فیشته و قوام یافتنِ اجتماعیِ سوژه

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه علم، دانشگاه صنعتی شریف، تهران. ایران

10.22034/jpiut.2021.40769.2618

چکیده

در مرکز آنچه امروز «فلسفه قاره‌ای» خوانده می‌شود، تزی است که می‌توان آن را «تز اجتماعی بودن سوژه» نامید. مطابق این تز، سوژه ضرورتاً به صورت اجتماعی تقویم می‌یابد. به عبارت دیگر، چنین نیست که در ابتدا افراد یا سوژه‌های تک و جداافتاده‌ای وجود داشته باشند و سپس وارد رابطه با دیگر سوژه‌ها رابطه برقرار کنند، بلکه سوژه‌ها از همان ابتدا با رابطه با یکدیگر شکل می‌گیرند. می‌توان گفت اولین کسی که به صورت نظام‌مند برای این تز استدلال آورده، یوهان گوتلیب فیشته است. در این مقاله استدلال فیشته را آن‌گونه که در کتاب بنیاد حق طبیعی (۱۷۹۶) او آمده است، باز سازی می‌کنم. ایده اصلی در این بازسازی، آن است که طبق نظر فیشته، سوژه تنها در صورتی می‌تواند خود را مولف حقیقیِ کنش خود بداند که فرض کند سوژه‌های دیگری وجود دارند که می‌توانند انجام این کنش را به او نسبت دهند. به بیان دیگر، نزد فیشته، فعالیت اِسناد به خود که مقوم سوژه است، تنها با شرط فرضِ وجود سوژه‌های دیگر ممکن است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Social Constitution of Self for Fichte

نویسنده [English]

  • Arash Abazari
Assistant Professor, philosophy of science, Sharif University of Technology, Tehran. İran
چکیده [English]

What I call in this paper “the sociality of subjectivity thesis” lies at the very center of what is now called “Continental philosophy”. According to this thesis, the subject is necessarily socially constituted. In other words, it is not the case that there are first some isolated subjects, who then get into relation with each other; rather, the subjects from the beginning are formed through their interrelation. The first philosopher who systematically argued for this thesis is Johann Gottlieb Fichte. In this paper, I reconstruct Fichte’s argument, as it appears in his 1796 Foundations of Natural Right. The central idea of this reconstruction is the following: for Fichte, the subject can regard herself as the genuine author of her actions, only when she presupposes that there are other subjects who can ascribe those actions to her. That is, the activity of self-ascription, which constitutes the subject, is only possible with the presupposition that there are other subjects.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fichte
  • Foundations of Natural Right
  • Sociality of Subjectivity
  • transcendental argument
  • action
  • deed
  • Summons
  • Recognition
-   Allison, Henry E. (2004) Kant's Transcendental Idealism, Revised and Enlarged Edition. New Haven: Yale University Press.
-   Bernstein J. M. (2010) “Recognition and Embodiment: Fichte’s Materialism”, in The Philosophy of Recognition: Historical and Contemporary Perspectives. Ed. Schmidt am Busch, Hans-Christoph, and Christopher F. Zurn, Lanham: Lexington Books.
-   Bird, Graham (2006) The Revolutionary Kant: A Commentary on the “Critique of Pure Reason”. Chicago: Open Court.
-   Brandom, Robert (2019) A Spirit of Trust: A Reading of Hegel's Phenomenology, Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.
-   Darwall, Stephen (2009) The Second-Person Standpoint: Morality, Respect, and Accountability. Cambridge: Harvard University Press.
-   Darwall, Stephen. (2005) "Fichte and the Second-Person Standpoint". Deutscher Idealismus und die gegenwärtige analytische Philosophie / German Idealism and Contemporary Analytic Philosophy, Berlin, New York: De Gruyter, pp. 91-113
-   Fichte Johann Gottlieb (1971) "Grundlage der gesammten Wissenschaftslehre (GWL)", in Fichte Werke, Band I, Berlin, de Gruyter.
-   Fichte Johann Gottlieb (1992) Wissenschaftslehre nova methodo (WLnm), trans. Daniel Breazeale, Ithaca: Cornell University Press.
-   Fichte Johann Gottlieb (2000) Foundations of Natural Right, ed. Frederick Neuhouser, Cambridge: Cambridge University Press.
-   Fichte Johann Gottlieb (2019) Grundlage des Naturrechts, trans. Masoud Hosseini, Tehran: Goghnoos. (in persian)
-   Fichte, Johann Gottlieb (1971) “Grundlage des Naturrechts nach Principien der Wissenschaftslehre 1796“, in Fichtes Werke, Band III, Berlin: de Gruyter.
-   Förster, Eckart (2017) Twenty-five Years of Philosophy: A Systematic Reconstruction. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.
-   Hegel, G. W. F. (1991) Elements of the Philosophy of Right, ed. Allen Wood, Cambridge: Cambridge University Press.
-   Honneth, Axel (2001) “Die transzendentale Notwendigkeit von Intersubjektivität (Zweiter Lehrsatz: § 3), in Grundlage des Naturrechts: Klassiker Auslegen, hsgbn. Jean-Christophe Merle, Berlin: Akademie Verlag.
-   James, William (1890) The Principles of Psychology. 2 vols. New York: Henry Holt.
-   Kant, Immanuel (1974) Kritik der praktischen Vernunft, Frankfurt am Main: Suhrkamp.
-   Kant, Immanuel (1974) Kritik der reinen Vernunft, Frankfurt am Main: Suhrkamp.
-   Kant, Immanuel (1983) Kritik der reinen Vernunft, trans. Mirshamsedin Adib-Soltani, second edition Tehran: Amirkabir. (in persian)
-   Kosch Michelle (2020) Fichte’s Ethics, Oxford: Oxford University Press.
-   Nance, Michael (2015) “Recognition, Freedom and the Self in Fichte’s Foundations of Natural Right”, European Journal of Philosophy, 23: 608-632.
-   Neuhouser, Frederick (1990) Fichte’s Theory of Subjectivity, Cambridge: Cambridge University Press.
-   Pinkard, Terry (2012) Hegel’s Naturalism: Mind, Nature, and the Final Ends of Life, Oxford: Oxford University Press.
-   Pippin Robert (1989) Hegel’s Idealism: The Satisfactions of Self-Consciousness, Cambridge: Cambridge University Press.
-   Pippin, Robert (2011) Hegel on Self-Consciousness: Desire and Death in the Phenomenology of Spirit. Princeton: Princeton University Press.
-   Pippin, Robert B. (2010) Hegel’s Practical Philosophy: Rational Agency as Ethical Life. Cambridge, UK: Cambridge University Press.

-   Quante, Michael (1993) Hegels Begriff der Handlung. Stuttgart: Frommann-Holzboog.

-   Stern, Robert A. (2019) “Transcendental Arguments”, The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Summer 2019 Edition), Edward N. Zalta (ed.), URL= <https://plato.stanford.edu/archives/sum2019/entries/transcendental-arguments/>.
-   Strawson, Peter (1959) Individuals: An essay in descriptive metaphysics, London: Methuen.
-   Strawson, Peter (1966) The bounds of sense: An essay on Kant’s ‘Critique of pure reason’, London: Methuen. 
-   Stroud, Barry (1968) “Transcendental arguments,” Journal of Philosophy, 65: 241–56.
-   Wildt, Andreas (1982) Autonomie und Anerkennung: Hegels Moralitätskritik im Lichte seiner Fichte-Rezeption. Stuttgart: Klett-Cotta.
-   Williams, Robert R. (2000) Hegel’s Ethics of Recognition. Berkeley: University of California Press.
-   Wood, Allen W. (2014) “Fichte’s Intersubjective I”, in: The Free Development of Each: Studies on Freedom, Right, and Ethics in Classical German Philosophy.
-   Wood, Allen W. (2014) The Free Development of Each: Studies on Freedom, Right, and Ethics in Classical German Philosophy.
-   Wood, Allen W. (2016) Fichte’s Ethical Thought. Oxford: Oxford University Press.
CAPTCHA Image