(university of Tabriz)The Quarterly Journal of Philosophical Investigations
براهین اتحاد عاقل و معقول در فلسفه‌ی افلاطون
براهین اتحاد عاقل و معقول در فلسفه‌ی افلاطون

علی اولنج؛ سعید بینای مطلق؛ علی کرباسی زاده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 اسفند 1400

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2022.49399.3078

چکیده
  اتحاد عاقل و معقول آموزه‌ای است که بیان صورت نهایی فلسفی خود را در فلسفه‌ی ملاصدرا بازیافته است. اما این اصل به بیان خودِ ملاصدرا و به شهادت متون فلسفی، ریشه در سنت فلسفی یونان باستان دارد. به عنوان نمونه ...  بیشتر
اوصاف عقل‌گرایی اعتدالی و انتقادی نظام باورهای دینی
اوصاف عقل‌گرایی اعتدالی و انتقادی نظام باورهای دینی

قدرت الله قربانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 فروردین 1401

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2022.50841.3156

چکیده
  عقل‌گرایی اعتدالی و انتقادی، رویکرد جایگزینِ مناسبی به جای دو رویکرد ایمان‌گرایی و عقل‌گرایی حداکثری است، زیرا تلاش دارد تا از معایب آنها مصون بوده، واجد مزایای خاص خود باشد. اعتدالی بودن آن به این ...  بیشتر
عقل در محدوده ی دین تنها از نگاه امام محمد غزالی
عقل در محدوده ی دین تنها از نگاه امام محمد غزالی

علی حسینی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 07 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2022.50554.3137

چکیده
  غزالی ضمن تأکید بر وجود ارتباط محکم بین عقل و دین بر این باور است که برخی از عقاید دینی نیازمند تأیید عقلی به معنای عقل نظری است، اما عقل را در درک عملی دین ناتوان دانسته است و دین را ارزشمندتر از عقل می ...  بیشتر
بررسی بعد ادراکی عقل عملی در حکمت متعالیه
بررسی بعد ادراکی عقل عملی در حکمت متعالیه

جمال سروش؛ احسان ترکاشوند

دوره 16، شماره 38 ، اردیبهشت 1401، ، صفحه 341-361

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2021.44319.2758

چکیده
  عقل که یکی از منابع معرفت است به نظری و عملی تقسیم می شود در وجود عقل نظری و نقشش در ادراک کلیات اختلافی نیست، اما در اینکه عقل عملی وجودی مستقل از عقل نظری دارد و مدرک است اختلاف است؛ برخی فلاسفه منکر ...  بیشتر
نقد جماعت‌گرایانه از بحران اخلاقی مدرنیته: بررسی چگونگی ساخت یک جامعۀ اخلاقی در اندیشه مک اینتایر
نقد جماعت‌گرایانه از بحران اخلاقی مدرنیته: بررسی چگونگی ساخت یک جامعۀ اخلاقی در اندیشه مک اینتایر

حجت قلندری

دوره 15، شماره 35 ، شهریور 1400، ، صفحه 226-247

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2021.43480.2741

چکیده
  چگونگی ارتباط اخلاق و جامعه، همواره یکی از مهم‌ترین پرسش‌های پیش‌رویِ اندیشمندان اجتماعی و فلاسفه بوده است. در آغاز دورۀ موسوم به روشنگری، اخلاقِ غایت‌مدار که دستاورد فلاسفۀ یونان باستان از جمله ...  بیشتر
قرائتی نو (غیرارسطویی) از انسان، خدا و جهان در نظام فکری دکارت
قرائتی نو (غیرارسطویی) از انسان، خدا و جهان در نظام فکری دکارت

سیدمصطفی شهرآیینی

دوره 11، شماره 20 ، شهریور 1396، ، صفحه 141-156

چکیده
  دکارت را به‌درستی پدر فلسفة‌ جدید می‌نامند. اما باید دید چرا فلسفه‌ای که دکارت طرح آن را درمی‌اندازد، با وصف «جدید» همراه است. تازگی نظام فلسفی دکارت به این است که می‌کوشد تصویر تازه‌ای از انسان، ...  بیشتر
عقل هیولانی مفارق در فلسفه ابن رشد
عقل هیولانی مفارق در فلسفه ابن رشد

علی قربانی سینی

دوره 10، شماره 18 ، فروردین 1395، ، صفحه 171-187

چکیده
  ماهیت عقل در آثار ارسطو با ابهام مواجه است، و فلاسفه مشائی و بویژه ابن‌رشد برای رفع آن تلاشها نموده‌اند. ابن‌رشد در فلسفه خود عقل هیولانی را زیربنای تحلیل ماهیت عقل نزد ارسطو قرار می دهد، و آن را در کتاب ...  بیشتر
عقل در نگاه ابن عربی
عقل در نگاه ابن عربی

مجید صادقی حسن آبادی

دوره 1، شماره 199 ، شهریور 1385، ، صفحه 73-98

چکیده
  عقل خصیصه مهم آدمی و ابزار ارزشمند او، در شناخت حقایق است. تکیه و تاکید زیاد فلاسفه به آن،‌ خصوصا در درک مسایل ماوراالطبیعی، انگیزه ای برای مخالفت عارفان با آنان شده است. ابن عربی در آثار خود عقل را عاقلانه ...  بیشتر
تحلیل انتقادی نظریه عقول در حکمت متعالیه
تحلیل انتقادی نظریه عقول در حکمت متعالیه

محسن کدیور؛ مریم سالم

دوره 1، شماره 199 ، شهریور 1385، ، صفحه 155-174

چکیده
  عقول در حکمت متعالیه در دو سلسله طولی و عرضی قرار دارند و همگی جواهری ممکن، ازلی، ابدی، عاقل و کلی می باشند. این جواهر مجرد که وجودشان در حکمت متعالیه کاملا پذیرفته شده است، نقش وجودشناختی خاصی در نظام ...  بیشتر