Journal of Philosophical Investigations

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی


1 دانشجوی دکتری، فلسفه اخلاق، دانشگاه قم، ایران

2 استاد، گروه فلسفه اخلاق، دانشگاه قم، ایران

3 استاد، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، ایران


یکی از مفاهیم اخلاقیِ مهمی که در سال‌های گذشته ذهن بسیاری از فیلسوفان را به خود مشغول داشته، مفهوم «یقین اخلاقی» است. این معنی که آیا گزاره‌های اخلاقی‌ای وجود دارند که آن چنان یقینی به بار‌آورند که هیچ شک، شبهه و یا استدلال، دلیل و شاهدی یارای هماوردی با آن را نداشته باشد؟ به باور برخی فیلسوفان برای نمونه گزاره‌ «نادرستی کشتن افراد بیگناه» چنین یقین اخلاقی‌ای برای ما به ارمغان می‌آورد. از میان فیلسوفانی که در این قلمرو قلم زده‌اند، می‌توان به دو خوانش اساسی نایجل پلیزنتز و مایکل کوبر اشاره نمود. پلیزنتز یقین اخلاقی را مفهومی مطلق و طبیعی می‌داند که زیربنای داوری‌های اخلاقی ما است و در سوی دیگر، کوبر یقین اخلاقی را مفهومی نسبی دانسته و بر این باور است که یقین‌های ما در جامعه زبانی، فرهنگ و زمان ریشه دارد. در این مقاله تلاش می‌کنیم در پرتو دو خوانش مختلف و مهم، به زوایای گوناگون مفهوم «یقین اخلاقی» و اهمیت کاربست آن بپردازیم.



عنوان مقاله [English]

"Moral Certainty", One Concept, Several Perspectives; Evaluation of Two Relative and Absolute Approaches about "Moral Certainty" Based on Wittgenstein's On Certainty

نویسندگان [English]

  • Mohammad Saeed Abdollahi 1
  • Mohsen Javadi 2
  • Muhammad Legenhausen 3

1 Ph.D. Candidate of Moral Philosophy, University of Qom, Iran

2 Professor, Department of Moral Philosophy, University of Qom, Iran

3 Professor, Imam Khomeini Education and Research Institute, Iran

چکیده [English]

One of the important ethical concepts that has occupied the minds of many philosophers in the past years is the concept of "moral certainty". This means whether there are moral propositions that are so certain that no doubt or argument or evidence can face them. According to some philosophers, for example, the statement "the wrongness of killing innocent people" brings us such moral certainty. Among the philosophers who have written in this field, two basic readings of Nigel Pleasants and Michael Kober can be mentioned. Pleasant considers moral certainty to be an absolute and natural concept that is the basis of our moral judgments, and on the other hand, Kober considers moral certainty to be a relative concept and believes that our certainties are rooted in linguistic society, culture and time. In this article, we try to address the different dimensions of the concept of "moral certainty" and the importance of its application in two different and important readings.

کلیدواژه‌ها [English]

  • relative moral certainty
  • absolute moral certainty
  • pleasant
  • Kober
  • Wittgenstein
Ariso J. M. (2020). Why the Wrongness of Killing Innocents is Not a Universal Moral Certainty. Philosophical Investigations, 45(1), 58-76. http//
Arrington, R. (2002). A Wittgensteinian Approach to Ethical Intuitionism, in Ethical Intuitionism: Re‐ valuations. Edited by PH. Stratton‐Lake, pp.271–89, Clarendon Press.
Brice R. G. (2013). Mistakes and Mental Disturbances: Pleasants, Wittgenstein, and Basic Moral Certainty. Philosophia, 41(2), 477–487. http//
Chappell, S. (ed). (2015). Moral Certainties, in Intuition, Theory, and Anti-TheoryinEthics, 186-209, Oxford University Press.
Greenhouse, L. (1994). High Court Warns about Test for Reasonable Doubt, The New York Times, 65(2), 225-302.
Halbfass, W. (1974). Gewißheit, in Historisches Wörterbuch der Philosophie, Vol. 3, Edited by J. Ritter, pp. 592–594, Schwabe.
Hankins, T. & Silverman, R. (1995). Instruments and the Imagination. Princeton University Press.
Hankins, T. (2006). A ‘Large and Graceful Sinuosity’: John Herschel’s Graphical Method, Isis, 97(4), 605–33.
Hermann J. (2015). On Moral Certainty, Justification and Practice: A Wittgensteinian Perspective. Palgrave Macmillan.
Klein, P. D. (2000). Certainty, in: A Companion to Epistemology, Edited by J. Dancy, & E Sosa, Blackwell.
Kober, M. (1997). On Epistemic and Moral Certainty: A Wittgensteinian Approach, International Journal of Philosophical Studies, 69(5), 365–381.
Laves, S. (2020). Between Realism and Relativism: Moral Certainty as a Third Option. The Philosophical Forum, 51(3), 297–313.
Laves, S. (2021). Why the Wrongness of Killing Innocent, Non-threatening People is a Universal Moral Certainty, Philosophical Investigations, 45(1), 77-90.
Moyal‐Sharrock, D. (2004). Understanding Wittgenstein’s ‌‌‌‌‌‌‌‌On Certainty. Palgrave Macmillan.
Pleasants, N. (2008). Wittgenstein, Ethics and Basic Moral Certainty, Inquiry, 51(3), 241–267.
Pleasants, N. (2009). Wittgenstein and Basic Moral Certainty, Philosophia, 37(4), 669–279.
Pleasants, N. (2017). If Killing Isn’t Wrong, Then Nothing Is: A Naturalistic Defence of Basic Moral Certainty, Ethical Perspectives 22(1), 197–215.
Pritchard, D. (2011). Epistemic Relativism, Epistemic Incommensurability, and Wittgensteinian Epistemology, in A Companion to Relativism, Edited by S. D. Hales, pp. 266–285, Blackwell.
Reed, B. (2011). Certainty, in The Stanford Encyclopedia of Philosophy. Edited by E. N. Zalta, https://plato. stanford. edu/ archives/ win2011/entries/certainty/
Rummens, S. (2013). On the Possibility of a Wittgensteinian Account of Moral Certainty, The Philosophical Forum, 44(2), 125–47.
Shapiro, B. (2014). Beyond Reasonable Doubt: The Neglected Eighteenth‐Century Context, Law and Humanities, 8(1), 19–52.
Wittgenstein, L. (1998). Philosophical Investigation, Blackwell.
Wittgenstein, L. (2008). ‌‌‌‌On Certainty, translated by M. Hosseiny, Hermes. (In Persian)