(university of Tabriz)The Quarterly Journal of Philosophical Investigations

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران

10.22034/jpiut.2022.50536.3134

چکیده

در این مقاله سعی داریم نشان دهیم که آشنایی زدایی (Defamiliarization) اساسا رویکردی فلسفی به پدیده ها مخصوصاً در ساحت زبان و ادبیات و شعر است. در این راستا رویکرد ساختارشکنانه دریدا به مثابه تفاوط قرابت بیشتری با مفهوم آشنایی زدایی شکلوفسکی دارد.. اساساً ذهنیت ما امری زبانی است و در این میان شعر تبلور این نوع ذهنیت است. از این رو می توان گفت که ذهنیت در بافت زبانی ساخته می شود و در تفکر پساساختارگرایانی مثل بارت، دلوز، دریدا، لیوتر این ساخته شدن همواره در قالب زبان شکل می گیرد. آنچه بطو خاص در تفاوط(difference) دریدایی و بطو عام در آشنایی زدایی شکلوفسکی در خصوص زبان حائز اهمیت است این است که هرگز نمی توانیم بگوییم کاملاً به معنای یک کلمه یا جمله یا عبارت رسیده ایم و دیگر تمام. معنا هرگز در یک جهان به طور تمام و کمال حضور ندارد؛ لیکن در این نوشتار به هنجارگریزی به مثابه آشنایی زدایی در اشکال مختلف می پردازیم و به یکی از این هنجارگریزی ها یعنی از نوع آوایی بسنده کرده و به مصادیقی از اشعار شاعران معاصر ایران از طیف سنتی و رمانتیک در تایید این نوع هنجارگریزی اشاره می کنیم. شاعران مورد بحث در این مقاله عبارتند از سیمین بهبهانی، ملک‌الشعرای بهار، فریدون مشیری و حمید مصدّق.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Philosophical Approach to Defamiliarization in Contemporary Iranian Poetry

نویسندگان [English]

  • Mehrnaz Esmaili ‌Borojeni 1
  • Omidvar Malmoli 2
  • Seyed Ali Sohrabnejhad 2

1 PhD Candidate, Persian Literature Department, Izeh branch, Islamic Azad University, Iran

2 Assistant professor at Persian Literature Department of Izeh branch, Islamic Azad University, Iran

چکیده [English]

In this article, we try to show that defamiliarization is basically a philosophical approach to phenomena, especially in the field of language, literature and poetry. In this regard, Derrida's deconstructive approach, as a difference, is more closely related to the concept of Shkolovsky unfamiliarity. Basically, our mentality is a matter of language, and in the meantime, poetry is the crystallization of this kind of mentality. Hence, it can be said that mentality is constructed in the context of language, and in the thinking of poststructuralists such as Barthes, Deleuze, Derrida, this construction is always formed in the form of language. What is particularly important about Derrida's difference and, more generally, about Shkolovsky's unfamiliarity with language, is that we can never say that we have reached the full meaning of a word or sentence or phrase, and so on. Meaning is never fully present in a world. However, in this article, we deal with deviations as defamiliarization in various forms, and suffice with one of these abnormalities, namely the phonetic type, and deal with examples of contemporary Iranian poets from the traditional and romantic spectrum in confirmation of this kind of abnormality. . The poets discussed in this article are Simin Behbahani, Malek e Shoaraye Bahar, Fereydoun Moshiri and Hamid Mossadegh.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Defamiliarization
  • anomaly
  • Derrida's difference
  • Contemporary poetry
  • دریدا، ژاک (1381) مواضع، ترجمه پیام یزدانجو، تهران: نشر مرکز
  • ملکی، ناصر؛ ایرانی، محمد (1395) «کارکرد نظریة ««تفاوط»» دریدا به مثابه عنصری پسانوگرا در سروده های جان کیتس» مجله پژوهش ادبیات معاصر جهان، دوره 21 شماره 1: 135-151 https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=466645
  • ضیمران، محمد (1386) ژاک دریدا و متافیزیک حضور، تهران: هرمس
  • نوریس، کریستوفر (1385) شالودهشکنی، ترجمه پیام یزدانجو، تهران: نشر مرکز
  • بهار، محمدتقی (1380) دیوان اشعار، تهران: انتشارات توس.
  • بهبهانی، سیمین (1381) مجموعه اشعار. چاپ پنجم. تهران: نگاه
  • مصدّق، حمید (1386) مجموعه‌‌‌ اشعار، تهران: نگاه.
  • مشیری، فریدون (1380) مجموعه اشعار (ج1 و 2)، تهران: نشر چشمه.
  • شفیعی کدکنی، محمدرضا (1387) موسیقی شعر، تهران: آگه.
  • صفوی، کورش (1383) از زبان‌شناسی به ادبیات، جلد اول، تهران: چشمه.
  • Eysteinsson, Ástráður & Liska, Vivian(edi) (2007) Modernism, Volume 1, Vol. 21 of Comparative history of literatures in European languages Editors, Publisher John Benjamins Publishing.
  • Wortham, Simon Morgan (2010) The Derrida dictionary (Continuum International Publishing Group)
CAPTCHA Image