Journal of Philosophical Investigations

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی


دانشگاه سوربن جدید - پاریس 3، تاریخچه نظریه‌های زبانی ((HTL، فرانسه


مقالة حاضر نقدی است بر خوانش صفایی (۱۴۰۰) از گلوسم‌شناسی یلمزلف به‌مثابه «نقد عقل محض زبانی». صفایی در خوانش انتقادی خود از کتاب تمهیدات، با ارجاع به انگارة شناختی کانت و چند رویکرد دیگر، نظریة زبان یلمزلف را پیشینی، غیرتجربی، محض، عقل‌گرا و متعالی می‌داند. ما، پس از ارائة نکاتی دربارة نسبت تمهیدات با کلیت نظریة زبان و نیز اشاره‌ای به چند مسئله پیرامون ترجمة فارسی اثر، موارد اصلی نقد صفایی را با رجوع به گسترة وسیع‌تری از آثار یلمزلف مورد سنجش قرار می‌دهیم. با اتکا به انگارة معرفت‌شناختی کانتی، به این نتیجه می‌رسیم که معرفت این نظریه، برخلاف خوانش منتقد، «پسینی تحلیلی» است. با بررسی مسئلة «درون‌ماندگاری»، درمی‌یابیم که اطلاق صفات «حلولی» و «متعالی» به این نظریه نادرست است. در مورد «ساختار»، تصریح می‌کنیم که این نظریه «برساختی» است و در آن «ضرورت پیشینی» بر ساختار تحمیل نمی‌شود. در کل، ما نظریة یلمزلف را از حیث روش‌شناسی و معرفت‌شناسی تجربی، پسینی، استنتاجی، خود‌اندیش، برساختی، تجربه‌گرا و درون‌ماندگار توصیف می‌کنیم و نتیجتاً، قراردادن آن در زمرة نظریه‌های «عینیت‌گرا»ی مورد نقد لیکاف را منتفی می‌دانیم. سرانجام، با اشاره به امکان گفتگوی این نظریه با دیگر نظریه‌های زبانی (من‌جمله رویکردهای شناختی)، بر اهمیت امروزی آن در ساحت نظریه‌پردازی زبان تأکید می‌کنیم.



عنوان مقاله [English]

Immanence is Volatile! a critique on reading Hjelmslev’s Theory of Language as “Critique of Pure Linguistic Reason”

نویسنده [English]

  • Mohammad Amin Shakeri

Université Sorbonne Nouvelle - Paris 3, Histoire des théories linguistiques (HTL) France

چکیده [English]

In his critical reading of the book Prolegomena to a Theory of Language, Safaie (2021), referring to a Kantian epistemology and several other approaches, considers Hjelmslev’s theory of language a priori, non-empirical, pure, rationalist, and transcendent. In our study, after presenting the relationship between the Prolegomena and the theory of language as a whole, as well as pointing out some issues regarding the Persian translation of this book, we assess the main problems raised in Safaie's critique by referring to a wider range of Hjelmslev’s works. Looking from a Kantian viewpoint, we conclude that the knowledge and propositions provided in this theory, are “analytical a posteriori”. Examining the problem of “immanence”, we find that “Holuli” (“entering from outside”) and “transcendent” cannot be attributed to Glossematics. Under the issue of “structure”, we state that this theory is “constructive” and that no “a priori necessity” is imposed on the structure. In general, we describe Hjelmslev’s theory of language in terms of methodology and epistemology as empirical, a posteriori, reflexive, deductive, constructivist, and immanent, and therefore we don’t agree with the idea of putting this theory among "objectivist" theories criticized by Lakoff. Finally, by pointing to the possibility of dialogues with other linguistic theories (including cognitive approaches), we underline the potential importance of Glossematics in the field of language theorization today.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hjelmslev
  • Glossematics
  • Structure
  • Kant
  • Analytical a posteriori
  • Immanence
Agamben, G. (1999). Potentialities: Collected Essays in Philosophy. Stanford University Press.
Aldrich, V. C. (1968). Analytic “a posteriori” propositions. Analysis, 28(6), 200. Springer.
Benardete, J. A. (1958). The analytic a posteriori and the foundations of metaphysics. Journal of Philosophy, 55(12), 503–514.
Cigana, L. (2013). Some cognitive issues of Hjelmslev’s Principes de Grammaire Générale in a saussurean perspective. In: 19ème Congrès International des Linguistes.
Deleuze, G., & Guattari, F. (1991). Qu’est-ce que la philosophie? Editions de Minuit.
Derrida, J. (1967a [1966]). Structure, signe et jeu dans le discours des sciences humaines. In L’écriture Et la Différence, pp. 409-428. Éditions du Seuil.
Derrida, J. (1967b). De la Grammatologie. Editions de Minuit.
Goldstick, D. (1972). Analytic a posteriori truth? Philosophy and Phenomenological Research, 32(4), 531–534.
Hjelmslev, L. (1943), Omkring sprogteoriens grundlæggelse. Bianco Lunos bogtrykkeri.
Hjelmslev, L. (1954). La stratification du langage. Word, 10(2–3), 163–188.
Hjelmslev, L. (1970 [1963/1943]). Language: An Introduction. Translated by F. Whitfield, University of Wisconsin Press.
Hjelmslev, L. (1971 [1939]). La structure morphologique. In : Essais lingistique I, pp. 113–138.
Hjelmslev, L. (1971 [1942]). Langue et parole. In : Essais Linguistiques I, pp. 77–89.
Hjelmslev, L. (1971 [1948]). Structural analysis of language. In : Essais Linguistiques I, pp. 35–43.
Hjelmslev, L. (1973 [1941]). A causerie on linguistic theory. In : Essais Linguistiques II, pp. 101–117.
Hjelmslev, L. (1973 [1947]). The Basic Structure of Language. In : Essais Linguistiques II, pp. 119–153.
Hjelmslev, L. (1975 [1943-4]). Résumé of a theory of language. Edited & Translated by F. J. Whitfield, University of Wisconsin Press.
Hjelmslev, L. (2018) [1961]. Prolegomena to a Theory of Language. Translated by M. A. Shakeri. Khârazmi. (In Persian)
Hjelmslev, L. (2019) [1961]. Prolegomena to a Theory of Language. Translated by K. Safavi, Elmi Publication. (in Persian)
Hume, D. (2003 [1739]). A Treatise of Human Nature. Massachusetts: Courier Corporation.
Kant, I. (1998 [1781]), Critique of Pure Reason. Translated by P. Guyer, A. W. Wood. Cambridge University Press.
Kant, I. (2004 [1783]). Prolegomena to Any Future Metaphysics: That Will Be Able to Come Forward as Science. Translated by G. Hatfield, Cambridge University Press.
Lakoff, G. (1987). Women, Fire and Dangerous Thing: What Catergories Reveal about the Mind. University of Chicago Press.
Palmquist, S. (1987). A Priori Knowledge in Perspective: Naming, Necessity and the Analytic a Posteriori. The Review of Metaphysics, 41(2), 255–282.
Palmquist, S. R. (2012). Analytic Aposteriority and its Relevance to Twentieth Century Philosophy. Studia Humana, 1, 3-16.
Safaie-Qalati, M. (2021). A Critique of Pure Linguistic Reason: Kantian Remarks on “Prolegomena to a Theory of Language”. Critical Studies in Texts and Programs of Human Sciences 21(1), 203-225. (In Persian)
Seuren, P. A. M. (2015). Schools of Western Modern Linguistics. Edited and translated by A. M. Haghshenas. Hermes. (In Persian)
Shakeri, M. (2016). A contribution to epistemology: Immanency in Saussure and Hjelmslev. In : Le Cours de Linguistique Générale, 1916-2016. Le devenir.
Shakeri, M. (2018). Translator’s Introduction, in Hjelmslev, L. Prolegomena to a Theory of Language. Khârazmi. Tehran. (pp. 7-33). (In Persian)
Shakeri, M. (2020). Aster’s New Translation: Critique of Safavi’s Persian Translation of Hjelmslev’s Prolegomena, Farhang-e Emruz, 28, 62-73. (In Persian)
Shakeri, M. (2021). Logic, Prelogic or Sublogic: A Study on the Basis of Analysis. Journal of Philosophical Investigations, 14(33), 189-208. 10.22034/jpiut.2020.40023.2568. (In Persian and English)
Spinoza, B. de. (2001 [1677]). Ethics. Wordsworth Editions.