Journal of Philosophical Investigations
دوره 17 (1402)
شماره 45 مقالات
شماره 45 زمستان 1402
شماره 44 مقالات
شماره 44 (پاییز 1402)
شماره 43 مقالات
سال ،17 شماره 43، تابستان 1402
شماره 42 مقالات
شماره 42 بهار 1402 (ویژه نامه عقلانیت نقاد )
دوره 16 (1401)
دوره 15 (1400)
دوره 14 (1399)
دوره 13 (1398)
دوره 12 (1397)
دوره 11 (1396)
دوره 10 (1395)
دوره 9 (1394)
دوره 8 (1393)
دوره 7 (1392)
دوره 6 (1391)
دوره 5 (1390)
دوره 4 (1389)
دوره 3 (1388)
دوره 2 (1387)
دوره 1 (1386)
مقاله علمی- پژوهشی
بررسی رگه‌های کانتی در تفکر ویتگنشتاین اول و دوم
بررسی رگه‌های کانتی در تفکر ویتگنشتاین اول و دوم

پردیس بقالی؛ محمدرضا عبدالله نژاد

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 1-19

https://doi.org/10.22034/jpiut.2023.55406.3476

چکیده
  علی‌رغم فعالیت فلسفی ویتگنشتاین در بریتانیا و تعلق فکری وی به فلسفه­ تحلیلی، عناصر غیرتحلیلی نیز در افکار وی وجود دارد که این عناصر ریشه در تفکر آلمانی، به ویژه فلسفه انتقادی کانت دارد. پس می­توان ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
مطالعه قیاس ارسطویی با نگاهی به رویکردهای استلزامی و استنتاجی
مطالعه قیاس ارسطویی با نگاهی به رویکردهای استلزامی و استنتاجی

حمیده بهمن پور؛ مرتضی حاج حسینی؛ غلامرضا زکیانی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 20-46

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.50808.3153

چکیده
  منطق ارسطو، قدیمی‌ترین ساختار نظام‌مند استدلالی، همواره در کانون توجه بوده است. پیرامون قیاس و رابطه فی‌مابین مقدمات و نتیجه بیش از سایر موضوعات در طول قرن‌ها بحث و جدل شکل گرفته است. در قرن بیستم پس ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
تحلیلِ روایتِ تاریخی_هگلیِ دانتو از استحالۀ شیء روزمره به اثر هنری
تحلیلِ روایتِ تاریخی_هگلیِ دانتو از استحالۀ شیء روزمره به اثر هنری

فرید رهنما؛ امیر نصری

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 47-65

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.50535.3133

چکیده
  آرتور دانتو (2013-1924) فیلسوفِ معاصر، برای دستیابی به تعریفِ هنر، ضمن ردِّ دیدگاههای پیشین و مخالفتِ صریح با ذات‌گراییِ مفهومِ هنر، با نگاهِ کاملاً متفاوتی، درصددِ تبیینِ رویکردی جدید در مواجهه با آثار ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
درون‌ماندگاری فرّار است! نقدی بر خوانش نظریة زبان یلمزلف به‌مثابه «نقد عقل محض زبانی»
درون‌ماندگاری فرّار است! نقدی بر خوانش نظریة زبان یلمزلف به‌مثابه «نقد عقل محض زبانی»

محمد امین شاکری

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 66-88

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.50430.3138

چکیده
  مقالة حاضر نقدی است بر خوانش صفایی (۱۴۰۰) از گلوسم‌شناسی یلمزلف به‌مثابه «نقد عقل محض زبانی». صفایی در خوانش انتقادی خود از کتاب تمهیدات، با ارجاع به انگارة شناختی کانت و چند رویکرد دیگر، نظریة ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
فروکاهش‌گرایی یا نوخاسته‌گرایی؟
فروکاهش‌گرایی یا نوخاسته‌گرایی؟

احمد عبادی؛ محمدمهدی عموسلطانی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 89-111

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.49598.3093

چکیده
  هدف علم، تبیین واقعیت و جهان است و هدف فلسفه نیز هستی‌شناسی. دیدگاه‌های فلسفی بر نظریات علمی و نظریات علمی بر نحوه جهان‌بینی و هستی‌شناسی تأثیر مستقیم داشته است. از اوایل قرن بیستم هیمنۀ جریان علمیِ ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
نظام اخلاقی سقراط-افلاطون و نقد اخلاق سوفیستی در یونان دورۀ کلاسیک
نظام اخلاقی سقراط-افلاطون و نقد اخلاق سوفیستی در یونان دورۀ کلاسیک

علیرضا شفیعیون؛ حسین کلباسی اشتری

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 112-131

https://doi.org/10.22034/jpiut.2021.47877.2962

چکیده
  یونانیان به‌دنبال کسب تمامی فضایل فردی و جمعی و در نهایت نیل به نیک‌بختی بودند. در تعالیم سنتی ایشان تنها فضیلت‌های اسطوره‌ای ارزشمند شمرده می‌شد. اما ایشان به‌تدریج دریافتند که خدایان بدون دلایل ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
اثرپذیری کیرکگور از کانت در معرفت‌شناسی
اثرپذیری کیرکگور از کانت در معرفت‌شناسی

سروش صابری؛ علی کرباسی‌ زاده اصفهانی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 132-152

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.51079.3170

چکیده
  میان کانت و کیرکگور در حوزه‌های گوناگون شناخت، اخلاق، ایمان و هنر می‌توان مطالعه‌ای مقایسه‌‌ای انجام داد. در این مقاله به مقایسه‌ی آرای این دو فیلسوف در مبحث معرفت‌شناسی می‌پردازیم. بنیاد اساسی ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
گذار از رویکرد کارکردگرا در فلسفه ذهن به رویکرد بدن‌مند
گذار از رویکرد کارکردگرا در فلسفه ذهن به رویکرد بدن‌مند

توحید هادی نژاد؛ مهدی بهنیافر

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 153-175

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.49508.3084

چکیده
  رویکرد «کارکردگرا» رویکردی معیار در دهه‎های اخیر در فلسفة ذهن و علوم ‎شناختی است که با الهام از علوم کامپیوتر و در مقابل انتقادهای وارد بر نظریات پیشین شکل گرفت و مغز را سامانه پردازشگری می‌داند ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
بررسی تحلیلی ایده بیلدونگ هردر و استنتاج مؤلفه‌های مفهومی تربیت بر پایه‌ آن
بررسی تحلیلی ایده بیلدونگ هردر و استنتاج مؤلفه‌های مفهومی تربیت بر پایه‌ آن

مسعود پیروتی اقدم؛ سید جلال هاشمی؛ سید منصور مرعشی؛ مسعود صفایی مقدم

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 176-198

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.54253.3413

چکیده
  هدف اصلی این پژوهش بررسی تحلیلی مفهوم بیلدونگ مورد نظر هردر می‌باشد که با مبنا قراردادن آن بتوان برای نظام تعلیم و تربیت مؤلفه‌های مفهومی نوینی ارائه داد. هردر با عنایت به تاریخ و فرهنگ غایتی را برای ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
ساختارشکنی تعلیم و تربیت دینی در عصر پست‌مدرن
ساختارشکنی تعلیم و تربیت دینی در عصر پست‌مدرن

ندا محجل؛ محمد اصغری

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 199-210

https://doi.org/10.22034/jpiut.2023.57665.3577

چکیده
  در این مقاله سعی داریم نشان دهیم که در عصر پست­مدرن با به زیر سوال رفتن مبانی هستی­شناختی الهیات و نفی مطلق­انگاری و استقبال از کثرت­گرایی و نسبی­انگاری، تعلیم و تربیت دینی در چارچوبی ضدواقع ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
نگاهی به رویکردهای اخیر در معرفت‌شناسیِ فضیلتِ اعتمادگرا
نگاهی به رویکردهای اخیر در معرفت‌شناسیِ فضیلتِ اعتمادگرا

محمدحسین محمدعلی خلج

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 211-234

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.52233.3260

چکیده
  در این مقاله ابتدا منطقِ حاکم بر برخی از مهم‌ترین تحولات در شاخۀ اعتمادگرا از معرفت‌شناسیِ فضیلت به تصویر درمی‌آید. برای تحققِ این هدف در بخش 2 تحلیلِ سه‌گانۀ سوزا از معرفت به مثابۀ دستآوردی معرفتی ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
خوانش فارابی از اوسیای ارسطو
خوانش فارابی از اوسیای ارسطو

حمید خسروانی؛ حمید رضا محبوبی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 235-255

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.46749.2882

چکیده
  فارابی در ده اثر خود از جوهر و مشتقات آن به صورت پراکنده سخن گفته است. در این آثار، پی­در­پی به نقل­قول­هایی از ارسطو و تفسیر فارابی از آن نقل­قول­ها برخورد می­کنیم. فارابی انتخاب لفظ جوهر ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
درهم تنیدگی فلسفه سیاسی دولت و مبانی فکری اقتصاد لیبرال در آراء آدام اسمیت
درهم تنیدگی فلسفه سیاسی دولت و مبانی فکری اقتصاد لیبرال در آراء آدام اسمیت

آیت مولائی؛ فرشید بنده علی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 256-276

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.50449.3125

چکیده
  بحث­هایی که امروزه تحت عنوان نظریه­های اقتصاد کلاسیک و نظام لیبرال میراث­دار آن مطرح می­گردد، بیشتر بر نقش انقلاب صنعتی در شکل­گیری این نظام تاکید دارد، حال آن که به نظر می­رسد؛ برای فهم صحیح ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
پرسش از نسبت سیاست و اخلاق: برقراری گفتگویی مفروض بین هانا آرنت و ایمانوئل لویناس
پرسش از نسبت سیاست و اخلاق: برقراری گفتگویی مفروض بین هانا آرنت و ایمانوئل لویناس

حسین مصباحیان

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 277-298

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.50475.3126

چکیده
  این‌ مقاله تلاش کرده است تا از طریق برقراری گفتگویی مفروض بین هانا آرنت و امانوئل لویناس نشان دهد که جوهر سیاست را باید در فراسوی «سیاست واقعی» و‌ کارگزار آن یعنی دولت جستجو کرد و چون چنین است، ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
تناقض ذاتیِ نظریه‏ معرفت کانت: بررسی نظریه‏ معرفت کانت بر اساس ملاک کانت در تشکیل معرفت
تناقض ذاتیِ نظریه‏ معرفت کانت: بررسی نظریه‏ معرفت کانت بر اساس ملاک کانت در تشکیل معرفت

محمد اصلانی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 299-319

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.50366.3120

چکیده
  کانت در نظریه‏ معرفتش، روشی انحصاری برای حصول«علم» ارائه می‏کند: «علم = اطلاق مقولات بر داده‏ های شهود حسی». محصول اطلاق مقولات بر داده ‏های شهود حسی، قضایای تألیفی پیشینی است؛ قضایایی ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
تقریری تازه از نقد داماسکیوس بر مبدأ متعالیِ نوافلاطونی
تقریری تازه از نقد داماسکیوس بر مبدأ متعالیِ نوافلاطونی

محمد حبیب اللهی؛ احمد عسگری

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 320-337

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.51688.3217

چکیده
  مهمترین مشخصة تفکر نوافلاطونی در نظر گرفتن مبدئی فوق عقل و ورای وجود است؛ مبدئی که مطلقاً ناگفتنی است و هیچ عنوانی شایستهاش نیست و تنها به طریق سلب میتوان راجع به آن سخن گفت؛ اما چنین مبدأ متعالیای، که ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
شهر انسان‌محور در فلسفه مدرن
شهر انسان‌محور در فلسفه مدرن

فرهاد برندک؛ فریدون بابایی اقدم؛ حسن محمودزاده

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 338-363

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.50394.3122

چکیده
  با ظهور آنچه که انقلاب فلسفی خوانده شده ‌است، روشن ‌است که بدون رویه‌ها و مسائل اندیشه­ای لازم، هر علمی صرفاً تداوم جهان پذیرفته‌شده در وضعیت فعلی است، و نقش اصلی خود به عنوان عمل انتقادی را در برابر ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
وهم انگاری و مسئله ذهن
وهم انگاری و مسئله ذهن

سیامک عبدالهی؛ منصور نصیری

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 364-383

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.51469.3202

چکیده
  نظریات فلسفه ذهن در نسبت پاسخ به مسئله­ ذهن، به وهم­انگاری و غیروهم­انگاری تقسیم می­شوند؛ وهم‏انگاری در مورد مسئله­ ذهن قائل به وهمی بودن هر آن چیزی است که نفس خوانده می­شود و به لحاظ مسئله­ ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
جزئی و کلی در آثار ارسطو
جزئی و کلی در آثار ارسطو

امیرحسین ساکت

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 384-399

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.52162.3259

چکیده
  دو اصطلاح καθόλου و καθ’ ἕκαστον نخستین بار در آثار ارسطو به معنای کلی و جزئی مطرح شده است. افلاطون غالباً اصطلاح ὅλον را به کار می‌برد که به معنای ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
بررسی جایگاه و شرایط گفتگوی بین ‌ادیان
بررسی جایگاه و شرایط گفتگوی بین ‌ادیان

پگاه جمشیدی؛ قدرت اله قربانی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 400-417

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.54583.3434

چکیده
  فرض کنید دینِ متعالی به عنوان حقیقتی شامل کل زندگی هر انسانی تقریر شود، در این صورت شایسته است که ما فراتر از یک الهیات تطبیقی وابسته به گفتگو، جهت اعتبار بخشی به وجود خود به موضوع کلی گفتگو بین ‌ادیان ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
حواس چشایی و بویایی از دیدگاه حکمت متعالیه و علوم اعصاب
حواس چشایی و بویایی از دیدگاه حکمت متعالیه و علوم اعصاب

زهره سلحشور سفیدسنگی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 418-435

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.46826.2886

چکیده
  حس چشایی و بویایی از حواسی است که مورد توجه فیلسوفان اسلامی مانند ملاصدرا و دانشمندان علوم اعصاب بوده است. در فلسفه و علوم اعصاب چشایی و بویایی وسیله­ای برای درک بوها و مزه­ها است. در مورد چگونگی درک ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
تخیل تولیدی در نقاشی از نگاه ریکور
تخیل تولیدی در نقاشی از نگاه ریکور

محمد صادق قیصری؛ امیر مازیار

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 436-451

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.49320.3072

چکیده
  مطالعۀ تخیل همواره در حوزۀ هنر و زیبایی‌شناسی دارای اهمیت خاصی بوده و این امر در نظام فلسفی ریکور نقشی محوری ایفا می‌کند که مطالعۀ مجزای این بخش از فلسفۀ او کمتر مورد توجه قرار گرفته است. ریکور با ارائۀ ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
نقد و بررسی روش نگرش فرمالیستی به هنر
نقد و بررسی روش نگرش فرمالیستی به هنر

شیدا نصیری؛ مرضیه پیراوی ونک

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 452-467

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.48966.3051

چکیده
  هنگامی که ایمانوئل کانت در دقیقه سوم نقد قوه حکم از امر زیبا به مثابه امری که صورت و فرم آن از غایت­مندی بدون غایت برخوردار باشد بحث نمود، راه برای طرح نظریات متعددی در قلمرو هنر گشوده شد. یکی از این نظریات ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
استدلال استقرائی تأییدی سوئینبرن به مثابه بهترین تبیین خداباوری
استدلال استقرائی تأییدی سوئینبرن به مثابه بهترین تبیین خداباوری

عباس یزدانی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 468-488

https://doi.org/10.22034/jpiut.2021.47927.2967

چکیده
  آیا تبیین‌های خداناباورانه می‌توانند جهان و انسان را تبیین کنند؟ آیا استدلال‌های قیاسی خداباورانه می‌توانند تبیین معقولی از جهان ارائه نمایند؟ بسیاری از فیلسوفان دین معاصر براین باورند که استدلال‌های ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
مفهوم‌گرایی الهی، راه‌حلی برای چالش افلاطون‌گرایی و نقد کریگ بر آن
مفهوم‌گرایی الهی، راه‌حلی برای چالش افلاطون‌گرایی و نقد کریگ بر آن

طیبه شاددل؛ حسین اترک

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 489-509

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.49686.3102

چکیده
  مفهوم­گرایی راه­حلی برای حل مشکلی است که افلاطون­گرایی برای خداباوری ایجاد می­کند. این دیدگاه که توسط آلوین پلانتینگا و گِرِگ ولتی، دو فیلسوف معاصر آمریکائی، ارائه شده است، معتقد به واقع­گرایی ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
پاسخی نوتومیستی به مسئله رنج حیوانی: مرور و ارزیابی دیدگاه کایل کلتز
پاسخی نوتومیستی به مسئله رنج حیوانی: مرور و ارزیابی دیدگاه کایل کلتز

مریم صوفی؛ محمد محمدرضایی؛ مجید دهقان

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 510-531

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.49664.3098

چکیده
  رنج حیوانی و مسئله شر به تازگی به عنوان چالشی برای خداباوری، بسیار موردتوجه قرار گرفته است. کلتز با نگرشی نوتومیستی در صدد پاسخگویی به این مسئله است. این مقاله بررسی و ارزیابی دفاعیه کلتز را به عهده دارد. ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
تحلیل و بررسی خلاقیت به مثابه اصل غایی در فلسفۀ وایتهد
تحلیل و بررسی خلاقیت به مثابه اصل غایی در فلسفۀ وایتهد

رستم شامحمدی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 532-552

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.48527.3020

چکیده
  آلفرد نورث وایتهد (1861-1947) بر این باور است که در هر نظام فلسفی یک امر غایی وجود دارد که اساس آن به شمار می­آید. در فلسفۀ ارگانیسم او، که اصالت را به صیرورت و پویش می­دهد، این امر غایی عبارت است از خلاقیت. ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
افلاطون در آستانۀ دورانِ مدرن: پدرانِ افلاطون‌پژوهیِ مدرن از فیچینوُ تا ماربورگی‌ها
افلاطون در آستانۀ دورانِ مدرن: پدرانِ افلاطون‌پژوهیِ مدرن از فیچینوُ تا ماربورگی‌ها

حنیف امین بیدختی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 553-573

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.49067.3066

چکیده
  گرچه افلاطون همواره در تاریخِ فلسفه محترم بوده، روندِ کلّیِ فلسفه تا ابتدای دورانِ مدرن ارسطویی است. حتی نوافلاطونیان نیز، به استثنای فلوطین، کمابیش به شیوه‌ ارسطویی می‌نوشتند و نوشته‌های او را بیش ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
بررسی و تحلیل پدیدارشناسی دین شانتپیه و ارزیابی نقادان آن
بررسی و تحلیل پدیدارشناسی دین شانتپیه و ارزیابی نقادان آن

سوزان انجم روز؛ قربان علمی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 574-595

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.47860.2963

چکیده
  عموم دین‎پژوهان گاهی شانتپیه دلاسوسایه را بنیانگذار پدیدارشناسی دین می‎دانند. این پژوهش نخست به ‎تبیین دیدگاه شانتپیه درباره پدیدارشناسی دین می‎پردازد و ضمن تحلیل پدیدارشناسی دین شانتپیه که ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
بررسی عالم خیال منفصل از منظر پدیدارشناسی هنری کُربن در داستان نوجوان بر اساس داستان سورنا و جلیقة آتش از مسلم ناصری
بررسی عالم خیال منفصل از منظر پدیدارشناسی هنری کُربن در داستان نوجوان بر اساس داستان سورنا و جلیقة آتش از مسلم ناصری

شکوفه دارابی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 596-613

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.52629.3312

چکیده
  هنری کُربن فیلسوف فرانسوی است که پدیدارشناسی هوسرل را با فلسفه اسلامی و به خصوص حکمت شیخ اشراق و ملاصدرا پیوند زد. عالم خیال منفصلی که از این پیوند حاصل شد، دنیای برزخی است که حوادث و رویدادها در آن بین ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
تکوین و تطوّر مفهوم جوهر در فلسفه؛ از افلاطون تا هیوم
تکوین و تطوّر مفهوم جوهر در فلسفه؛ از افلاطون تا هیوم

سید مسعود آذرفام

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 614-633

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.42613.2703

چکیده
  یکی از مفاهیم بنیادین فلسفه که تاریخی به درازای تاریخ فلسفه دارد مفهوم جوهر است. اگرچه این مفهوم در طی قرون متمادی دستخوش تحولات ژرفی شد و لایه‌های مختلفی به خود گرفت، به دلیل پیوند وثیقش با عقل عرفی ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
تبیین معرفت‌شناختی تجربه در اندیشه دکارت
تبیین معرفت‌شناختی تجربه در اندیشه دکارت

سیدمصطفی شهرآیینی؛ مجتبی جلیلی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 634-649

https://doi.org/10.22034/jpiut.2023.56427.3528

چکیده
  چنین می‌نماید که با توجه به مبانی فکری دکارت، به‌سادگی نمی‌توان دربارة امکان تجربه در فلسفة او سخن گفت چراکه او در شاهکار فلسفی‌اش، تأملات در فلسفة اولی، از همان آغاز با طرح شک افراطی بساط عالم حس را ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
این‌باوری و ذات‌باوری؛ این‌همانی یا تمایز
این‌باوری و ذات‌باوری؛ این‌همانی یا تمایز

میثم قائیدوند؛ محمد صادق زاهدی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 650-673

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.51581.3208

چکیده
  ذات‌باوری و این‌باوری نظریه‌‌هایی برای تبیین مسئله فردیت در اشیاء هستند. برخی فیلسوفان این دو مکتب فلسفی را یکی در نظر می‌گیرند و برخی دیگر با این ایده مخالف هستند. در این میان به نظر می‌رسد نمی‌توان ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
مقایسه تطبیقی زمینه‌های فلسفی دو داستان «حی‌بن‌یقظان»‌‌ و «رابینسون کروزو»
مقایسه تطبیقی زمینه‌های فلسفی دو داستان «حی‌بن‌یقظان»‌‌ و «رابینسون کروزو»

معصومه بهاری جویباری؛ علی ستاری؛ مریم بناهان قمی؛ افسانه نراقی زاده

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 674-694

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.51746.3221

چکیده
  هدف این پژوهش، مقایسه زمینه‌های فلسفی موجود در داستان حی‌بن‌یقظان‌‌ و رابینسون کروزو ‌‌می‌باشد. روش پژوهش بصورت توصیفی- تحلیلی با بهره‌گیری از شیوه تحلیل محتوا همراه با رویکرد استقرایی است. در ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
بررسی مفهوم ذهن و جایگاه عقل نزد هیوم در باور به علّیت با رویکرد طبیعت‌‌گرایانه
بررسی مفهوم ذهن و جایگاه عقل نزد هیوم در باور به علّیت با رویکرد طبیعت‌‌گرایانه

لیلا خدامی؛ یوسف شاقول؛ رضا صادقی

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 695-714

https://doi.org/10.22034/jpiut.2022.51013.3162

چکیده
  معمولا در بیان دیدگاه هیوم از علّیت بر ابعاد سلبی و نتایج شکاکانه آن متمرکز می‌شوند. در حالی که طبق تفسیر طبیعت‌گرایانه، دغدغه هیوم تبیین ماهیت انسان و تعیین محدوده فهم بشر است. هدف او این نیست که رابطه ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
گزارشی انتقادی از ترجمه فارسی دو فصل کِندی و فارابی در تاریخ فلسفه اسلامی نصر- لیمن
گزارشی انتقادی از ترجمه فارسی دو فصل کِندی و فارابی در تاریخ فلسفه اسلامی نصر- لیمن

مجید صدرمجلس

دوره 17، شماره 43 ، مرداد 1402، صفحه 715-741

https://doi.org/10.22034/jpiut.2023.57628.3575

چکیده
  کتاب تاریخ فلسفه اسلامی حدود یک ربع قرن پیش از این، با ویرایش دو چهره سرشناس در زمینه فلسفه اسلامی یعنی سید حسین نصر و اولیور لیمن، از سوی انتشارات راتلج (Routledge) منتشر شد. جمعی از پژوهشگران در نگارش اثر ...  بیشتر