, A.; Lawson, T. & Norrie, A. (Eds.) (2013) Critical realism: Essential readings, Routledge.
-       Baert, P. (2005) Philosophy of the social sciences: Towards pragmatism, Polity.
-       Benton, T. & Craib, I. (2010) Philosophy of social science: The philosophical foundations of social thought, Macmillan International Higher Education.
-       Bhaskar, R. (2008) A Realist Theory of Science, Routledge.
-       Bird, A. (2007) “What is scientific progress?”, Noûs41(1), 64-89.
-       Chalmers, A. F. (1990) Science and its fabrication, University of Minnesota Press.
-       Chalmers, A. F. (2013) What is this thing called science?, Hackett Publishing.
-       Clarke, S. (2010) “Transcendental realisms in the philosophy of science: on Bhaskar and Cartwright”, Synthese173(3), 299-315.
-       Damböck, C. (2014) “Kuhn’s notion of scientific progress: “Reduction” between incommensurable theories in a rigid structuralist framework”, Synthese191(10), 2195-2213.
-       Dellsén, F. (2018) “Scientific progress: Four accounts”, Philosophy Compass13(11), e12525.
-       Duindam, G. (2018) “Why critical realists ought to be transcendental idealists”, Journal of Critical Realism17(3), 297-307.
-       Fleetwood, S. (2011) “Powers and tendencies revisited”, Journal of Critical Realism10(1), 80-99.
-       Fleetwood, S. (2017) “The critical realist conception of open and closed systems”, Journal of economic methodology24(1), 41-68.
-       Hibberd, F. J. (2010) “Situational realism, critical realism, causation and the charge of positivism”, History of the Human Sciences23(4), 37-51.
-       Hoyningen-Huene, P. (1990) “Kuhn's conception of incommensurability”, Studies in History and Philosophy of Science Part A21(3), 481-492.
-       Kuhn, T. S. (1970) the Structure of Scientific Revolutions, 2nd ed., University of Chicago Press.
-       Losee, J. (2004) Theories of scientific progress: An introduction, Routledge.
-       Niiniluoto, I. (2017) “Optimistic realism about scientific progress”, Synthese194(9), 3291-3309.
-       Orman, T. F. (2016) “Paradigm” as a central concept in Thomas Kuhn’s thought”, International Journal of Humanities and Social Science6(10), 47-52.
-       Park, S. (2018) “Can Kuhn’s taxonomic incommensurability be an image of science?” The Kuhnian image of science: time for a decisive transformation, 61-74.
-       Politi, V. (2019) “Specialization and The Incommensurability Among Scientific Specialties”, Journal for General Philosophy of Science50(1), 129-144.
-       Prelević, D. (2019) “Kuhn’s Incommensurability Thesis: Good Examples Still to Be Found”, Filozofia Nauki27(4 (108)), 61-77.
-       Roselli, A. (2018) “Realists Waiting for Godot? The Verisimilitudinarian and the Cumulative Approach to Scientific Progress”, Erkenntnis, 1-14.
-       Shan, Y. (2019) “A New Functional Approach to Scientific Progress”, Philosophy of Science86(4), 739-758.
-       Shan, Y. (2020) “Kuhn’s “wrong turning” and legacy today”, Synthese197(1), 381-406.
-       Yucel, R. (2018) “Scientists’ Ontological and Epistemological Views about Science from the Perspective of Critical Realism”, Science & Education27(5-6), 407-433.
CAPTCHA Image