(university of Tabriz)The Quarterly Journal of Philosophical Investigations
درون‌ماندگاری فرّار است! نقدی بر خوانش نظریة زبان یلمزلف به‌مثابه نقد عقل محض زبانی
درون‌ماندگاری فرّار است! نقدی بر خوانش نظریة زبان یلمزلف به‌مثابه نقد عقل محض زبانی

محمد امین شاکری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2022.50430.3138

چکیده
  مقالة حاضر نقدی است بر خوانش صفایی (۱۴۰۰) از گلوسم‌شناسی یلمزلف به‌مثابه «نقد عقل محض زبانی». صفایی در خوانش انتقادی خود از کتاب «تمهیدات»، با ارجاع به انگارة شناختی کانت و چند رویکرد دیگر، ...  بیشتر
بررسی مقایسه‌ای و انتقادی مفهوم آزادی در اندیشه کانت و هایدگر
بررسی مقایسه‌ای و انتقادی مفهوم آزادی در اندیشه کانت و هایدگر

عیسی موسی زاده؛ علی آقایی پور؛ مصطفی عابدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 خرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2021.48246.3002

چکیده
  آزادی به یک معنا از مهمترین مفاهیم تاریخ فلسفه به شمار می‌رود که نقش بنیادین در اندیشه فلاسفه بازی می‌کند، اما مانند بسیاری از مفاهیم دیگر، برای بقا در شرایط جدید نیازمند بازتوصیف است. برهمین اساس مقاله ...  بیشتر
اثرپذیری کیرکگور از کانت در معرفت‌شناسی
اثرپذیری کیرکگور از کانت در معرفت‌شناسی

سروش صابری؛ علی کرباسی‌ زاده اصفهانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 تیر 1401

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2022.51079.3170

چکیده
  میان کانت و کیرکگور در حوزه‌های گوناگون شناخت، اخلاق، ایمان و هنر می‌توان مطالعه‌ای مقایسه‌‌ای انجام داد. در این مقاله به مقایسه‌ی آرای این دو فیلسوف در مبحث معرفت‌شناسی می‌پردازیم. بنیاد اساسی ...  بیشتر
کرونا و پاسخ به رنج دیگری در پرتو تکلیف گرایی کانت و مسئولیت‌پذیری نزد لویناس
کرونا و پاسخ به رنج دیگری در پرتو تکلیف گرایی کانت و مسئولیت‌پذیری نزد لویناس

حامده راستایی

دوره 16، شماره 38 ، اردیبهشت 1401، ، صفحه 263-286

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2022.47551.2945

چکیده
  ویروس کرونا جوامع بشری را با آسیب‌های جسمی- روانی مواجه ساخته است. موضع اخلاقی اشخاص در مواجهه با رنج‌های مردم متفاوت است. کانت و لویناس پاسخ به ندای رنج‌دیدگان را فرصتی مغتنم برای فعل اخلاقی می‌دانند، ...  بیشتر
جایگاه نظر کانت در میان نظریه‌های ناظر بر روابط دین و اخلاق
جایگاه نظر کانت در میان نظریه‌های ناظر بر روابط دین و اخلاق

حبیب الله کاظم خانی؛ اسماعیل سعادتی خمسه؛ جلال پیکانی

دوره 16، شماره 38 ، اردیبهشت 1401، ، صفحه 562-582

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2021.47195.2915

چکیده
  چنانکه می‌دانیم، کانت یکی از مهمترین نظریه‌ها را درباره نسبت میان دین و اخلاق ارائه کرده است. توضیح و تحلیل موضع کانت در خصوص نسبت میان اخلاق و دین و تعیین جایگاه آن با معرفی مهمترین آراء مطرح در این ...  بیشتر
زیباشناسی گردشگری بر اساس نگرش کانت به طبیعت در نقد قوه حکم
زیباشناسی گردشگری بر اساس نگرش کانت به طبیعت در نقد قوه حکم

فریده آفرین؛ بیتا عبدنیکفرجام

دوره 15، شماره 37 ، دی 1400، ، صفحه 546-579

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2021.46631.2875

چکیده
  هدف مقاله مطالعه نگرش کانت به طبیعت در نقد سوم بر اساسِ مولفه‌های گرایش گردشگری طبیعی است. قصد این است با روش توصیفی-تحلیلی، به این پرسش پاسخ ‌دهیم: چگونه و براساس چه مولفه‌هایی می‌توان از نقد سوم کانت ...  بیشتر
روبسپیر- کانت: بررسی نسبت آزادی مطلق و ترور با فلسفه اخلاق کانت بر اساس پدیدارشناسی روح هگل
روبسپیر- کانت: بررسی نسبت آزادی مطلق و ترور با فلسفه اخلاق کانت بر اساس پدیدارشناسی روح هگل

محسن باقرزاده مشکی باف

دوره 15، شماره 37 ، دی 1400، ، صفحه 627-653

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2020.37889.2497

چکیده
  هگل در کتاب پدیدارشناسی روح ساختار دیالکتیکی تاریخ آگاهی انسان اروپایی را به تصویر کشیده است. او در تمام گذارهای آگاهی به برآیند‌های مختلف، ضرورت و نسبتی دیالکتیکی تشخیص داده است و آن را در تمامی ساحات ...  بیشتر
ذهنی بودن زیبایی شناسی نزد کانت
ذهنی بودن زیبایی شناسی نزد کانت

احمدرضا معتمدی

دوره 15، شماره 37 ، دی 1400، ، صفحه 741-763

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2022.48544.3021

چکیده
  کانت، زیبایی‌شناسی را در حکم ذوق منحصر می‌کند. قوه حاکمه، داوری زشت و زیبا را در نسبت با خوشایندی از صورت عین خارجی صادر می‌کند. وی حکم زیبا‌شناختی را نیز چون حکم شناختی، یک حکم پیشینی تلقی می‌کند و ...  بیشتر
آزادی مثبت و لیبرالیسم در فلسفه سیاسی کانت
آزادی مثبت و لیبرالیسم در فلسفه سیاسی کانت

علی عابدی رنانی؛ فائز دین پرست

دوره 15، شماره 35 ، شهریور 1400، ، صفحه 182-202

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2021.44117.2748

چکیده
  موضوع این مقاله تحلیل مفهوم آزادی به عنوان یکی از مسائل بنیادین اندیشه سیاسی در فلسفه کانت است. با توجه به گونه­شناسی آیزایا برلین در مورد برداشت­های مختلف منفی و مثبت از آزادی در تاریخ فلسفه، در این ...  بیشتر
فیشته و قوام یافتنِ اجتماعیِ سوژه
فیشته و قوام یافتنِ اجتماعیِ سوژه

آرش اباذری

دوره 15، شماره 34 ، اردیبهشت 1400، ، صفحه 1-22

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2021.40769.2618

چکیده
  در مرکز آنچه امروز «فلسفه قاره‌ای» خوانده می‌شود، تزی است که می‌توان آن را «تز اجتماعی بودن سوژه» نامید. مطابق این تز، سوژه ضرورتاً به صورت اجتماعی تقویم می‌یابد. به عبارت دیگر، چنین نیست ...  بیشتر
برهان اخلاقی به روایت استفن لیمن
برهان اخلاقی به روایت استفن لیمن

بهرام علیزاده

دوره 15، شماره 34 ، اردیبهشت 1400، ، صفحه 248-266

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2020.42353.2688

چکیده
  استفن لیمن مدعی است؛ 1- در موقعیت­های واقعی شخص از قوی­ترین دلایل برای انجام وظیفه اخلاقی برخوردار است. 2- اگر خدا و زندگی پس از مرگ نباشد، موقعیت­هایی وجود خواهد داشت که اخلاقی بودن در آنها مستلزم ...  بیشتر
رشد عقل و نظام حقوقی فراگیر در اندیشه کانت
رشد عقل و نظام حقوقی فراگیر در اندیشه کانت

آرتمیس قبادی؛ محمدرضا شمشیری؛ زهره سعادتمند

دوره 15، شماره 34 ، اردیبهشت 1400، ، صفحه 284-299

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2020.40683.2610

چکیده
  در نظام فلسفی کانت، روشنگری معطوف به آینده‌ای است که در آن آدمی می‌تواند به ذات خود یعنی به آزادی و حداکثر شکوفایی استعدادهای خود دست یابد؛ استعدادهایی که طبیعت یا همان مشیت الهی در اختیار وی نهاده است. ...  بیشتر
جایگاه زن در تفکر اسپینوزا و کانت
جایگاه زن در تفکر اسپینوزا و کانت

فاطمه بختیاری

دوره 14، شماره 30 ، اردیبهشت 1399، ، صفحه 20-37

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2019.32096.2246

چکیده
  اسپینوزا، فیلسوف هلندی قرن هفدهم و کانت، قهرمان عصر روشنگری، در آثار خود در باب زنان و تفاوتشان با مردان بحث کرده اند. اسپینوزا در فقرات محدودی به بحث زنان و اختلاف جنسیتی مابین انسان‌ها اشاره کرده است ...  بیشتر
مسأله صدق در نقد عقل محض کانت
مسأله صدق در نقد عقل محض کانت

محمدرضا عبدالله نژاد؛ خدیجه قلی زاده

دوره 13، شماره 27 ، شهریور 1398، ، صفحه 187-212

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2019.34948.2367

چکیده
  نبود یک فصل یا مدخل مجزا در باب «صدق» در نقد عقل محض، وجود برخی عبارات و‌‌ اظهارات مبهم، پیچیده و‌‌ تفسیربردار درباب صدق در برخی بخش­های آن اثر و شکل­گیری تفسیرهای افراطی‌‌ ضد و نقیض راجع ...  بیشتر
واکاوی و شرح نقش نماد در فلسفه و زیباشناسی کانت
واکاوی و شرح نقش نماد در فلسفه و زیباشناسی کانت

فریده آفرین

دوره 13، شماره 26 ، خرداد 1398، ، صفحه 1-24

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2019.8457

چکیده
  مسئله این پژوهش پرسش از چیستی عملکرد و جایگاه نماد در مکانیسم شناخت کانتی است. در نمادگرایی کانتی نوع متفاوتی از تصور یا قاعده تأمل القا می‌شود که روی انواع مفاهیم اثر تازه‌ای می‌گذارد. برای اثبات کردن ...  بیشتر
تحلیل انتقادی مغالطه سوم از «مغالطات عقل محض» کانت
تحلیل انتقادی مغالطه سوم از «مغالطات عقل محض» کانت

احمد حمداللهی اسکوئی

دوره 13، شماره 26 ، خرداد 1398، ، صفحه 103-121

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2019.8356

چکیده
  کانت در مغالطه سوم از مغالطات عقل محض بر آن است که نشان دهد شناخت اینهمانی و شخصیت نفس امکان­پذیر نیست و استدلالی که مدعی اثبات اینهمانی و شخصیت نفس است، یک استدلال مغالطی است. اما سخنان و توضیحاتی که ...  بیشتر
نقد و بررسی تفسیر اخلاقی از استنتاج زیباشناختی در اندیشه کانت
نقد و بررسی تفسیر اخلاقی از استنتاج زیباشناختی در اندیشه کانت

علی سلمانی؛ داوود میرزایی

دوره 13، شماره 26 ، خرداد 1398، ، صفحه 213-232

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2019.8008

چکیده
  نیاز به استنتاج در نقد سوم ناشی از ادعای اعتبار کلی و ضروری حکمی است که ابژکتیو نیست، بلکه سوبژکتیو و شخصی است. کانت در بخش استنتاج نقد قوه حکم در صدد پاسخگویی به این مساله است که چگونه یک حکم شخصی می­تواند ...  بیشتر
بررسی مقایسه‌ای مفهوم پدیدار نزد کانت و هیدگر، دلالت‌ها و نتایج هریک
بررسی مقایسه‌ای مفهوم پدیدار نزد کانت و هیدگر، دلالت‌ها و نتایج هریک

محمدجواد صافیان اصفهانی

دوره 13، شماره 26 ، خرداد 1398، ، صفحه 233-246

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2019.8029

چکیده
   پدیدار نزد کانت امری است که صرفاً از طریق ادراک حسی حاصل شده است و به عبارتی صرفاً معتبر به اعتبار فاعل شناسا است و با وجود نفس الامری هیچ گونه سنخیتی ندارد، زیرا ما از آن رو که شهودی جز شهود حسی نداریم ...  بیشتر
آلن بدیو و هستی‌شناسی تفریقی در کانت
آلن بدیو و هستی‌شناسی تفریقی در کانت

زهرا نمایندگی؛ علی فتح طاهری

دوره 12، شماره 25 ، بهمن 1397، ، صفحه 231-252

http://dx.doi.org/10.22034/jpiut.2019.8009

چکیده
  کانت را بی­هیچ تردید باید از تأثیر­گذارترین چهره­ها در تاریخ فلسفه غرب دانست؛ طرح انقلاب کپرنیکی و نیز ارتباط در­هم­تنیدۀ سوژه و ابژه، تحولی شگرف را پدید آورد. نقد عقل محض از بااهمیت­ترین آثار ...  بیشتر
مفهوم «علاقه»: کانت و آدورنو
مفهوم «علاقه»: کانت و آدورنو

آرمان شجاع؛ امیر مازیار

دوره 12، شماره 22 ، خرداد 1397، ، صفحه 63-76

چکیده
  کانت دقیقه­ اولِ تحلیل امر زیبا در جزء اول کتابش را به بررسی حکم ذوقی از وجهه­ نظر کیفیت اختصاص می­دهد و می­گوید انسان برای آنکه چیزی را زیبا بنامد باید حکم کند که آن شئ متعلق رضایت یا عدم رضایتِ ...  بیشتر
تحلیل خوانش مارتین هایدگر از نقد اوّل ایمانوئل کانت
تحلیل خوانش مارتین هایدگر از نقد اوّل ایمانوئل کانت

حمید اسکندری؛ حسین کلباسی

دوره 9، شماره 16 ، اردیبهشت 1394، ، صفحه 155-175

چکیده
  مارتین هایدگر در کتاب کانت و مسألۀ مابعدالطبیعه، با چشم‌پوشی از تفاسیری که غالباً نقد عقل محض را یک پروژۀ معرفت‌شناسانه دانسته‌اند، آن را به‌منزلۀ اثری هستی‌شناسانه شرح می‌کند. وی می‌کوشد تا معلوم ...  بیشتر
صورت‌گرایی در اخلاق کانتی از نگاه شلر
صورت‌گرایی در اخلاق کانتی از نگاه شلر

علیرضا حسن پور

دوره 8، شماره 14 ، خرداد 1393، ، صفحه 149-163

چکیده
  مسئله‌ی مورد بررسی در این مقاله عبارت از این است که آیا اندیشه‌ی اخلاقی کانت، چنان که شلر ادعا کرده است، صورت‌گرایانه است یا خیر. در اینجا پس از توضیح معنای صورت‌گرایی و پیشینه‌ی انتقاداتی که از این ...  بیشتر
تفکیک پدیدار و ذات معقول: مسأله‌ای جدید و یا تقریری نو از مسأله‌ای کهن
تفکیک پدیدار و ذات معقول: مسأله‌ای جدید و یا تقریری نو از مسأله‌ای کهن

یوسف نوظهور؛ جلال پیکانی

دوره 5، شماره 9 ، آذر 1390، ، صفحه 177-199

چکیده
  یکی از مشهورترین عناصر فلسفة نظری کانت، عبارت است از تفکیک میان ساحت شناختنی و ساحت ناشناختنی. موضوع اصلی این نوشتار عبارت است از نشان دادن ویژگی‌هایی که تقریر کانت از چنین تفکیکی را از برداشت متقدمان ...  بیشتر
در باب ریاضیات و واقعیت
در باب ریاضیات و واقعیت

حسن فتح‌زاده

دوره 4، شماره 219 ، آذر 1389، ، صفحه 89-102

چکیده
  در این مقاله ضمن معرفی زمینه‌های متأخرِ تشدید دغدغۀ تاریخی در باب رابطۀ ریاضیات و واقعیت، با تقسیم دیدگاه‌های مختلف راجع به ضرورت و یقین گزاره‌های ریاضیاتی، تلاش شده است به این دغدغه پرتویی نو ...  بیشتر