اعتباریات اجتماعی و سیالیت مؤلفه‌های فلسفه سیاسی

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسنده

استاد گروه فلسفه، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

چکیده

مکاتب مختلف فلسفه سیاسی تلاش دارند تا به پرسش‌های مهمی درباره ماهیت حکومت، انواع حکومت‌های مطلوب، شایستگی حاکمان، ساختارهای حکومت، ملاک‌های مشروعیت، مقبولیت و کارآیی حکومت‌ها، انتظارات مردم از حکومت‌ها، و مناسبات مردم با حکومت‌ها از منظر خود پاسخ گویند. در واقع، نوع پاسخ‌ها به پرسش‌های فوق بستگی تام به نوع جهان‌بینی، انسان‌شناسی، و فلسفه سیاسی‌ای دارد که فیلسوفان از آن تغذیه می‌کنند. این تحقیق تلاش دارد از منظر ادراکات اعتباری به ماهیت این پرسش‌ها و پاسخ‌های آن‌ها بنگرد. اعتباریات اجتماعی شامل همه امور، اصول، افکار، ساختارها، و قوانین اجتماعی اعتباری است که انسان‌ها برقرار می‌سازند و مبتنی بر نوع نیازی که انسان‌ها دارند ساخته شده و فعالیت می‌کنند؛ نه اینکه پیش از نیاز انسان وجود داشته باشند. نظریه اعتباریات اجتماعی نشان می‌دهد که پاسخ‌گویی منطقی به پرسش‌های فوق تحت تأثیر فزاینده متغیرهای مهمی چون زمان، مکان، فرهنگ، سنت، رسوم و عادات، طبقات اجتماعی، ذهنیات مردم، نیازها، و انتظارات آن‌هاست. از آنجا که این متغیرها دچار سیالیت و تغییرپذیری تاریخی و جغرافیایی هستند، در نتیجه پرسش‌های مذکور فلسفه سیاسی نیز پاسخ‌هایی ثابت ندارند؛ بلکه متناسب با تغییرپذیری متغیرهای اعتباریات اجتماعی، نوع پاسخ‌ها به پرسش‌های مذکور نیز دچار سیالیت و نوسان خاص خود می‌شود. با این حال می‌توان به برخی مبانی و اصول ثابت مبتنی بر تجربه تاریخی دست یافت؛ از جمله محوریت دانایی، فضیلت، کارآیی و مهارت، رضایت و مقبولیت مردمی، عدالت، آزادی، قانون، رفاه و امنیت، زیستِ اخلاقی و نظایر آن در تمامی نظریات مربوط به مقولات فلسفه سیاسی. اگرچه ممکن است مصادیق این اصول در جاهای مختلف تفاوت‌هایی با یکدیگر داشته باشند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Social Constructs and the Fluidity of the Components of Political Philosophy

نویسنده [English]

  • Qodratullah Qorbani
Professor of Philosophy Department, Kharazmi University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Various schools of political philosophy seek to answer fundamental questions concerning the nature of government, the ideal forms of political systems, the qualifications of rulers, governmental structures, the criteria of legitimacy, popular acceptance, and efficiency, as well as people’s expectations of governments and the nature of the relationship between the state and society. In fact, the type of answers given to these questions is deeply dependent on the worldview, philosophical anthropology, and political philosophy from which thinkers draw their assumptions. This study examines the nature of these questions and their answers from the perspective of socially constructed perceptions (iʿtibārāt). Social constructs encompass all socially established principles, ideas, structures, and laws created by human beings on the basis of their needs; they do not exist prior to those needs. The theory of social constructs demonstrates that rational responses to the aforementioned political questions are increasingly shaped by variables such as time, place, culture, traditions, customs, social classes, collective mentalities, and people’s needs and expectations. Since these variables are fluid and subject to historical and geographical change, the central questions of political philosophy do not admit fixed and immutable answers. Rather, in accordance with the changing nature of social constructs, the answers themselves undergo fluctuation and transformation. Nevertheless, it is possible, based on historical experience, to identify certain relatively stable principles, such as the centrality of knowledge, virtue, efficiency and skill, public satisfaction and acceptance, justice, freedom, law, welfare and security, ethical life, and similar values, which appear across theories of political philosophy, even though their concrete manifestations may differ.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Constructs
  • Political Philosophy
  • Nature of Government
  • Governmental Structure
  • Legitimacy
  • Popular Acceptance
  • Efficiency

مراجع

افلاطون. (1374). جمهور، ترجمه فواد روحانی، تهران، انتشارات انقلاب اسلامی.
جونز، و. ت. (1376). خداوندان اندیشه سیاسی، ترجمه علی رامین، تهران، امیرکبیر.
راولز، جان. (1388). عدالت به مثابه انصاف، ترجمه عرفان ثابتی، تهران، ققنوس.
طباطبایی، سید محمدحسین. (1373).  نهایه الحکمه، ترجمه و شرح، علی شیروانی، قم، مرکز انتشارت دفتر تبلیغات اسلامی، ج3.
طباطبایی، سید محمدحسین. (1372). اصول فلسفه و روش‌ رئالیسم، تهران،  انتشارات صدرا، چاپ هفتم.
علیزاده، عبدالرضا، اژدری‌زاده حسین و کافی مجید. (1388). جامعه‌شناسی معرفت، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چاپ سوم.
فارابی، ابونصر. (1991). آراء اهل مدینه الفاضله، تحقیق البیر نصری نادر، بیروت، دارالمشرق.
لاک، جان. (1391). رساله­ای درباره حکومت، ترجمه حمید عضدانلو، تهران، نشر نی، چاپ سوم.
میلر، دیوید. (1388). فلسفه سیاسی، ترجمه کمال پولادی، تهران، نشر مرکز.
Al-Farabi, A. (1991). On the Opinions of the People of the Virtuous City, Edited by A. Nasri Nader. Beirut: Dar al-Mashriq, (in Persian).
Alizadeh, A; Azhdari-Zadeh, H; & Kafi, M. (2009). Sociology of Knowledge, Research Institute of Hawza and University, 3rd ed, (in Persian).
Arendt, H. (1968). Totalitarianism: Pert Three of the Origins of Totalitarianism, San Diego, Harcourt Brace Jovanovich Press.
Aristotle. (1991). The Politics of Aristotle, Translation by Benjamin Jowett, Oxford University Press, and Edition: Revised Edition (reprinted).
Bentham, J. (1973). Political Thought, cited by C. wayper, London, the English University Press.
Jones, W. T. (1997). The Masters of Political Thought, Translated by A. Ramin, Tehran: Amir Kabir Publishing Institute, (in Persian).
Locke, J. (2012). Two Treatises of Government, Translated by H. Azdanlou, Tehran: Ney Publishing, 3rd ed, (in Persian).
Miller, D. (2009). Political Philosophy: A Very Short Introduction, Translated by K. Pouladi, Tehran: Markaz Publishing, (in Persian).
Montesquieu, C. (1989). The Spirit of the Laws, (A. M. Cohler, B. C. Miller, & H. S. Stone, Trans.), Cambridge University Press.
Plato. (1995). The Republic. Translated by F. Rouhani. Tehran: Islamic Revolution Publications. (in Persian).
Popper, K. (1962). The Open Society and Its enemies, 2 vol, London, Routledge and Kegan Paul Press.
Rawls, J. (2009). Justice as Fairness, Translated by E. Sabeti, Tehran: Ghoghnoos Publications, (in Persian).
Tabataba’i, S. M. H. (1993). The Principles of Philosophy and the Method of Realism, Tehran: Sadra Publications, 7th ed, (in Persian).
Tabataba’i, S. M. H. (1994). Nihāyat al-Ḥikmah (The Final Philosophy), translated and commented by A. Shirvani, Vol. 3, Qom: Office for Islamic Propagation Publications Center, (in Persian).
ارسال نظر در مورد این مقاله
CAPTCHA Image
مجله پژوهش های فلسفی
دوره 20، شماره 55 - شماره پیاپی 55
مقالات
شماره 55، تابستان 1405
تیر 1405
صفحه 129-148

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار