The Quarterly Journal of Philosophical Investigations

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسنده

دکترای فلسفه، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران. ایران

10.22034/jpiut.2021.46234.2843

چکیده

هلموت پلسنر، درکنار ماکس شلر و آرنولد گلن، از بنیان‌گذاران جریان انسان‌شناسی فلسفی جدید شمرده می‌شود. اما از میان از نظریات انسان‌شناسی جدید، در دهه‌های اخیر شاید هیچ‌یک به اندازه‌ی نظریه‌ی پلسنر دوباره در مرکز توجه قرار نگرفته باشد، هم در حیطه‌ی انسان‌شناسی فلسفی و هم درمیان دانشمندان حوزه‌ی علم و فناوری. دلیل وقوع این «رنسانس پلسنر» معلوم خواهد شد، اگر جایگاه خاص و ممتاز انسان‌شناسی او هم در میان پارادایم‌های تبیینی معاصر، به‌طور کلی، و هم در میان نظریات انسان‌شناسی فلسفی جدید، به‌طور خاص، مشخص گردد. بدین منظور، مساهمت فلسفی خاص پلسنر در سه سطح می‌تواند روشن گردد: آ) به‌منزله‌ی یک پارادایم تبیینی طبیعت‌انگارانه‌ی نافروکاستی، همجون راه سومی در میانه‌ی داروینی‌اندیشی جدید، برساخت‌انگاری فرهنگی-اجتماعی-تاریخی، و تعالی‌انگاری خام. ب) به‌منزله‌ی تبیینی پدیده‌شناختی-هرمنوتیکی از حیات زیست‌شناختی، به‌طور کلی. پ) به‌منزله‌ی یک انسان‌شناسی فلسفی تبدلی برپایه‌ی زیست‌شناسی، به‌طور خاص. تمرکز این نوشتار، بر مساهمت ویژه‌ی پلسنر است در فلسفه‌ی زیست‌شناسی، به‌سبب نظریه‌ی پدیده‌شناختی-هرمنوتیکی خاص او در مورد حیات زیست‌شناختی، و به‌خصوص از آن جهت که اساس و نقطه‌ی عزیمت انسان‌شناسی فلسفی تبدلی وی را تشکیل می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Helmuth Plessner; a Philosophical Anthropology of Biological Provenance

نویسنده [English]

  • Ehsan Karimi Torshizi

PhD in Philosophy, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Helmuth Plessner, beside Max Scheler and Arnold Gehlen, is known as one of the great founders of new philosophical anthropology movement. From among new anthropological theories, however, perhaps none has recently come to the center of attention and begun to flourish more than Plessner’s, not only in the field of philosophical anthropology, but also in science and technology. The ground for such a so-called “Plessner Renaissance” shall be immediately known in this article, once the special place Plessner’s theory occupies in both the prominent contemporary explanatory paradigms, in general, and philosophical-anthropological theories, in particular, is specified. In doing so, Plessner’s philosophical contribution is determined as:
• A non-reductive naturalistic explanatory paradigm as a middle ground between new Darwinism, social-cultural-historical constructivism, and naive transcendentalism.
• A phenomenological-hermeneutical account of the biological life, in general.
• A biological-based transformational philosophical anthropology, in particular.
The focus of the present article is on Plessner’s contribution to the philosophy of biology as well as philosophical anthropology.

کلیدواژه‌ها [English]

  • philosophical anthropology
  • philosophy of biology
  • philosophy of life
  • Darwinism
  • hermeneutical phenomenology
  • Plessner
  • eccentric positionality
CAPTCHA Image