Journal of Philosophical Investigations
مقاله علمی- پژوهشی
روش فرضیه در فلسفه افلاطون
روش فرضیه در فلسفه افلاطون

ملیحه ابویی مهریزی

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 1-21

چکیده
  در مقالة حاضر روش فرضیه را در فلسفة افلاطون مورد بررسی قرار می‌دهیم و برای این منظور به ترتیب سه محاوره منون، فایدون و جمهوری را- که روش مذکور در آنها به صراحت طرح شده‌اند- مورد واکاوی قرار داده، سیر تغییر ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
بررسی راه‌حل ویتگنشتاین به واقعیت سلبی
بررسی راه‌حل ویتگنشتاین به واقعیت سلبی

مهدی اسدی

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 45-74

چکیده
  دشواری واقعیت سلبی این است که گرچه وجود صدق‌ساز، نفس‌الامر و متعلق گزاره‌ی ایجابی صادقی چون «تهران پایتخت ایران است» در خارج هیچ مشکلی ندارد، وجود متعلق گزاره‌ی سلبی صادقی چون «تهران پایتخت ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
کانت و مسالۀ معنی‌داری یا بی‌معنایی متافیزیک
کانت و مسالۀ معنی‌داری یا بی‌معنایی متافیزیک

مسعود امید

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 93-113

چکیده
   اینکه آیا از نظر کانت متافیزیک، معنادار است یا نه، مسأله اصلی این نوشتار است. در اینجا برآنیم تا در راستای این مسأله کلی، نظر کانت را در ذیل دو سوال زیر مورد بررسی قرار دهیم: 1-اساساً معناداری و‌ بی‌معنایی ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
واکاوی روش تأویلی ابن‌رشد
واکاوی روش تأویلی ابن‌رشد

علیرضا پارسا

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 115-132

چکیده
  مسأله تأویل در منظومه اندیشه ابن­رشد جایگاه ویژه‌ای دارد، این مسأله کلید حل تعارض دین و فلسفه، نشان دهنده نادرستی نسبت کفر به فلاسفه و عامل فهم و تبیین نصوص دینی است. از نظر ابن­رشد تأویل گذر از معنای ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
دیدگاه رئالیستی هابرماس پس از چرخش زبانی
دیدگاه رئالیستی هابرماس پس از چرخش زبانی

امیدرضا جانباز

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 133-162

چکیده
  رورتی، کسی که چرخش زبانی هابرماس از وی متأثر است، دعوای رئالیسم و ضدرئالیسم را به سنت فلسفی متعلق می‌داند که از آن رخت بربسته‌ایم. در واقع، بر اساس دیدگاه او، چرخش زبانی اصل این تمایزها را دشوار می‌سازد. ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
افسانۀ ماهیت استدلال
افسانۀ ماهیت استدلال

سعید زیباکلام

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 163-172

چکیده
  در این مقاله تلاش ‌شده سؤالات ذیل مورد بحث و تأمل قرار گیرد: آیا استدلال‌های اقامه‌شده و اقامه‌نشده دارای ماهیتی، جوهری، و یا ذاتی فراتاریخی و جهانشمول هستند و بر سر آن هم اجماع تام و تمامی همواره ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
واکاوی جایگاه زبان در افق هستی‎شناسی تودستی هایدگر
واکاوی جایگاه زبان در افق هستی‎شناسی تودستی هایدگر

سید جمال سامع؛ محمدجواد صافیان

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 173-205

چکیده
  زبان در زمرۀ بحث­برانگیزترین موضوعات فلسفی سدّۀ بیستم است. مارتین هایدگر یکی از فیلسوفان این سدّه است که به زبان و توانش آن اهمیّت ویژه‌ای داده است. مقالۀ حاضر سعی می‏کند تا جایگاه زبان در فلسفۀ هایدگر ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
تبیین ناتورالیستیِ رؤیای صادقه: ارسطو و یونگ
تبیین ناتورالیستیِ رؤیای صادقه: ارسطو و یونگ

علی سنایی؛ علیرضا فاضلی

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 207-230

چکیده
  تبیین ناتورالیستی از رؤیای صادقه یعنی آنکه این پدیده با صرف نظر از عوامل ماورالطبیعی تبیین شود. ارسطو در طبیعات کوچک و کارل گوستاو یونگ در آثار خود رؤیابینی را با رهیافت ناتورالیستی توضیح داده اند. این ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
سقراط: اصلاح‌گرِ اخلاقی
سقراط: اصلاح‌گرِ اخلاقی

ایمان شفیع بیک

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 231-252

چکیده
  سقراط در جست‌وجوی معرفتی است که ما را از فضیلت‌های اخلاقی آگاهی بخشد و در عمل نیز بدان فضیلت‌ها آراسته سازد. او با مبتنی ساختنِ اخلاق بر معرفت، فلسفه و راه زندگیِ خود را یگانه می‌سازد و به سنجه‌ای برای ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
تطور مفهوم ایجابیت در فلسفه سیاسی هگل جوان
تطور مفهوم ایجابیت در فلسفه سیاسی هگل جوان

یاشار صدرحقیقی

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 253-271

چکیده
  در این مقاله مفهوم «ایجابیت» و سیر تحول آن در نزد هگل طی دوره‌های ابتدایی فعالیت نظری‌اش (دوره‌‌ی موسوم به دوره‌ی برن 96-1793 و دوره موسوم به دوره‌ی فرانکفورت 1800-1797) مورد بررسی قرار گرفته است. تحول ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
زایش دوبارۀ حماسه از فلسفۀ نیچه
زایش دوبارۀ حماسه از فلسفۀ نیچه

رضا صمیم؛ فرهاد سلیمان نژاد

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 273-302

چکیده
  برخی از مفسرین ایرانیِ نیچه، با تفسیری افراطی، اندیشۀ او را بدیل عرفان ایرانی تعبیر کرده‌اند. چنین تفسیری از بیخ و بن خطا و نافیِ مبانی هستی‌شناختی، ارزشی، و اخلاقیِ نیچه است. اندیشۀ نیچه نه از انگاره‌های ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
بررسی نظریه طراحی هوشمند وچالشهای آن با نظریه تکامل (آیا نظریه طراحی هوشمند یک نظریه صرفا علمی است؟)
بررسی نظریه طراحی هوشمند وچالشهای آن با نظریه تکامل (آیا نظریه طراحی هوشمند یک نظریه صرفا علمی است؟)

هاله عبدالهی راد

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 303-326

چکیده
  در این مقاله سعی شده است استدلال حامیان طراحی هوشمند(ID) بر وجود یک عامل باشعور و هوشمند در خلقت عالم بررسی شود. اینان دانشمندان و فلاسفه ای هستند که اصرار دارند نظریه طراحی هوشمند، نظریه ای علمی است که ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
پیشگذارده و تناقض: تعریفِ پیشگذارده در آثار منطقی ارسطو
پیشگذارده و تناقض: تعریفِ پیشگذارده در آثار منطقی ارسطو

سید عمار کلانتر؛ مهدی قوام صفری

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 327-351

چکیده
  ارسطو در آثار منطقی خود، علاوه بر گزاره، مفهوم پیشگذارده را مطرح می‌کند و در تحلیلات اولی آن را بر اساس ایجاب و سلب تعریف می‌کند. دو مسالۀ مهم دربارۀ پیشگذارده از دیدگاه ارسطو مطرح است: تفسیرِ تعریفِ ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
علّیت و پیش‌بینی‌‌ در کیهان‌شناسی مدرن
علّیت و پیش‌بینی‌‌ در کیهان‌شناسی مدرن

محمود مختاری؛ مهدی گلشنی

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 352-378

چکیده
  کیها­ن­شناسی مدرن، علمی متکی بر شواهد تجربی است ولی اصول فلسفی و پیش­فرض‌های متافیزیکی نقش بسیار مهمی در آن دارند. نظریه نسبیت عام اینشتین که یکی از ابزارهای اصلی کیها­­ن­شناسی است، یک نظریه ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
«من» به عنوان اصلی‌ترین انگیزۀ انسانی
«من» به عنوان اصلی‌ترین انگیزۀ انسانی

محمود نوالی

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 379-407

چکیده
  این مقاله در جستجوی منشأ اصلی کلیه رفتارهای آدمی است. هدف مقاله پاسخ دادن به این سؤال است که سبب ایجاد ارزش‌ها و ضدارزش‌ها، خلق تصوّرات جدید، معنی‌دهی‌ها و نگرش‌های انسانی چیست؟ همچنین سبب فعالیت ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
نقد جماعت‌گرایی بر لیبرالیسم و ارزیابیِ آن از منظرِ ریچارد رورتی
نقد جماعت‌گرایی بر لیبرالیسم و ارزیابیِ آن از منظرِ ریچارد رورتی

مرتضی نوری

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 409-444

چکیده
  مکتب جماعت‌گرایی یکی از منتقدان اصلی نظریۀ اخلاقی ـ سیاسیِ لیبرالیسم به شمار می‌آید. طبق نظر بنیان‌گذاران این مکتب، لیبرالیسم تصویری از هویتِ انسان را پیش‌فرض می‌گیرد که حق پیوندهای جمعی در آن ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
بازخوانیِ انتقادی عناصر مفهومی اندیشۀ کی‌یرکه‌گور بر مبنای ضدیتش با نظام هگلی
بازخوانیِ انتقادی عناصر مفهومی اندیشۀ کی‌یرکه‌گور بر مبنای ضدیتش با نظام هگلی

محمدمهدی اردبیلی

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 23-43

چکیده
  سورن کی‌یرکه‌گور متفکر تاثیرگذار دانمارکی را به عنوان پدر اگزیستانسیالیسم، منتقد بزرگ فلسفۀ هگل و مدافع پرشور ایمان می‌شناسند. دربارۀ اندیشۀ وی تاکنون آثار متعددی منتشر شده است. مقالۀ حاضر اما در ...  بیشتر
مقاله علمی- پژوهشی
نگاه انتقادی گاتینگ به الگوهای معرفت شناختی مستقل از حقیقت در باور به وجود خدا
نگاه انتقادی گاتینگ به الگوهای معرفت شناختی مستقل از حقیقت در باور به وجود خدا

رضا اکبری؛ خالد زندسلیمی

دوره 10، شماره 19 ، آبان 1395، صفحه 75-91

چکیده
  گری‌ گاتینگ(Gary Gutting) از فیلسوفانی است که در زمینه‌ فلسفه‌ دین آراء ارزشمندی دارد. وی رویکردهای فیلسوفانی مانند ویتگنشتاین، آکویناس و پلانتینگا را در مواجهه با توجیه باورهای دینی رویکرد مستقل از حقیقت ...  بیشتر